हिंदी

∫ 1 ( X 2 + 1 ) √ X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \sqrt{x}} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ We  have,} \]
\[I = \int \frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \sqrt{x}}\]
\[\text{ Putting  x }= t^2 \]
\[dx = 2t \text{ dt }\]
\[ \therefore I = \int \frac{2t \text{ dt }}{\left[ \left( t^2 \right)^2 + 1 \right]t}\]
\[ = 2\int \frac{dt}{t^4 + 1}\]
\[ = \int \left[ \frac{\left( t^2 + 1 \right) - \left( t^2 - 1 \right)}{\left( t^4 + 1 \right)} \right]dt\]
\[ = \int\left( \frac{t^2 + 1}{t^4 + 1} \right)dt - \int\left( \frac{t^2 - 1}{t^4 + 1} \right)dt\]
\[\text{Dividing numerator & denominator by }t^2 \]
\[I = \int\left( \frac{1 + \frac{1}{t^2}}{t^2 + \frac{1}{t^2}} \right)dt - \int \frac{\left( 1 - \frac{1}{t^2} \right)dt}{t^2 + \frac{1}{t^2}}\]
\[ = \int \frac{\left( 1 + \frac{1}{t^2} \right)dt}{t^2 + \frac{1}{t^2} - 2 + 2} - \int \frac{\left( 1 - \frac{1}{t^2} \right)dt}{t^2 + \frac{1}{t^2} + 2 - 2}\]
\[ = \int \frac{\left( 1 + \frac{1}{t^2} \right)dt}{\left( t - \frac{1}{t} \right)^2 + \left( \sqrt{2} \right)^2} - \int \frac{\left( 1 - \frac{1}{t^2} \right)dt}{\left( t + \frac{1}{t} \right)^2 - \left( \sqrt{2} \right)^2}\]
\[\text{ Putting t }- \frac{1}{t} = p\]
\[ \Rightarrow \left( 1 + \frac{1}{t^2} \right)dt = dp\]
\[\text{ Putting  t }+ \frac{1}{t} = q\]
\[ \Rightarrow \left( 1 - \frac{1}{t^2} \right)dt = dq\]
\[ \therefore I = \int\frac{dp}{p^2 + \left( \sqrt{2} \right)^2} - \int\frac{dq}{q^2 - \left( \sqrt{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{p}{\sqrt{2}} \right) - \frac{1}{2\sqrt{2}}\text{ log }\left| \frac{q - \sqrt{2}}{q + \sqrt{2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{t - \frac{1}{t}}{\sqrt{2}} \right) - \frac{1}{2\sqrt{2}}\text{ log }\left| \frac{t + \frac{1}{t} - \sqrt{2}}{t + \frac{1}{t} + \sqrt{2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{t^2 - 1}{\sqrt{2}t} \right) - \frac{1}{2\sqrt{2}}\text{ log }\left| \frac{t^2 - \sqrt{2}t + 1}{t^2 + \sqrt{2}t + 1} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{2}} \tan^{- 1} \left( \frac{x - 1}{\sqrt{2x}} \right) - \frac{1}{2\sqrt{2}}\text{ log} \left| \frac{x - \sqrt{2x} + 1}{x + \sqrt{2x} + 1} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.32 [पृष्ठ १९६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.32 | Q 6 | पृष्ठ १९६

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\sqrt{x}\left( 3 - 5x \right) dx\]

 


\[\int \left( 3x + 4 \right)^2 dx\]

\[\int\frac{\tan x}{\sec x + \tan x} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 3} - \sqrt{x + 2}} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 5x + 2}{x + 2} dx\]


\[\int\frac{a}{b + c e^x} dx\]

\[\int x^2 e^{x^3} \cos \left( e^{x^3} \right) dx\]

\[\int\left( \frac{x + 1}{x} \right) \left( x + \log x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{\sin\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\sin \left( \text{log x} \right)}{x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt[4]{x}}dx\]

\[\int \sin^4 x \cos^3 x \text{ dx }\]

\[\int \sin^3 x \cos^5 x \text{ dx  }\]

\[\int\frac{1}{x^2 - 10x + 34} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\sqrt{4 + \tan^2 x}} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x^2 + x + 3} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} dx\]

\[\int\frac{x^2 \left( x^4 + 4 \right)}{x^2 + 4} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + 3 \sin^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( \sin x + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{2 \sin x + 3 \cos x}{3 \sin x + 4 \cos x} dx\]

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int x e^x \text{ dx }\]

 
` ∫  x tan ^2 x dx 

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{3x - x^3}{1 - 3 x^2} \right) dx\]

\[\int x \sin x \cos 2x\ dx\]

\[\int\left( \tan^{- 1} x^2 \right) x\ dx\]

\[\int\left( x - 2 \right) \sqrt{2 x^2 - 6x + 5} \text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{x\left[ 6 \left( \log x \right)^2 + 7 \log x + 2 \right]} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\frac{x^2}{1 - x^4}dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 2x + 2 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos x - \sin x} dx =\]

\[\int\frac{x^3}{\sqrt{1 + x^2}}dx = a \left( 1 + x^2 \right)^\frac{3}{2} + b\sqrt{1 + x^2} + C\], then 


\[\int x^3 \left( \log x \right)^2\text{  dx }\]

\[\int\frac{1 + x^2}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×