Advertisements
Advertisements
प्रश्न
\[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 3 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements
उत्तर
We have,
\[I = \int\frac{2x dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 3 \right)}\]
\[\text{Putting }x^2 = t\]
\[ \Rightarrow 2x\ dx = dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{dt}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)} = \frac{A}{t + 1} + \frac{B}{t + 3}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)} = \frac{A \left( t + 3 \right) + B \left( t + 1 \right)}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 3 \right) + B \left( t + 1 \right)\]
Putting t + 3 = 0
\[ \Rightarrow t = - 3\]
\[1 = A \times 0 + B \left( - 3 + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{2}\]
Putting t + 1 = 0
\[ \Rightarrow t = - 1\]
\[1 = A \left( - 1 + 3 \right) + B \left( - 1 + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = A \times 2 + B \times 0\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{2}\]
Then,
\[I = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 3}\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| t + 3 \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| \frac{t + 1}{t + 3} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| \frac{x^2 + 1}{x^2 + 3} \right| + C\]
\[ \Rightarrow 2x\ dx = dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{dt}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)} = \frac{A}{t + 1} + \frac{B}{t + 3}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)} = \frac{A \left( t + 3 \right) + B \left( t + 1 \right)}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 3 \right) + B \left( t + 1 \right)\]
Putting t + 3 = 0
\[ \Rightarrow t = - 3\]
\[1 = A \times 0 + B \left( - 3 + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{2}\]
Putting t + 1 = 0
\[ \Rightarrow t = - 1\]
\[1 = A \left( - 1 + 3 \right) + B \left( - 1 + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = A \times 2 + B \times 0\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{2}\]
Then,
\[I = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 3}\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| t + 3 \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| \frac{t + 1}{t + 3} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| \frac{x^2 + 1}{x^2 + 3} \right| + C\]
shaalaa.com
या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
\[\int\left( 2 - 3x \right) \left( 3 + 2x \right) \left( 1 - 2x \right) dx\]
\[\int\frac{\cos^2 x - \sin^2 x}{\sqrt{1} + \cos 4x} dx\]
If f' (x) = a sin x + b cos x and f' (0) = 4, f(0) = 3, f
\[\left( \frac{\pi}{2} \right)\] = 5, find f(x)
\[\int\frac{1}{\sqrt{1 + \cos x}} dx\]
\[\int\frac{\sec x \tan x}{3 \sec x + 5} dx\]
\[\int\frac{- \sin x + 2 \cos x}{2 \sin x + \cos x} dx\]
\[\int\frac{\log\left( 1 + \frac{1}{x} \right)}{x \left( 1 + x \right)} dx\]
\[\int\frac{1}{1 + \sqrt{x}} dx\]
\[\int\left( \frac{x + 1}{x} \right) \left( x + \log x \right)^2 dx\]
\[\int \cot^5 x \text{ dx }\]
\[\int\frac{a x^3 + bx}{x^4 + c^2} dx\]
\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]
\[\int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right)\cos x}{13 - \cos^2 x - 7\sin x}dx\]
\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x} dx\]
\[\int\frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1}\text{ dx }\]
`int 1/(sin x - sqrt3 cos x) dx`
\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]
\[\int x^2 \cos 2x\ \text{ dx }\]
\[\int\left( x + 1 \right) \text{ e}^x \text{ log } \left( x e^x \right) dx\]
\[\int \cos^{- 1} \left( 4 x^3 - 3x \right) \text{ dx }\]
\[\int \cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]
\[\int \tan^{- 1} \left( \sqrt{x} \right) \text{dx }\]
\[\int x^3 \tan^{- 1}\text{ x dx }\]
\[\int x \sin^3 x\ dx\]
\[\int e^x \sec x \left( 1 + \tan x \right) dx\]
\[\int\left( \frac{1}{\log x} - \frac{1}{\left( \log x \right)^2} \right) dx\]
\[\int x\sqrt{x^4 + 1} \text{ dx}\]
\[\int\frac{x^2 + 1}{x\left( x^2 - 1 \right)} dx\]
Evaluate the following integral:
\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + a^2 \right)\left( x^2 + b^2 \right)}dx\]
\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]
\[\int e^x \left( 1 - \cot x + \cot^2 x \right) dx =\]
\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos^8 x} dx =\]
\[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx}\]
\[\int \tan^4 x\ dx\]
\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right)^3} dx\]
\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{\cos^2 x - 2 \cos x - 3}} \text{ dx }\]
\[\int \sec^4 x\ dx\]
\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{4 x^2 + 5x + 6} \text{ dx}\]
\[\int \sec^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]
\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{ dx}\]
