Advertisements
Advertisements
प्रश्न
\[\int\frac{x}{x^4 - x^2 + 1} dx\]
योग
Advertisements
उत्तर
` ∫ {x dx}/{x^4 - x^2 + 1}`
\[\text{ Let } x^2 = t\]
\[ \Rightarrow \text{ 2x dx } = dt\]
\[ \Rightarrow \text{ x dx } = \frac{dt}{2}\]
Now, ` ∫ {x dx}/{x^4 - x^2 + 1}`
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - t + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - t + \left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2 + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 + \frac{3}{4}}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2} \times \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{t - \frac{1}{2}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2t - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2 x^2 - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]
\[\text{ Let } x^2 = t\]
\[ \Rightarrow \text{ 2x dx } = dt\]
\[ \Rightarrow \text{ x dx } = \frac{dt}{2}\]
Now, ` ∫ {x dx}/{x^4 - x^2 + 1}`
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - t + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - t + \left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2 + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 + \frac{3}{4}}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2} \times \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{t - \frac{1}{2}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2t - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2 x^2 - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]
shaalaa.com
क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]
\[\int\frac{\left( x + 1 \right)\left( x - 2 \right)}{\sqrt{x}} dx\]
\[\int\frac{\sin^3 x - \cos^3 x}{\sin^2 x \cos^2 x} dx\]
\[\int\frac{\cos^2 x - \sin^2 x}{\sqrt{1} + \cos 4x} dx\]
If f' (x) = 8x3 − 2x, f(2) = 8, find f(x)
Write the primitive or anti-derivative of
\[f\left( x \right) = \sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} .\]
\[\int\frac{x + 3}{\left( x + 1 \right)^4} dx\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{x + a} + \sqrt{x + b}} dx\]
\[\int\frac{x^2 + x + 5}{3x + 2} dx\]
\[\int\sqrt{1 + e^x} . e^x dx\]
\[\int\frac{\cos x - \sin x}{1 + \sin 2x} dx\]
` ∫ 1 /{x^{1/3} ( x^{1/3} -1)} ` dx
\[\int \sin^3 x \cos^5 x \text{ dx }\]
\[\int\frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} dx\]
\[\int\frac{2x}{2 + x - x^2} \text{ dx }\]
\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \text{ dx }\]
\[\int\frac{6x - 5}{\sqrt{3 x^2 - 5x + 1}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{\cos x}{\cos 3x} \text{ dx }\]
\[\int\frac{2 \tan x + 3}{3 \tan x + 4} \text{ dx }\]
\[\int x \cos x\ dx\]
\[\int\frac{x \sin^{- 1} x}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]
\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]
\[\int\frac{e^x \left( x - 4 \right)}{\left( x - 2 \right)^3} \text{ dx }\]
\[\int\sqrt{3 - 2x - 2 x^2} \text{ dx}\]
\[\int\sqrt{3 - x^2} \text{ dx}\]
\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6} dx\]
\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x^2 + 1 \right)} dx\]
\[\int\sqrt{\cot \text{θ} d } \text{ θ}\]
\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{2x + 3}} \text{ dx }\]
` \int \text{ x} \text{ sec x}^2 \text{ dx is equal to }`
If \[\int\frac{\sin^8 x - \cos^8 x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]
\[\int e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt{x + 1}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{x^4 + x^2 - 1}{x^2 + 1} \text{ dx}\]
\[\int\frac{e^x - 1}{e^x + 1} \text{ dx}\]
\[\int\frac{1}{1 - x - 4 x^2}\text{ dx }\]
\[\int\sqrt{\frac{1 + x}{x}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{\log \left( 1 - x \right)}{x^2} \text{ dx}\]
