मराठी

∫ 1 a + b tan x dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{1}{a + b \tan x}dx\]

\[ = \int\frac{1}{a + b \frac{\sin x}{\cos x}}dx\]

\[ = \int\frac{\cos x \cdot}{a \cos x + b \sin x}dx\]

\[\text{ Let } \cos x = \text{ A }\frac{d}{dx} \left( a \cos x + b \sin x \right) + \text{ B }\left( a \cos x + b \sin x \right)\]

\[ \Rightarrow \cos x = A \left( - a \sin x + b \cos x \right) + B \left( a \cos x + b \sin x \right)\]

\[1 \cdot \cos x = \left( Ab + B \cdot a \right) \cos x + \sin x\left( - A \cdot a + B \cdot b \right)\]

\[\text{Equating coefficients of like terms}\]

\[ A \cdot b + B \cdot a = 1 . . . \left( 1 \right)\]

\[ - A \cdot a + B \cdot b = 0 . . . \left( 2 \right)\]

\[\text{Multiplying equation} \left( 1 \right) \text{by a and eq} \left( 2 \right) \text{by b and then adding them} \]

\[ A \cdot ab + B \cdot a^2 = a\]

\[ - A \cdot a \cdot b + B b^2 = 0\]

\[ \Rightarrow B = \frac{a}{a^2 + b^2}\]

\[\text{Substituting the value of B in eq} \left( 1 \right)\]

\[ \Rightarrow A \cdot b + \frac{a^2}{a^2 + b^2} = 1\]

\[ \Rightarrow A \cdot b = 1 - \frac{a^2}{a^2 + b^2}\]

\[ \Rightarrow A = \frac{b}{a^2 + b^2}\]

\[ \therefore I = \frac{b}{a^2 + b^2}\int\left( \frac{- a \sin x + b \cos x}{a \cos x + b \sin x} \right)dx + \frac{a}{a^2 + b^2}\int\left( \frac{a \cos x + b \sin x}{a \cos x + b \sin x} \right)dx\]

\[ = \frac{b}{a^2 + b^2}\int\left( \frac{- a \sin x + b \cos x}{a \cos x + b \sin x} \right)dx + \frac{a}{a^2 + b^2}\int dx\]

\[\text{ Putting  a   cos x + b sin x = t in  the Ist  integral}\]

\[ \Rightarrow \left( - a \sin x + b \cos x \right)dx = dt\]

\[ \therefore I = \frac{b}{a^2 + b^2}\int\frac{dt}{t} + \frac{a}{a^2 + b^2}\int dx\]

\[ = \frac{b}{a^2 + b^2} \text{ ln }\left| t \right| + \frac{ax}{a^2 + b^2} + C\]

\[ = \frac{b}{a^2 + b^2} \text{ ln} \left| a \cos x + b \sin x \right| + \frac{ax}{a^2 + b^2} + C................ \left[ \because t = a \cos x + b \sin x \right]\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 58 | पृष्ठ २०४

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int \left( \sqrt{x} - \frac{1}{\sqrt{x}} \right)^2 dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 1} + \sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin\frac{x}{2}} dx\]

\[\int\frac{2 - 3x}{\sqrt{1 + 3x}} dx\]

\[\int     \text{sin}^2  \left( 2x + 5 \right)    \text{dx}\]

Integrate the following integrals:

\[\int\text { sin  x  cos  2x     sin 3x   dx}\]

` ∫  {sec  x   "cosec " x}/{log  ( tan x) }`  dx


\[\int\frac{- \sin x + 2 \cos x}{2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{      x      \text{log x } \text{log }\left( \text{log x }\right)} dx\]

\[\int\frac{1 + \cot x}{x + \log \sin x} dx\]

\[\int\frac{\cos x - \sin x}{1 + \sin 2x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( a + b \cos 2x \right)^2} dx\]

\[\int\left( \frac{x + 1}{x} \right) \left( x + \log x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{\left( x + 1 \right) e^x}{\sin^2 \left( \text{x e}^x \right)} dx\]

` = ∫1/{sin^3 x cos^ 2x} dx`


Evaluate the following integrals:
\[\int\frac{x^2}{\left( a^2 - x^2 \right)^{3/2}}dx\]

\[\int\frac{1}{x^2 - 10x + 34} dx\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \tan x} \text{ dx }\]

\[\int x e^x \text{ dx }\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int \sec^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\sqrt{3 - 2x - 2 x^2} \text{ dx}\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{x^2 - 4x + 3} \text{  dx }\]

 


\[\int\frac{3 + 4x - x^2}{\left( x + 2 \right) \left( x - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{5 x^2 + 20x + 6}{x^3 + 2 x^2 + x} dx\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( 5 - 4 \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( 1 + x e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 9}{x^4 + 81} \text{ dx }\]

 


\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 4 \right) \sqrt{x^2 + 9}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin x}{3 + 4 \cos^2 x} dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 + x}{x}} \text{ dx }\]

\[\int \tan^3 x\ \sec^4 x\ dx\]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×