मराठी

∫ 1 1 + X + X 2 + X 3 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{dx}{1 + x + x^2 + x^3}\]

\[ = \int\frac{dx}{\left( 1 + x \right) + x^2 \left( 1 + x \right)}\]

\[ = \int\frac{dx}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{1}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A}{x + 1} + \frac{Bx + C}{x^2 + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 + 1 \right) + \left( Bx + C \right) \left( x + 1 \right)}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow 1 = A \left( x^2 + 1 \right) + B x^2 + Bx + Cx + C\]

\[ \Rightarrow 1 = \left( A + B \right) x^2 + \left( B + C \right) x + \left( A + C \right)\]

\[\text{Equating coefficients of like terms}\]

\[A + B = 0 . . . . . \left( 1 \right)\]

\[B + C = 0 . . . . . \left( 2 \right)\]

\[A + C = 1 . . . . . \left( 3 \right)\]

\[\text{Solving (1), (2) and (3), we get}\]

\[A = \frac{1}{2}\]

\[B = - \frac{1}{2}\]

\[C = \frac{1}{2}\]

\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} + \frac{1}{2}\int\left( \frac{- x + 1}{x^2 + 1} \right) dx\]

\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{x dx}{x^2 + 1} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1^2}\]

\[\text{Let }x^2 + 1 = t\]

\[ \Rightarrow 2x dx = dt\]

\[ \Rightarrow x dx = \frac{dt}{2}\]

\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} - \frac{1}{4}\int\frac{dt}{t} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1^2}\]

\[ = \frac{1}{2} \log \left| x + 1 \right| - \frac{1}{4} \log \left| t \right| + \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( x \right) + C'\]

\[ = \frac{1}{2} \log \left| x + 1 \right| - \frac{1}{4} \log \left| x^2 + 1 \right| + \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( x \right) + C'\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 38 | पृष्ठ १७७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\left\{ x^2 + e^{\log  x}+ \left( \frac{e}{2} \right)^x \right\} dx\]


\[\int\frac{x^6 + 1}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{5 \cos^3 x + 6 \sin^3 x}{2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int\frac{a}{b + c e^x} dx\]

` ∫ {"cosec"   x }/ { log  tan   x/2 ` dx 

\[\int \cos^5 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 12x + 5} dx\]

\[\int\frac{e^x}{1 + e^{2x}} dx\]

\[\int\frac{e^x}{e^{2x} + 5 e^x + 6} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{8 + 3x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\sqrt{4 + \tan^2 x}} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\cos^4 x - \sin^2 x + 2}} dx\]

\[\int\frac{x^2 \left( x^4 + 4 \right)}{x^2 + 4} \text{ dx }\]

\[\int\frac{6x - 5}{\sqrt{3 x^2 - 5x + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 5}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 + 3 \tan x} dx\]

\[\int x^2 \cos 2x\ \text{ dx }\]

\[\int x \text{ sin 2x dx }\]

\[\int2 x^3 e^{x^2} dx\]

\[\int \log_{10} x\ dx\]

\[\int \sin^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int e^x \left( \cot x - {cosec}^2 x \right) dx\]

\[\int e^x \cdot \frac{\sqrt{1 - x^2} \sin^{- 1} x + 1}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^x \left( x - 4 \right)}{\left( x - 2 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{2 x^2 + 3} \text{ dx}\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]

Write the anti-derivative of  \[\left( 3\sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} \right) .\]


\[\int\frac{1}{1 + \tan x} dx =\]

\[\int e^x \left( 1 - \cot x + \cot^2 x \right) dx =\]

\[\int\frac{1 - x^4}{1 - x} \text{ dx }\]


\[\int \tan^4 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{1 + 2 \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^5 x}{\cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{a^2 - x^2}\text{  dx }\]

\[\int x^3 \left( \log x \right)^2\text{  dx }\]

Evaluate : \[\int\frac{\cos 2x + 2 \sin^2 x}{\cos^2 x}dx\] .


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×