मराठी

∫ X ( X + 1 ) ( X 2 + 1 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{x dx}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A}{x + 1} + \frac{Bx + C}{x^2 + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 + 1 \right) + \left( Bx + C \right) \left( x + 1 \right)}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow x = A \left( x^2 + 1 \right) + B x^2 + Bx + Cx + C\]

\[ \Rightarrow x = \left( A + B \right) x^2 + \left( B + C \right) x + \left( A + C \right)\]

\[\text{Equating coefficients of like terms}\]

\[A + B = 0 . . . . . \left( 1 \right)\]

\[B + C = 1 . . . . . \left( 2 \right)\]

\[A + C = 0 . . . . . \left( 3 \right)\]

\[\text{Solving (1), (2) and (3), we get}\]

\[A = - \frac{1}{2}\]

\[B = \frac{1}{2}\]

\[C = \frac{1}{2}\]

\[ \therefore \frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = - \frac{1}{2 \left( x + 1 \right)} + \frac{\frac{x}{2} + \frac{1}{2}}{x^2 + 1}\]

\[ \Rightarrow \int\frac{x dx}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = - \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} + \frac{1}{2}\int\frac{x dx}{x^2 + 1} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1}\]

\[\text{Let }x^2 + 1 = t\]

\[ \Rightarrow 2x dx = dt\]

\[ \Rightarrow x dx = \frac{dt}{2}\]

\[ \therefore I = - \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} + \frac{1}{4}\int\frac{dt}{t} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1^2}\]

\[ = - \frac{1}{2} \log \left| x + 1 \right| + \frac{1}{4} \log \left| t \right| + \frac{1}{2} \tan^{- 1} x + C'\]

\[ = - \frac{1}{2} \log \left| x + 1 \right| + \frac{1}{4} \log \left| x^2 + 1 \right| + \frac{1}{2} \tan^{- 1} x + C'\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 37 | पृष्ठ १७७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{x^5 + x^{- 2} + 2}{x^2} dx\]

If f' (x) = 8x3 − 2xf(2) = 8, find f(x)


\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int \cos^2 \frac{x}{2} dx\]

 


\[\int \cos^2 \text{nx dx}\]

` ∫  {sin 2x} /{a cos^2  x  + b sin^2  x }  ` dx 


\[\int\frac{x + 1}{x \left( x + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int x^3 \cos x^4 dx\]

\[\int\frac{\sin \left( \tan^{- 1} x \right)}{1 + x^2} dx\]

\[\int\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x + 2} \text{ dx  }\]

\[\int \sin^3 x \cos^6 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^2 + 4} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + 6x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{x^2 + 4x + 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\cos 2x + 3 \sin^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{13 + 3 \cos x + 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{x + \sin x}{1 + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int {cosec}^3 x\ dx\]

\[\int\left( \tan^{- 1} x^2 \right) x\ dx\]

\[\int\frac{\sqrt{16 + \left( \log x \right)^2}}{x} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x \log x \left( 2 + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 - 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} dx\]

\[\int x^{\sin x} \left( \frac{\sin x}{x} + \cos x . \log x \right) dx\] is equal to

\[\int\frac{x^9}{\left( 4 x^2 + 1 \right)^6}dx\]  is equal to 

\[\int\frac{x^4 + x^2 - 1}{x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int \cot^4 x\ dx\]

\[\int\frac{x^3}{\sqrt{x^8 + 4}} \text{ dx }\]


\[\int \tan^3 x\ \sec^4 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{\sec x + cosec x}\text{  dx }\]

\[\int \log_{10} x\ dx\]

\[\int\log \left( x + \sqrt{x^2 + a^2} \right) \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin 4x - 2}{1 - \cos 4x} e^{2x} \text{ dx}\]

Find : \[\int\frac{dx}{\sqrt{3 - 2x - x^2}}\] .


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×