Advertisements
Advertisements
प्रश्न
\[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 3 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements
उत्तर
We have,
\[I = \int\frac{2x dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 3 \right)}\]
\[\text{Putting }x^2 = t\]
\[ \Rightarrow 2x\ dx = dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{dt}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)} = \frac{A}{t + 1} + \frac{B}{t + 3}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)} = \frac{A \left( t + 3 \right) + B \left( t + 1 \right)}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 3 \right) + B \left( t + 1 \right)\]
Putting t + 3 = 0
\[ \Rightarrow t = - 3\]
\[1 = A \times 0 + B \left( - 3 + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{2}\]
Putting t + 1 = 0
\[ \Rightarrow t = - 1\]
\[1 = A \left( - 1 + 3 \right) + B \left( - 1 + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = A \times 2 + B \times 0\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{2}\]
Then,
\[I = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 3}\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| t + 3 \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| \frac{t + 1}{t + 3} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| \frac{x^2 + 1}{x^2 + 3} \right| + C\]
\[ \Rightarrow 2x\ dx = dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{dt}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)} = \frac{A}{t + 1} + \frac{B}{t + 3}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)} = \frac{A \left( t + 3 \right) + B \left( t + 1 \right)}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 3 \right) + B \left( t + 1 \right)\]
Putting t + 3 = 0
\[ \Rightarrow t = - 3\]
\[1 = A \times 0 + B \left( - 3 + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{2}\]
Putting t + 1 = 0
\[ \Rightarrow t = - 1\]
\[1 = A \left( - 1 + 3 \right) + B \left( - 1 + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = A \times 2 + B \times 0\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{2}\]
Then,
\[I = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 3}\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| t + 3 \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| \frac{t + 1}{t + 3} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| \frac{x^2 + 1}{x^2 + 3} \right| + C\]
shaalaa.com
या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
\[\int\left( 2 - 3x \right) \left( 3 + 2x \right) \left( 1 - 2x \right) dx\]
\[\int \left( \sqrt{x} - \frac{1}{\sqrt{x}} \right)^2 dx\]
\[\int\frac{\left( 1 + x \right)^3}{\sqrt{x}} dx\]
\[\int\frac{\cos x}{1 - \cos x} \text{dx }or \int\frac{\cot x}{\text{cosec } {x }- \cot x} dx\]
\[\int\frac{\cos x}{1 + \cos x} dx\]
\[\int\frac{1}{2 - 3x} + \frac{1}{\sqrt{3x - 2}} dx\]
\[\int\frac{\cos x - \sin x}{1 + \sin 2x} dx\]
\[\int\frac{\sin \left( \text{log x} \right)}{x} dx\]
\[\int \cot^6 x \text{ dx }\]
\[\int x \cos^3 x^2 \sin x^2 \text{ dx }\]
Evaluate the following integrals:
\[\int\frac{x^7}{\left( a^2 - x^2 \right)^5}dx\]
` ∫ {1}/{a^2 x^2- b^2}dx`
\[\int\frac{x}{x^4 + 2 x^2 + 3} dx\]
\[\int\frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} dx\]
\[\int\frac{x + 7}{3 x^2 + 25x + 28}\text{ dx}\]
\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x} dx\]
\[\int\frac{x}{\sqrt{8 + x - x^2}} dx\]
\[\int\frac{2}{2 + \sin 2x}\text{ dx }\]
\[\int\frac{\cos x}{\cos 3x} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{1 - \cot x} dx\]
\[\int x e^x \text{ dx }\]
\[\int x^2 \cos 2x\ \text{ dx }\]
\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} dx\]
\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]
\[\int x\ {cosec}^2 \text{ x }\ \text{ dx }\]
\[\int e^x \left( \tan x - \log \cos x \right) dx\]
\[\int e^x \left( \frac{1}{x^2} - \frac{2}{x^3} \right) dx\]
\[\int\left\{ \tan \left( \log x \right) + \sec^2 \left( \log x \right) \right\} dx\]
\[\int\sqrt{x^2 - 2x} \text{ dx}\]
\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} dx\]
\[\int\frac{x^9}{\left( 4 x^2 + 1 \right)^6}dx\] is equal to
\[\int\frac{x + 2}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]
\[\int \tan^4 x\ dx\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + a^2}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{x + 1}{x^2 + 4x + 5} \text{ dx}\]
\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]
\[\int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
\[\int \sec^6 x\ dx\]
\[\int\sqrt{\frac{1 - \sqrt{x}}{1 + \sqrt{x}}} \text{ dx}\]
Find: `int (3x +5)/(x^2+3x-18)dx.`
