हिंदी

∫ 1 ( 1 + X 2 ) √ 1 − X 2 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ We  have,} \]
\[I = \int \frac{dx}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}}\]
\[\text{ Putting  x }= \frac{1}{t}\]
\[ \Rightarrow dx = - \frac{1}{t^2}dt\]
\[ \therefore I = \int \frac{- \frac{1}{t^2}dt}{\left( 1 + \frac{1}{t^2} \right) \sqrt{1 - \frac{1}{t^2}}}\]
\[ = \int \frac{- \frac{1}{t^2}dt}{\frac{\left( t^2 + 1 \right)}{t^2} \frac{\sqrt{t^2 - 1}}{t}}\]
\[ = - \int \frac{t dt}{\left( t^2 + 1 \right) \sqrt{t^2 - 1}}\]
\[\text{ Again  Putting t}^2 - 1 = u^2 \]
\[ \Rightarrow 2t \text{ dt} = 2u \text{ du}\]
\[ \Rightarrow t \text{ dt} = u \text{ du }\]
\[ \therefore I = - \int \frac{u \text{ du}}{\left( u^2 + 2 \right)u}\]
\[ = - \int \frac{du}{u^2 + \left( \sqrt{2} \right)^2}\]
\[ = - \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{u}{\sqrt{2}} \right) + C\]
\[ = - \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{\sqrt{t^2 - 1}}{\sqrt{2}} \right) + C\]
\[ = - \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \sqrt{\frac{\frac{1}{x^2} - 1}{2}} \right) + C\]
\[ = - \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \sqrt{\frac{1 - x^2}{2 x^2}} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.32 [पृष्ठ १९६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.32 | Q 12 | पृष्ठ १९६

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 + \cos 2x}{1 - \cos 2x}} dx\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - \alpha \right)}{\text{sin }\left( x + \alpha \right)} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos \left( x - a \right)} dx\] 

\[\int\frac{\sec x \tan x}{3 \sec x + 5} dx\]

\[\int\frac{1 - \cot x}{1 + \cot x} dx\]

\[\int\frac{1 - \sin x}{x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{\cos 4x - \cos 2x}{\sin 4x - \sin 2x} dx\]

 ` ∫   1 /{x^{1/3} ( x^{1/3} -1)}   ` dx


\[\int {cosec}^4  \text{ 3x } \text{ dx } \]

\[\int\frac{x}{3 x^4 - 18 x^2 + 11} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 + \sin^2 x}} dx\]

` ∫  {x-3} /{ x^2 + 2x - 4 } dx `


\[\int\frac{2x + 5}{x^2 - x - 2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 \left( x^4 + 4 \right)}{x^2 + 4} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2 \sin x + 3 \cos x}{3 \sin x + 4 \cos x} dx\]

\[\int \left( \log x \right)^2 \cdot x\ dx\]

 
` ∫  x tan ^2 x dx 

\[\int\frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( 1 + \sin x \right) \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 6x - 8}{x^3 - 4x} dx\]

\[\int\frac{3}{\left( 1 - x \right) \left( 1 + x^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)}{\left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

 


\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int x^{\sin x} \left( \frac{\sin x}{x} + \cos x . \log x \right) dx\] is equal to

\[\int\frac{\sin x}{3 + 4 \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{2}{\left( e^x + e^{- x} \right)^2} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt{x + 1}}  \text{ dx }\]


\[\int\frac{\sin 2x}{a^2 + b^2 \sin^2 x}\]

\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx }\]
 
 

\[\int x^3 \left( \log x \right)^2\text{  dx }\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} \text{ dx }\]

\[\int \sec^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×