हिंदी

∫ ( 3 Sin X − 2 ) Cos X 13 − Cos 2 X − 7 Sin X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right)\cos x}{13 - \cos^2 x - 7\sin x}dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

I= \[\int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right)\cos x}{13 - \cos^2 x - 7\sin x}dx\]
 

  =  \[\int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right)\cos x}{13 -(1 -  \ sin ^2  x) - 7\sin x}dx\]    `(∵  cos^2x =1 - sin^2 x)`
\[ = \int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right) \cos x}{\text{ sin^}2 x - 7\sin x + 12}dx\]
\[ = \int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right) \cos x}{\text{ sin^}2 x - 4\sin x - 3\text{ sin } x + 12}dx\]
\[ = \int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right) \cos x}{\sin x\left( \sin x - 4 \right) - 3\left( \sin x - 4 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right)\cos x}{\left( \sin x - 3 \right)\left( \sin x - 4 \right)}dx\]

\[\text{ Let sin x }= t\]
\[ \Rightarrow \text{  cos x dx }= dt\]
\[ \therefore I = \int\frac{\left( 3t - 2 \right)}{\left( t - 3 \right)\left( t - 4 \right)}dt\]

Using partial fraction, we get

\[\frac{\left( 3t - 2 \right)}{\left( t - 3 \right)\left( t - 4 \right)} = \frac{A}{\left( t - 3 \right)} + \frac{B}{\left( t - 4 \right)} = \frac{A\left( t - 4 \right) + B\left( t - 3 \right)}{\left( t - 3 \right)\left( t - 4 \right)}\]
\[ \Rightarrow 3t - 2 = (A + B)t - 4A - 3B\]

Comparing coefficients, we get

A = - 7 and = 10

So, 

\[I = - 7\int\frac{1}{\left( t - 3 \right)}dt + 10\int\frac{1}{\left( t - 4 \right)}dt\]

\[\Rightarrow I = - 7\text{ ln }\left| t - 3 \right| + 10\text{ ln}\left| t - 4 \right| + c\]
\[ \therefore I = - 7\text{ ln }\left| \sin x - 3 \right| + 10 \text{ ln }\left| \sin x - 4 \right| + c\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.19 [पृष्ठ १०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.19 | Q 14 | पृष्ठ १०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{1}{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int \cot^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 - \cos 2x} \right) dx\]

If f' (x) = x − \[\frac{1}{x^2}\]  and  f (1)  \[\frac{1}{2},    find  f(x)\]

 


\[\int\frac{x}{\sqrt{x + a} - \sqrt{x + b}}dx\]

\[\int\left\{ 1 + \tan x \tan \left( x + \theta \right) \right\} dx\]

\[\int\left( \frac{x + 1}{x} \right) \left( x + \log x \right)^2 dx\]

\[\int x^2 \sqrt{x + 2} \text{  dx  }\]

\[\int\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x + 2} \text{ dx  }\]

\[\int \cot^n {cosec}^2 \text{ x dx } , n \neq - 1\]

\[\int \sin^5 x \cos x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 + b^2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^6 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{x^2 + 3x + 2} dx\]

\[\int\frac{2x}{2 + x - x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 5}{x^2 - x - 2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 5}{\sqrt{x^2 + 2x + 5}} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + 3 \sin^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 + 4 \cos x} dx\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{3x - x^3}{1 - 3 x^2} \right) dx\]

\[\int\left( e^\text{log  x} + \sin x \right) \text{ cos x dx }\]


\[\int \tan^{- 1} \left( \sqrt{x} \right) \text{dx }\]

\[\int x \sin x \cos 2x\ dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

\[\int\left\{ \tan \left( \log x \right) + \sec^2 \left( \log x \right) \right\} dx\]

\[\int\frac{e^x \left( x - 4 \right)}{\left( x - 2 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 3 + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{2x + 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 2x + 2 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^3}{x + 1}dx\] is equal to

\[\int \text{cosec}^2 x \text{ cos}^2 \text{  2x  dx} \]

\[\int \sec^4 x\ dx\]


\[\int\frac{1}{2 + \cos x} \text{ dx }\]


\[\int\sqrt{a^2 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{4 x^2 + 5x + 6} \text{ dx}\]

\[\int x^3 \left( \log x \right)^2\text{  dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^{m \tan^{- 1} x}}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×