Advertisements
Advertisements
प्रश्न
\[\int\frac{x}{x^4 - x^2 + 1} dx\]
बेरीज
Advertisements
उत्तर
` ∫ {x dx}/{x^4 - x^2 + 1}`
\[\text{ Let } x^2 = t\]
\[ \Rightarrow \text{ 2x dx } = dt\]
\[ \Rightarrow \text{ x dx } = \frac{dt}{2}\]
Now, ` ∫ {x dx}/{x^4 - x^2 + 1}`
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - t + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - t + \left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2 + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 + \frac{3}{4}}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2} \times \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{t - \frac{1}{2}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2t - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2 x^2 - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]
\[\text{ Let } x^2 = t\]
\[ \Rightarrow \text{ 2x dx } = dt\]
\[ \Rightarrow \text{ x dx } = \frac{dt}{2}\]
Now, ` ∫ {x dx}/{x^4 - x^2 + 1}`
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - t + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - t + \left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2 + 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 + \frac{3}{4}}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{\left( t - \frac{1}{2} \right)^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2} \times \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{t - \frac{1}{2}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2t - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2 x^2 - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]
shaalaa.com
या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
\[\int\sqrt{x}\left( 3 - 5x \right) dx\]
\[\int \sin^2 \frac{x}{2} dx\]
` ∫ sin x \sqrt (1-cos 2x) dx `
` ∫ sin 4x cos 7x dx `
\[\int\frac{\cos^3 x}{\sqrt{\sin x}} dx\]
\[\int\frac{\sec^2 \sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]
` ∫ 1 /{x^{1/3} ( x^{1/3} -1)} ` dx
\[\int {cosec}^4 \text{ 3x } \text{ dx } \]
\[\int \sin^5 x \text{ dx }\]
\[\int \sin^3 x \cos^5 x \text{ dx }\]
\[\int\frac{x^2}{x^6 + a^6} dx\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]
\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\sin^4 x + 4 \sin^2 x - 2}} dx\]
\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} dx\]
\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{2x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 5}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{5x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 10}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{1 + 3 \sin^2 x} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{1 - \sin x + \cos x} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{3 + 2 \sin x + \cos x} \text{ dx }\]
\[\int x \cos x\ dx\]
\[\int\text{ log }\left( x + 1 \right) \text{ dx }\]
\[\int x e^x \text{ dx }\]
\[\int e^\sqrt{x} \text{ dx }\]
\[\int\frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \text{ dx }\]
\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6} dx\]
\[\int\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]
\[\int\frac{3}{\left( 1 - x \right) \left( 1 + x^2 \right)} dx\]
\[\int\frac{\cos x}{\left( 1 - \sin x \right)^3 \left( 2 + \sin x \right)} dx\]
\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x^2 - 4}} \text{ dx }\]
If \[\int\frac{1}{5 + 4 \sin x} dx = A \tan^{- 1} \left( B \tan\frac{x}{2} + \frac{4}{3} \right) + C,\] then
If `int(2x^(1/2))/(x^2) dx = k . 2^(1/x) + C`, then k is equal to ______.
\[\int\frac{\sin x}{3 + 4 \cos^2 x} dx\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{\cos^2 x - 2 \cos x - 3}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{\sqrt{a} - \sqrt{x}}{1 - \sqrt{ax}}\text{ dx }\]
\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]
\[\int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{1 + \cos x} e^{- x/2} \text{ dx}\]
\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]
