हिंदी

∫ X + 1 √ 4 + 5 X − X 2 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{\left( x + 1 \right) dx}{\sqrt{4 + 5x - x^2}}\]
\[\text{ Also,} x + 1 = A \frac{d}{dx} \left( 4 + 5x - x^2 \right) + B\]
\[x + 1 = A \left( 5 - 2x \right) + B\]
\[x + 1 = \left( - 2A \right) x + 5A + B\]
\[\text{Equating Coefficients of like terms}\]
\[ - 2A = 1\]
\[ \Rightarrow A = - \frac{1}{2}\]
\[\text{ And }\]
\[5A + B = 1\]
\[ \Rightarrow - \frac{5}{2} + B = 1\]
\[B = \frac{7}{2}\]
\[I = \int\frac{\left( x + 1 \right) dx}{\sqrt{4 + 5x - x^2}}\]
\[ = \int\left( \frac{- \frac{1}{2} \left( 5 - 2x \right) + \frac{7}{2}}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} \right)dx\]
\[ = - \frac{1}{2}\int\frac{\left( 5 - 2x \right) dx}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} + \frac{7}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{4 - \left( x^2 - 5x \right)}}\]
\[ = - \frac{1}{2}\int\frac{\left( 5 - 2x \right) dx}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} + \frac{7}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{4 - \left[ x^2 - 5x + \left( \frac{5}{2} \right)^2 - \left( \frac{5}{2} \right)^2 \right]}}\]
\[ = - \frac{1}{2}\int\frac{\left( 5 - 2x \right) dx}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} + \frac{7}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{4 - \left( x - \frac{5}{2} \right)^2 + \frac{25}{4}}}\]
\[ = - \frac{1}{2}\int\left( \frac{5 - 2x}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} \right)dx + \frac{7}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{\frac{41}{4} - \left( x - \frac{5}{2} \right)^2}}\]
\[ = - \frac{1}{2}\int\left( \frac{5 - 2x}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} \right)dx + \frac{7}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \frac{\sqrt{41}}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{5}{2} \right)^2}}\]
\[\text{ let } 4 + 5x - x^2 = t\]
\[ \Rightarrow \left( 5 - 2x \right) dx = dt\]
\[\text
{Then }, \]
\[I = - \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\sqrt{t}} + \frac{7}{2}\int\frac{dx}{\sqrt{\left( \frac{\sqrt{41}}{2} \right)^2 - \left( x - \frac{5}{2} \right)^2}}\]
\[ = - \frac{1}{2} \times 2\sqrt{t} + \frac{7}{2} \times \sin^{- 1} \left( \frac{x - \frac{5}{2}}{\frac{\sqrt{41}}{2}} \right) + C\]
\[ = - \sqrt{t} + \frac{7}{2} \sin^{- 1} \left( \frac{2x - 5}{\sqrt{41}} \right) + C\]
\[ = - \sqrt{4 + 5x - x^2} + \frac{7}{2} \sin^{- 1} \left( \frac{2x - 5}{\sqrt{41}} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.21 [पृष्ठ ११०]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.21 | Q 3 | पृष्ठ ११०

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left\{ x^2 + e^{\log  x}+ \left( \frac{e}{2} \right)^x \right\} dx\]


\[\int\left( \sec^2  x + {cosec}^2  x \right)  dx\]

\[\int \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

` ∫  {cosec x} / {"cosec x "- cot x} ` dx      


Write the primitive or anti-derivative of
\[f\left( x \right) = \sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} .\]

 


\[\int\frac{1}{1 - \sin\frac{x}{2}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x + a} - \sqrt{x + b}}dx\]

\[\int\frac{1}{      x      \text{log x } \text{log }\left( \text{log x }\right)} dx\]

\[\int\frac{2 \cos 2x + \sec^2 x}{\sin 2x + \tan x - 5} dx\]

\[\int\frac{\tan x}{\sqrt{\cos x}} dx\]

\[\int\frac{\left( x + 1 \right) e^x}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} dx\]

 ` ∫   1 /{x^{1/3} ( x^{1/3} -1)}   ` dx


` ∫   tan   x   sec^4  x   dx  `


\[\int \sec^4 2x \text{ dx }\]

\[\int \sin^3 x \cos^6 x \text{ dx }\]

\[\int \cos^7 x \text{ dx  } \]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 12x + 5} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^6 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{x^4 - x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{\sin 8x}{\sqrt{9 + \sin^4 4x}} dx\]

\[\int\frac{1}{x^{2/3} \sqrt{x^{2/3} - 4}} dx\]

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + 3 \sin^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int \left( \log x \right)^2 \cdot x\ dx\]

\[\int \cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\cos x + \sqrt{3} \sin x} \text{ dx } \] is equal to

\[\int\frac{1}{1 - \cos x - \sin x} dx =\]

If \[\int\frac{1}{\left( x + 2 \right)\left( x^2 + 1 \right)}dx = a\log\left| 1 + x^2 \right| + b \tan^{- 1} x + \frac{1}{5}\log\left| x + 2 \right| + C,\] then


\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{3 x^2 + 4x + 1}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x^5}{\sqrt{1 + x^3}} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×