मराठी

∫ 1 1 + X + X 2 + X 3 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{dx}{1 + x + x^2 + x^3}\]

\[ = \int\frac{dx}{\left( 1 + x \right) + x^2 \left( 1 + x \right)}\]

\[ = \int\frac{dx}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{1}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A}{x + 1} + \frac{Bx + C}{x^2 + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 + 1 \right) + \left( Bx + C \right) \left( x + 1 \right)}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow 1 = A \left( x^2 + 1 \right) + B x^2 + Bx + Cx + C\]

\[ \Rightarrow 1 = \left( A + B \right) x^2 + \left( B + C \right) x + \left( A + C \right)\]

\[\text{Equating coefficients of like terms}\]

\[A + B = 0 . . . . . \left( 1 \right)\]

\[B + C = 0 . . . . . \left( 2 \right)\]

\[A + C = 1 . . . . . \left( 3 \right)\]

\[\text{Solving (1), (2) and (3), we get}\]

\[A = \frac{1}{2}\]

\[B = - \frac{1}{2}\]

\[C = \frac{1}{2}\]

\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} + \frac{1}{2}\int\left( \frac{- x + 1}{x^2 + 1} \right) dx\]

\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{x dx}{x^2 + 1} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1^2}\]

\[\text{Let }x^2 + 1 = t\]

\[ \Rightarrow 2x dx = dt\]

\[ \Rightarrow x dx = \frac{dt}{2}\]

\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} - \frac{1}{4}\int\frac{dt}{t} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1^2}\]

\[ = \frac{1}{2} \log \left| x + 1 \right| - \frac{1}{4} \log \left| t \right| + \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( x \right) + C'\]

\[ = \frac{1}{2} \log \left| x + 1 \right| - \frac{1}{4} \log \left| x^2 + 1 \right| + \frac{1}{2} \tan^{- 1} \left( x \right) + C'\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 38 | पृष्ठ १७७

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{1}{1 - \cos 2x} dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

` ∫  1/ {1+ cos   3x}  ` dx


\[\int\frac{x^3}{x - 2} dx\]

\[\int     \text{sin}^2  \left( 2x + 5 \right)    \text{dx}\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - a \right)}{\text{sin}\left( x - b \right)} dx\]

\[\int\frac{e^x + 1}{e^x + x} dx\]

\[\int\frac{\cos 4x - \cos 2x}{\sin 4x - \sin 2x} dx\]

\[\int x^3 \sin x^4 dx\]

\[\int\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x + 2} \text{ dx  }\]

\[\int \cot^n {cosec}^2 \text{ x dx } , n \neq - 1\]

\[\int \sin^4 x \cos^3 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 - 4x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{x^{2/3} \sqrt{x^{2/3} - 4}} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x} dx\]

\[\int\frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1}\text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{x^2 + 1}} dx\]

\[\int x^2 e^{- x} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \sin^2 x\ dx\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 4 x^3 - 3x \right) \text{ dx }\]

\[\int x \sin^3 x\ dx\]

\[\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int e^x \cdot \frac{\sqrt{1 - x^2} \sin^{- 1} x + 1}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}}\text{  dx}\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]

If \[\int\frac{\sin^8 x - \cos^8 x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]


\[\int\frac{2}{\left( e^x + e^{- x} \right)^2} dx\]

\[\int \sec^2 x \cos^2 2x \text{ dx }\]

\[\int \text{cosec}^2 x \text{ cos}^2 \text{  2x  dx} \]

\[\int\frac{\sin 2x}{a^2 + b^2 \sin^2 x}\]

\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int e^{2x} \left( \frac{1 + \sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

\[\int\frac{\sin 4x - 2}{1 - \cos 4x} e^{2x} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×