हिंदी

∫ 1 a + b tan x dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{1}{a + b \tan x}dx\]

\[ = \int\frac{1}{a + b \frac{\sin x}{\cos x}}dx\]

\[ = \int\frac{\cos x \cdot}{a \cos x + b \sin x}dx\]

\[\text{ Let } \cos x = \text{ A }\frac{d}{dx} \left( a \cos x + b \sin x \right) + \text{ B }\left( a \cos x + b \sin x \right)\]

\[ \Rightarrow \cos x = A \left( - a \sin x + b \cos x \right) + B \left( a \cos x + b \sin x \right)\]

\[1 \cdot \cos x = \left( Ab + B \cdot a \right) \cos x + \sin x\left( - A \cdot a + B \cdot b \right)\]

\[\text{Equating coefficients of like terms}\]

\[ A \cdot b + B \cdot a = 1 . . . \left( 1 \right)\]

\[ - A \cdot a + B \cdot b = 0 . . . \left( 2 \right)\]

\[\text{Multiplying equation} \left( 1 \right) \text{by a and eq} \left( 2 \right) \text{by b and then adding them} \]

\[ A \cdot ab + B \cdot a^2 = a\]

\[ - A \cdot a \cdot b + B b^2 = 0\]

\[ \Rightarrow B = \frac{a}{a^2 + b^2}\]

\[\text{Substituting the value of B in eq} \left( 1 \right)\]

\[ \Rightarrow A \cdot b + \frac{a^2}{a^2 + b^2} = 1\]

\[ \Rightarrow A \cdot b = 1 - \frac{a^2}{a^2 + b^2}\]

\[ \Rightarrow A = \frac{b}{a^2 + b^2}\]

\[ \therefore I = \frac{b}{a^2 + b^2}\int\left( \frac{- a \sin x + b \cos x}{a \cos x + b \sin x} \right)dx + \frac{a}{a^2 + b^2}\int\left( \frac{a \cos x + b \sin x}{a \cos x + b \sin x} \right)dx\]

\[ = \frac{b}{a^2 + b^2}\int\left( \frac{- a \sin x + b \cos x}{a \cos x + b \sin x} \right)dx + \frac{a}{a^2 + b^2}\int dx\]

\[\text{ Putting  a   cos x + b sin x = t in  the Ist  integral}\]

\[ \Rightarrow \left( - a \sin x + b \cos x \right)dx = dt\]

\[ \therefore I = \frac{b}{a^2 + b^2}\int\frac{dt}{t} + \frac{a}{a^2 + b^2}\int dx\]

\[ = \frac{b}{a^2 + b^2} \text{ ln }\left| t \right| + \frac{ax}{a^2 + b^2} + C\]

\[ = \frac{b}{a^2 + b^2} \text{ ln} \left| a \cos x + b \sin x \right| + \frac{ax}{a^2 + b^2} + C................ \left[ \because t = a \cos x + b \sin x \right]\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 58 | पृष्ठ २०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

\[\int\sqrt{x}\left( 3 - 5x \right) dx\]

 


\[\int \cos^{- 1} \left( \sin x \right) dx\]

\[\int\frac{x^3 - 3 x^2 + 5x - 7 + x^2 a^x}{2 x^2} dx\]

\[\int\sin x\sqrt{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int\frac{2x + 3}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\text{sin mx }\text{cos nx dx m }\neq n\]

\[\int x^3 \cos x^4 dx\]

\[\int\frac{\cos^5 x}{\sin x} dx\]

\[\int\frac{\sin\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\left( x + 1 \right) e^x}{\sin^2 \left( \text{x e}^x \right)} dx\]

\[\int \cot^5 \text{ x } {cosec}^4 x\text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 2 - x \right)^2 + 1}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 x^2 - 2x}} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + 6x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{8 + x - x^2}} dx\]


\[\int\frac{1}{5 + 4 \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{3 + 4 \cot x} dx\]

\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]

\[\int x^3 \cos x^2 dx\]

\[\int \sec^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^4}{\left( x - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^4 + 7 x^2 + 1} 2 \text{ dx }\]

If \[\int\frac{\cos 8x + 1}{\tan 2x - \cot 2x} dx\]


\[\int e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]

\[\int\frac{e^x \left( 1 + x \right)}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx =\]

If \[\int\frac{1}{\left( x + 2 \right)\left( x^2 + 1 \right)}dx = a\log\left| 1 + x^2 \right| + b \tan^{- 1} x + \frac{1}{5}\log\left| x + 2 \right| + C,\] then


\[\int\frac{1}{e^x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{2 - 3 \cos 2x} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{2 + \cos x} \text{ dx }\]


\[\int \left( \sin^{- 1} x \right)^3 dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x}{\left( 1 - x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]

Find :  \[\int\frac{e^x}{\left( 2 + e^x \right)\left( 4 + e^{2x} \right)}dx.\] 

 


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×