Advertisements
Advertisements
प्रश्न
\[\int\frac{x}{x^4 - x^2 + 1} dx\]
योग
Advertisements
उत्तर
` ∫ {x dx}/{x^4 - x^2 + 1}`
\[\text{ Let } x^2 = t\]
\[ \Rightarrow \text{ 2x dx } = dt\]
\[ \Rightarrow \text{ x dx } = \frac{dt}{2}\]
Now, ` ∫ {x dx}/{x^4 - x^2 + 1}`
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - t + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - t + \left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2 + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 + \frac{3}{4}}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2} \times \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{t - \frac{1}{2}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2t - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2 x^2 - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]
\[\text{ Let } x^2 = t\]
\[ \Rightarrow \text{ 2x dx } = dt\]
\[ \Rightarrow \text{ x dx } = \frac{dt}{2}\]
Now, ` ∫ {x dx}/{x^4 - x^2 + 1}`
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - t + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - t + \left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2 + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 + \frac{3}{4}}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2} \times \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{t - \frac{1}{2}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2t - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2 x^2 - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]
shaalaa.com
क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 3} - \sqrt{x + 2}} dx\]
\[\int \text{sin}^2 \left( 2x + 5 \right) \text{dx}\]
\[\int\frac{x \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} dx\]
\[\int x^2 e^{x^3} \cos \left( e^{x^3} \right) dx\]
\[\int \tan^3 \text{2x sec 2x dx}\]
\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)\left( x^2 + 2x + 2 \right)} dx\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt[4]{x}}dx\]
\[\int\frac{1}{a^2 - b^2 x^2} dx\]
\[\int\frac{e^{3x}}{4 e^{6x} - 9} dx\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]
\[\int\frac{\sec^2 x}{\sqrt{4 + \tan^2 x}} dx\]
\[\int\frac{2x - 3}{x^2 + 6x + 13} dx\]
\[\int\frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1}\text{ dx }\]
\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]
\[\int\frac{2 \tan x + 3}{3 \tan x + 4} \text{ dx }\]
\[\int\frac{8 \cot x + 1}{3 \cot x + 2} \text{ dx }\]
`int"x"^"n"."log" "x" "dx"`
\[\int2 x^3 e^{x^2} dx\]
\[\int \tan^{- 1} \sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} dx\]
\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]
\[\int x^2 \sqrt{a^6 - x^6} \text{ dx}\]
\[\int\sqrt{3 - x^2} \text{ dx}\]
\[\int x\sqrt{x^2 + x} \text{ dx }\]
\[\int\frac{3 + 4x - x^2}{\left( x + 2 \right) \left( x - 1 \right)} dx\]
\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 1} dx\]
\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]
Write a value of
\[\int e^{3 \text{ log x}} x^4\text{ dx}\]
` \int \text{ x} \text{ sec x}^2 \text{ dx is equal to }`
\[\int e^x \left( 1 - \cot x + \cot^2 x \right) dx =\]
\[\int\frac{1}{\left( \sin^{- 1} x \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx} \]
\[\int\text{ cos x cos 2x cos 3x dx}\]
\[\int\frac{\sqrt{a} - \sqrt{x}}{1 - \sqrt{ax}}\text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]
\[\int \sec^4 x\ dx\]
\[\int x\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2} \text{ dx}\]
\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]
\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} \text{ dx }\]
