मराठी

∫ X 2 Tan − 1 X 1 + X 2 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \text{ dx }\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I } = \int \left( \frac{x^2 \tan^{- 1} x}{1 + x^2} \right)dx\]
\[ = \int \left( \frac{x^2 + 1 - 1}{x^2 + 1} \right) \tan^{- 1} \text{ x dx }\]
\[ = \int \left( 1 - \frac{1}{x^2 + 1} \right) \tan^{- 1}\text{  x dx }\]
\[ = \int 1_{II} . \tan^{- 1}_I \text{ x dx } - \int \frac{\tan^{- 1} x}{x^2 + 1} \text{ dx}\]


\[ = \left[ \tan^{- 1} x\int1\text{ dx }- \int\left\{ \frac{d}{dx}\left( \tan^{- 1} x \right)\int1 \text{ dx } \right\} \text{ dx }\right] - \int \frac{\tan^{- 1} x}{x^2 + 1}dx\]
\[ = t\left[ {an}^{- 1} x \times x - \int\frac{x}{1 + x^2}dx \right] - \int\frac{\tan^{- 1} x}{x^2 + 1}dx\]
`  " Putting x"^2" + 1 = t in the first integral and tan"^{- 1}" x = p in the second integral " `
\[ \Rightarrow \text{ 2x dx }= dt \text{ and }\frac{1}{1 + x^2}dx = dp\]
\[ \Rightarrow \text{ x dx } = \frac{dt}{2} \text{ and }\frac{1}{1 + x^2}dx = dp\]
\[ \therefore I = \tan^{- 1} x . x - \frac{1}{2}\int \frac{dt}{t} - \int p . dp\]
\[ = x \tan^{- 1} x - \frac{1}{2}\text{ ln} \left| t \right| - \frac{p^2}{2} + C\]
\[ = x \tan^{- 1} x - \frac{1}{2}\text{ ln }\left| 1 + x^2 \right| - \frac{\left( \tan^{- 1} x \right)^2}{2} + C \left[ \because t = x^2 + 1 \text{ and } p = \tan^{- 1} x \right]\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.25 [पृष्ठ १३४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.25 | Q 40 | पृष्ठ १३४

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\sqrt{x}\left( 3 - 5x \right) dx\]

 


\[\int\frac{2 - 3x}{\sqrt{1 + 3x}} dx\]

\[\int\frac{1}{      x      \text{log x } \text{log }\left( \text{log x }\right)} dx\]

` ∫  tan 2x tan 3x  tan 5x    dx  `

\[\int\frac{\cos x - \sin x}{1 + \sin 2x} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + a^2} + \sqrt{x^2 - a^2}} dx\]

\[\int 5^{5^{5^x}} 5^{5^x} 5^x dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)\left( x^2 + 2x + 2 \right)} dx\]

\[\ \int\ x \left( 1 - x \right)^{23} dx\]

 


\[\int \sin^5 x \text{ dx }\]

Evaluate the following integrals:

\[\int\frac{x^7}{\left( a^2 - x^2 \right)^5}dx\]

\[\int\frac{\cos x - \sin x}{\sqrt{8 - \sin2x}}dx\]

\[\int\frac{\left( 3\sin x - 2 \right)\cos x}{13 - \cos^2 x - 7\sin x}dx\]

\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right)\left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \cot x} dx\]

\[\int\frac{1}{p + q \tan x} \text{ dx  }\]

\[\int\frac{8 \cot x + 1}{3 \cot x + 2} \text{  dx }\]

\[\int x^3 \cos x^2 dx\]

\[\int \left( \log x \right)^2 \cdot x\ dx\]

\[\int x\left( \frac{\sec 2x - 1}{\sec 2x + 1} \right) dx\]

\[\int e^x \left( \cos x - \sin x \right) dx\]

\[\int\frac{2 x^2 + 7x - 3}{x^2 \left( 2x + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^3 - 1}{x^3 + x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( 1 + x e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin x}{1 + \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx }\]
 
 

\[\int\frac{1}{\text{ sin} \left( x - a \right) \text{ sin } \left( x - b \right)} \text{ dx }\]

\[\int x \sin^5 x^2 \cos x^2 dx\]

\[\int \sin^3 x \cos^4 x\ \text{ dx }\]

\[\int \sin^5 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x^2 + a^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 + 2 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{2 + \cos x} \text{ dx }\]


\[\int \tan^3 x\ \sec^4 x\ dx\]

\[\int\sqrt{a^2 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} \text{ dx}\]

\[\int\log \left( x + \sqrt{x^2 + a^2} \right) \text{ dx}\]

\[\int\frac{\log \left( 1 - x \right)}{x^2} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×