मराठी

∫ 1 5 − 4 Sin X Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{1}{5 - 4 \sin x}dx\]

\[\text{ Putting sin x} = \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\]

\[ \therefore I = \int\frac{1}{5 - 4 \times \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]

\[ = \int\frac{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right)}{5 \left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right) - 8 \tan \frac{x}{2}}dx\]

\[ = \int\frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{5 \tan^2 \frac{x}{2} - 8 \tan \frac{x}{2} + 5}dx\]

\[\text{ Putting  tan }\frac{x}{2} = t\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right) dx = dt\]

\[\Rightarrow \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right) dx = \text{ 2 dt}\]
\[ \therefore I = 2\int\frac{1}{5 t^2 - 8t + 5}dt\]
\[ = \frac{2}{5}\int\frac{1}{t^2 - \frac{8}{5}t + 1}dt\]
\[ = \frac{2}{5}\int\frac{1}{t^2 - \frac{8t}{5} + \left( \frac{4}{5} \right)^2 - \left( \frac{4}{5} \right)^2 + 1}dt\]
\[ = \frac{2}{5}\int\frac{1}{\left( t - \frac{4}{5} \right)^2 - \frac{16}{25} + 1}dt\]
\[ = \frac{2}{5}\int\frac{1}{\left( t - \frac{4}{5} \right)^2 + \left( \frac{3}{5} \right)^2}dt\]
\[ = \frac{2}{5} \times \frac{5}{3} \text{ tan}^{- 1} \left( \frac{t - \frac{4}{5}}{\frac{3}{5}} \right) + C .................\left[ \because \int\frac{1}{x^2 + a^2}dx = \frac{1}{a} \text{ tan}^{- 1} \frac{x}{a} + C \right]\]
\[ = \frac{2}{3} \text{ tan}^{- 1} \left( \frac{5t - 4}{3} \right) + C\]
\[ = \frac{2}{3} \text{ tan}^{- 1} \left( \frac{5 \tan \frac{x}{2} - 4}{3} \right) + C ......\left[ \because t = \tan \frac{x}{2} \right]\]

 

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 69 | पृष्ठ २०४

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{1 - \cos 2x}{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int \tan^2 \left( 2x - 3 \right) dx\]


\[\int\frac{1}{\text{cos}^2\text{ x }\left( 1 - \text{tan x} \right)^2} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{2x + 3}} dx\]

`∫     cos ^4  2x   dx `


\[\int \sin^2 \frac{x}{2} dx\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - a \right)}{\text{sin}\left( x - b \right)} dx\]

\[\int\frac{\left( x + 1 \right) e^x}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx\]

\[\int2x    \sec^3 \left( x^2 + 3 \right) \tan \left( x^2 + 3 \right) dx\]

\[\int\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x + 2} \text{ dx  }\]

\[\int \sin^3 x \cos^6 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{x^4 + 2 x^2 + 3} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^6 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{2x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{8 + 3x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\sin^4 x + 4 \sin^2 x - 2}} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{8 + x - x^2}} dx\]


\[\int\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} dx\]

\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]

\[\int e^x \left( \tan x - \log \cos x \right) dx\]

\[\int e^x \left[ \sec x + \log \left( \sec x + \tan x \right) \right] dx\]

\[\int x^2 \sqrt{a^6 - x^6} \text{ dx}\]

\[\int\frac{18}{\left( x + 2 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)} dx\]

\[\int\text{ cos x  cos  2x   cos  3x  dx}\]


\[\int \sin^3 x \cos^4 x\ \text{ dx }\]

\[\int \cos^5 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{2 - 3 \cos 2x} \text{ dx }\]


\[\int {cosec}^4 2x\ dx\]


\[\int\frac{\sin^5 x}{\cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{a^2 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10}\text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 3}{\left( x + 4 \right)^2} e^x dx =\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×