Advertisements
Advertisements
प्रश्न
\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]
योग
Advertisements
उत्तर
\[\text{ Let I } = \int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x}dx\]
\[ = \int\frac{1}{\sin^2 x + 2 \sin x \cdot \cos x}dx\]
Dividing numerator and denominator by cos2x, we get
\[I = \int\frac{\frac{1}{\cos^2 x}}{\tan^2 x + 2 \tan x}dx\]
\[ = \int\frac{\sec^2 x}{\tan^2 x + 2 \tan x} dx\]
\[\text{ Putting tan x = t}\]
\[ \Rightarrow \text{ sec}^2 \text{ x dx = dt }\]
\[ \therefore I = \int\frac{1}{t^2 + 2t}dt\]
\[ = \int\frac{1}{t^2 + 2t + 1 - 1}dt\]
\[ = \int\frac{1}{\left( t + 1 \right)^2 - 1^2}dt\]
\[ = \frac{1}{2} \text{ ln} \left| \frac{t + 1 - 1}{t + 1 + 1} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2} \text{ ln } \left| \frac{t}{t + 2} \right| + C \]
\[ = \frac{1}{2} \text{ ln} \left| \frac{\tan x}{\tan x + 2} \right| + C ............\left[ \because t = \tan x \right]\]
\[ = \int\frac{\sec^2 x}{\tan^2 x + 2 \tan x} dx\]
\[\text{ Putting tan x = t}\]
\[ \Rightarrow \text{ sec}^2 \text{ x dx = dt }\]
\[ \therefore I = \int\frac{1}{t^2 + 2t}dt\]
\[ = \int\frac{1}{t^2 + 2t + 1 - 1}dt\]
\[ = \int\frac{1}{\left( t + 1 \right)^2 - 1^2}dt\]
\[ = \frac{1}{2} \text{ ln} \left| \frac{t + 1 - 1}{t + 1 + 1} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{2} \text{ ln } \left| \frac{t}{t + 2} \right| + C \]
\[ = \frac{1}{2} \text{ ln} \left| \frac{\tan x}{\tan x + 2} \right| + C ............\left[ \because t = \tan x \right]\]
shaalaa.com
क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
\[\int\left( 3x\sqrt{x} + 4\sqrt{x} + 5 \right)dx\]
\[\int\frac{\left( x + 1 \right)\left( x - 2 \right)}{\sqrt{x}} dx\]
\[\int\frac{5 \cos^3 x + 6 \sin^3 x}{2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]
\[\int \tan^2 \left( 2x - 3 \right) dx\]
\[\int\frac{x}{\sqrt{x + a} - \sqrt{x + b}}dx\]
\[\int\text{sin mx }\text{cos nx dx m }\neq n\]
\[\int\frac{\sec x \tan x}{3 \sec x + 5} dx\]
` ∫ {"cosec" x }/ { log tan x/2 ` dx
\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - x^2}\left( 2 + 3 \sin^{- 1} x \right)} dx\]
\[\int\frac{\sin 2x}{\left( a + b \cos 2x \right)^2} dx\]
\[\int2x \sec^3 \left( x^2 + 3 \right) \tan \left( x^2 + 3 \right) dx\]
\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]
\[\int \sin^4 x \cos^3 x \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]
\[\int\frac{\cos 2x}{\sqrt{\sin^2 2x + 8}} dx\]
` ∫ {x-3} /{ x^2 + 2x - 4 } dx `
\[\int\frac{1 - 3x}{3 x^2 + 4x + 2}\text{ dx}\]
\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]
` ∫ sin x log (\text{ cos x ) } dx `
\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x + 1} \text{ dx}\]
\[\int x\sqrt{x^2 + x} \text{ dx }\]
\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx\]
\[\int\frac{18}{\left( x + 2 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]
\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]
Evaluate the following integral:
\[\int\frac{x^2}{1 - x^4}dx\]
\[\int\frac{1}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos^8 x} dx =\]
\[\int\frac{x + 2}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]
\[\int \sin^4 2x\ dx\]
\[\int \cos^3 (3x)\ dx\]
\[\int\sin x \sin 2x \text{ sin 3x dx }\]
\[\int\frac{\sin x}{\cos 2x} \text{ dx }\]
\[\int \sin^5 x\ dx\]
\[\int\frac{1}{x^2 + 4x - 5} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx}\]
\[\int\frac{1}{x \sqrt{1 + x^n}} \text{ dx}\]
\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{ dx}\]
\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]
Find : \[\int\frac{dx}{\sqrt{3 - 2x - x^2}}\] .
