हिंदी

∫ 2 X ( X 2 + 1 ) ( X 2 + 3 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 3 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,
\[I = \int\frac{2x dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 3 \right)}\]
\[\text{Putting }x^2 = t\]
\[ \Rightarrow 2x\ dx = dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{dt}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)}\]
\[\text{Let }\frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)} = \frac{A}{t + 1} + \frac{B}{t + 3}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)} = \frac{A \left( t + 3 \right) + B \left( t + 1 \right)}{\left( t + 1 \right) \left( t + 3 \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( t + 3 \right) + B \left( t + 1 \right)\]
Putting t + 3 = 0
\[ \Rightarrow t = - 3\]
\[1 = A \times 0 + B \left( - 3 + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{1}{2}\]
Putting t + 1 = 0
\[ \Rightarrow t = - 1\]
\[1 = A \left( - 1 + 3 \right) + B \left( - 1 + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 1 = A \times 2 + B \times 0\]
\[ \Rightarrow A = \frac{1}{2}\]
Then,
\[I = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t + 3}\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| t + 1 \right| - \frac{1}{2} \log \left| t + 3 \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| \frac{t + 1}{t + 3} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2} \log \left| \frac{x^2 + 1}{x^2 + 3} \right| + C\]
shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 12 | पृष्ठ १७६

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\sqrt{x}\left( x^3 - \frac{2}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int\left( \sec^2  x + {cosec}^2  x \right)  dx\]

\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

Write the primitive or anti-derivative of
\[f\left( x \right) = \sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} .\]

 


\[\int\frac{1}{\text{cos}^2\text{ x }\left( 1 - \text{tan x} \right)^2} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 5x + 2}{x + 2} dx\]


\[\int\left( x + 2 \right) \sqrt{3x + 5}  \text{dx} \]

\[\int     \text{sin}^2  \left( 2x + 5 \right)    \text{dx}\]

\[\int \cos^2 \frac{x}{2} dx\]

 


\[\int\frac{\sec^2 x}{\tan x + 2} dx\]

\[\int\frac{e^\sqrt{x} \cos \left( e^\sqrt{x} \right)}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x + 2} \text{ dx  }\]

\[\int\frac{x^2 + 3x + 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

` ∫   tan   x   sec^4  x   dx  `


\[\int \cot^5 x  \text{ dx }\]

\[\int x \cos^3 x^2 \sin x^2 \text{ dx }\]

Evaluate the following integrals:

\[\int\cos\left\{ 2 \cot^{- 1} \sqrt{\frac{1 + x}{1 - x}} \right\}dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 - \sin^2 x}} dx\]

\[\int\frac{5x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right)\left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int e^\sqrt{x} \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{3x - x^3}{1 - 3 x^2} \right) dx\]

\[\int\frac{x^2 \sin^{- 1} x}{\left( 1 - x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx }\]

\[\int x\sqrt{x^4 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{x\left( x - 2 \right) \left( x - 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} dx\]

\[\int\frac{3}{\left( 1 - x \right) \left( 1 + x^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 4 \right) \sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( 1 - \cot x + \cot^2 x \right) dx =\]

\[\int\frac{1 - x^4}{1 - x} \text{ dx }\]


\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx }\]
 
 

\[\int \tan^5 x\ \sec^3 x\ dx\]

\[\int\sqrt{a^2 - x^2}\text{  dx }\]

\[\int x\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×