मराठी

∫ 1 a + b tan x dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{1}{a + b \tan x}dx\]

\[ = \int\frac{1}{a + b \frac{\sin x}{\cos x}}dx\]

\[ = \int\frac{\cos x \cdot}{a \cos x + b \sin x}dx\]

\[\text{ Let } \cos x = \text{ A }\frac{d}{dx} \left( a \cos x + b \sin x \right) + \text{ B }\left( a \cos x + b \sin x \right)\]

\[ \Rightarrow \cos x = A \left( - a \sin x + b \cos x \right) + B \left( a \cos x + b \sin x \right)\]

\[1 \cdot \cos x = \left( Ab + B \cdot a \right) \cos x + \sin x\left( - A \cdot a + B \cdot b \right)\]

\[\text{Equating coefficients of like terms}\]

\[ A \cdot b + B \cdot a = 1 . . . \left( 1 \right)\]

\[ - A \cdot a + B \cdot b = 0 . . . \left( 2 \right)\]

\[\text{Multiplying equation} \left( 1 \right) \text{by a and eq} \left( 2 \right) \text{by b and then adding them} \]

\[ A \cdot ab + B \cdot a^2 = a\]

\[ - A \cdot a \cdot b + B b^2 = 0\]

\[ \Rightarrow B = \frac{a}{a^2 + b^2}\]

\[\text{Substituting the value of B in eq} \left( 1 \right)\]

\[ \Rightarrow A \cdot b + \frac{a^2}{a^2 + b^2} = 1\]

\[ \Rightarrow A \cdot b = 1 - \frac{a^2}{a^2 + b^2}\]

\[ \Rightarrow A = \frac{b}{a^2 + b^2}\]

\[ \therefore I = \frac{b}{a^2 + b^2}\int\left( \frac{- a \sin x + b \cos x}{a \cos x + b \sin x} \right)dx + \frac{a}{a^2 + b^2}\int\left( \frac{a \cos x + b \sin x}{a \cos x + b \sin x} \right)dx\]

\[ = \frac{b}{a^2 + b^2}\int\left( \frac{- a \sin x + b \cos x}{a \cos x + b \sin x} \right)dx + \frac{a}{a^2 + b^2}\int dx\]

\[\text{ Putting  a   cos x + b sin x = t in  the Ist  integral}\]

\[ \Rightarrow \left( - a \sin x + b \cos x \right)dx = dt\]

\[ \therefore I = \frac{b}{a^2 + b^2}\int\frac{dt}{t} + \frac{a}{a^2 + b^2}\int dx\]

\[ = \frac{b}{a^2 + b^2} \text{ ln }\left| t \right| + \frac{ax}{a^2 + b^2} + C\]

\[ = \frac{b}{a^2 + b^2} \text{ ln} \left| a \cos x + b \sin x \right| + \frac{ax}{a^2 + b^2} + C................ \left[ \because t = a \cos x + b \sin x \right]\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 58 | पृष्ठ २०४

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\left( \frac{m}{x} + \frac{x}{m} + m^x + x^m + mx \right) dx\]

\[\int \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos x} dx\]

\[\int\frac{3x + 5}{\sqrt{7x + 9}} dx\]

` ∫    cos  mx  cos  nx  dx `

 


\[\int\frac{\text{sin} \left( x - \alpha \right)}{\text{sin }\left( x + \alpha \right)} dx\]

` ∫ {"cosec"   x }/ { log  tan   x/2 ` dx 

\[\int x^2 e^{x^3} \cos \left( e^{x^3} \right) dx\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{3x + 4}} dx\]

\[\int\frac{e^{3x}}{4 e^{6x} - 9} dx\]

\[\int\frac{x}{x^4 + 2 x^2 + 3} dx\]

\[\int\frac{a x^3 + bx}{x^4 + c^2} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + 3 \sin^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{3 + 4 \cot x} dx\]

\[\int\text{ log }\left( x + 1 \right) \text{ dx }\]

\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]

\[\int x\ {cosec}^2 \text{ x }\ \text{ dx }\]


\[\int x \cos^2 x\ dx\]

\[\int x \sin^3 x\ dx\]

\[\int\frac{x^3 \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{x - 1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]

\[\int e^x \left( \frac{\sin 4x - 4}{1 - \cos 4x} \right) dx\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{x^2 - 4x + 3} \text{  dx }\]

 


\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 4 \right) \sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^4 x} dx =\]

\[\int\sqrt{\frac{x}{1 - x}} dx\]  is equal to


\[\int\frac{x + 2}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]


\[\int \tan^5 x\ dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{5x + 7}{\sqrt{\left( x - 5 \right) \left( x - 4 \right)}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin^5 x}{\cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{x^2 - a^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1 + x^2}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2} \text{ dx}\]

Find: `int (3x +5)/(x^2+3x-18)dx.`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×