हिंदी

∫ 1 a + b tan x dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{1}{a + b \tan x}dx\]

\[ = \int\frac{1}{a + b \frac{\sin x}{\cos x}}dx\]

\[ = \int\frac{\cos x \cdot}{a \cos x + b \sin x}dx\]

\[\text{ Let } \cos x = \text{ A }\frac{d}{dx} \left( a \cos x + b \sin x \right) + \text{ B }\left( a \cos x + b \sin x \right)\]

\[ \Rightarrow \cos x = A \left( - a \sin x + b \cos x \right) + B \left( a \cos x + b \sin x \right)\]

\[1 \cdot \cos x = \left( Ab + B \cdot a \right) \cos x + \sin x\left( - A \cdot a + B \cdot b \right)\]

\[\text{Equating coefficients of like terms}\]

\[ A \cdot b + B \cdot a = 1 . . . \left( 1 \right)\]

\[ - A \cdot a + B \cdot b = 0 . . . \left( 2 \right)\]

\[\text{Multiplying equation} \left( 1 \right) \text{by a and eq} \left( 2 \right) \text{by b and then adding them} \]

\[ A \cdot ab + B \cdot a^2 = a\]

\[ - A \cdot a \cdot b + B b^2 = 0\]

\[ \Rightarrow B = \frac{a}{a^2 + b^2}\]

\[\text{Substituting the value of B in eq} \left( 1 \right)\]

\[ \Rightarrow A \cdot b + \frac{a^2}{a^2 + b^2} = 1\]

\[ \Rightarrow A \cdot b = 1 - \frac{a^2}{a^2 + b^2}\]

\[ \Rightarrow A = \frac{b}{a^2 + b^2}\]

\[ \therefore I = \frac{b}{a^2 + b^2}\int\left( \frac{- a \sin x + b \cos x}{a \cos x + b \sin x} \right)dx + \frac{a}{a^2 + b^2}\int\left( \frac{a \cos x + b \sin x}{a \cos x + b \sin x} \right)dx\]

\[ = \frac{b}{a^2 + b^2}\int\left( \frac{- a \sin x + b \cos x}{a \cos x + b \sin x} \right)dx + \frac{a}{a^2 + b^2}\int dx\]

\[\text{ Putting  a   cos x + b sin x = t in  the Ist  integral}\]

\[ \Rightarrow \left( - a \sin x + b \cos x \right)dx = dt\]

\[ \therefore I = \frac{b}{a^2 + b^2}\int\frac{dt}{t} + \frac{a}{a^2 + b^2}\int dx\]

\[ = \frac{b}{a^2 + b^2} \text{ ln }\left| t \right| + \frac{ax}{a^2 + b^2} + C\]

\[ = \frac{b}{a^2 + b^2} \text{ ln} \left| a \cos x + b \sin x \right| + \frac{ax}{a^2 + b^2} + C................ \left[ \because t = a \cos x + b \sin x \right]\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 58 | पृष्ठ २०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int \left( a \tan x + b \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{x^3}{x - 2} dx\]

\[\int\frac{2x + 3}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{1 - \cot x}{1 + \cot x} dx\]

` ∫  {sec  x   "cosec " x}/{log  ( tan x) }`  dx


\[\int\frac{\cos x}{2 + 3 \sin x} dx\]

` ∫    x   {tan^{- 1} x^2}/{1 + x^4} dx`

\[\int\frac{x + \sqrt{x + 1}}{x + 2} dx\]

\[\int \sin^7 x  \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{2x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\sqrt{16 - e^{2x}}} dx\]

\[\int\frac{x^3}{x^4 + x^2 + 1}dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x - 1}{\sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

`int 1/(cos x - sin x)dx`

\[\int\frac{1}{5 + 7 \cos x + \sin x} dx\]

\[\int x \cos x\ dx\]

\[\int x^2 e^{- x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int x^3 \tan^{- 1}\text{  x dx }\]

\[\int \cos^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int e^x \frac{x - 1}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\left( x - 2 \right) \sqrt{2 x^2 - 6x + 5} \text{  dx }\]

\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{x^2 + 4x + 3} \text{  dx }\]

\[\int\frac{18}{\left( x + 2 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

Write the anti-derivative of  \[\left( 3\sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} \right) .\]


\[\int\sqrt{\frac{x}{1 - x}} dx\]  is equal to


The value of \[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{1 - \sin 2x}} dx\] is equal to


\[\int\frac{x^9}{\left( 4 x^2 + 1 \right)^6}dx\]  is equal to 

\[\int\frac{\left( 2^x + 3^x \right)^2}{6^x} \text{ dx }\] 

\[\int\frac{1}{e^x + 1} \text{ dx }\]

\[\int x \sin^5 x^2 \cos x^2 dx\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right)^3 \left( x + 1 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sqrt{x}}{1 + \sqrt{x}}} \text{ dx}\]

Find :  \[\int\frac{e^x}{\left( 2 + e^x \right)\left( 4 + e^{2x} \right)}dx.\] 

 


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×