मराठी

∫ 1 5 − 4 Sin X Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int\frac{1}{5 - 4 \sin x}dx\]

\[\text{ Putting sin x} = \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}\]

\[ \therefore I = \int\frac{1}{5 - 4 \times \frac{2 \tan \frac{x}{2}}{1 + \tan^2 \frac{x}{2}}}dx\]

\[ = \int\frac{\left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right)}{5 \left( 1 + \tan^2 \frac{x}{2} \right) - 8 \tan \frac{x}{2}}dx\]

\[ = \int\frac{\sec^2 \frac{x}{2}}{5 \tan^2 \frac{x}{2} - 8 \tan \frac{x}{2} + 5}dx\]

\[\text{ Putting  tan }\frac{x}{2} = t\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right) dx = dt\]

\[\Rightarrow \text{ sec}^2 \left( \frac{x}{2} \right) dx = \text{ 2 dt}\]
\[ \therefore I = 2\int\frac{1}{5 t^2 - 8t + 5}dt\]
\[ = \frac{2}{5}\int\frac{1}{t^2 - \frac{8}{5}t + 1}dt\]
\[ = \frac{2}{5}\int\frac{1}{t^2 - \frac{8t}{5} + \left( \frac{4}{5} \right)^2 - \left( \frac{4}{5} \right)^2 + 1}dt\]
\[ = \frac{2}{5}\int\frac{1}{\left( t - \frac{4}{5} \right)^2 - \frac{16}{25} + 1}dt\]
\[ = \frac{2}{5}\int\frac{1}{\left( t - \frac{4}{5} \right)^2 + \left( \frac{3}{5} \right)^2}dt\]
\[ = \frac{2}{5} \times \frac{5}{3} \text{ tan}^{- 1} \left( \frac{t - \frac{4}{5}}{\frac{3}{5}} \right) + C .................\left[ \because \int\frac{1}{x^2 + a^2}dx = \frac{1}{a} \text{ tan}^{- 1} \frac{x}{a} + C \right]\]
\[ = \frac{2}{3} \text{ tan}^{- 1} \left( \frac{5t - 4}{3} \right) + C\]
\[ = \frac{2}{3} \text{ tan}^{- 1} \left( \frac{5 \tan \frac{x}{2} - 4}{3} \right) + C ......\left[ \because t = \tan \frac{x}{2} \right]\]

 

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 69 | पृष्ठ २०४

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{\left( 1 + x \right)^3}{\sqrt{x}} dx\] 

\[\int\sqrt{x}\left( 3 - 5x \right) dx\]

 


\[\int\left( \sec^2  x + {cosec}^2  x \right)  dx\]

\[\int \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{\cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int \left( 2x - 3 \right)^5 + \sqrt{3x + 2}  \text{dx} \]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 + \cos 2x}{1 - \cos 2x}} dx\]

\[\int\frac{- \sin x + 2 \cos x}{2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{2 \cos 2x + \sec^2 x}{\sin 2x + \tan x - 5} dx\]

`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int\frac{1}{x^2 \left( x^4 + 1 \right)^{3/4}} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 3x + 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

` ∫   tan   x   sec^4  x   dx  `


` ∫  sec^6   x  tan    x   dx `

\[\int\frac{1}{a^2 x^2 + b^2} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 - b^2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{x}{3 x^4 - 18 x^2 + 11} dx\]

\[\int\frac{\left( 3 \sin x - 2 \right) \cos x}{5 - \cos^2 x - 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^2 + 2x + 2} dx\]

\[\int\frac{1}{5 + 7 \cos x + \sin x} dx\]

\[\int x^2 e^{- x} \text{ dx }\]

\[\int\left( e^\text{log  x} + \sin x \right) \text{ cos x dx }\]


\[\int e^x \left( \frac{1}{x^2} - \frac{2}{x^3} \right) dx\]

\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]

\[\int e^x \frac{x - 1}{\left( x + 1 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{18}{\left( x + 2 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} dx\]

\[\int \sec^2 x \cos^2 2x \text{ dx }\]

\[\int\text{ cos x  cos  2x   cos  3x  dx}\]


\[\int \cot^5 x\ dx\]

\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]

\[\int \sec^6 x\ dx\]

\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{4 x^2 + 5x + 6} \text{ dx}\]

\[\int \log_{10} x\ dx\]

\[\int\frac{1}{x \sqrt{1 + x^n}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} \text{ dx }\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×