हिंदी

∫ X ( X + 1 ) ( X 2 + 1 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{x dx}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A}{x + 1} + \frac{Bx + C}{x^2 + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 + 1 \right) + \left( Bx + C \right) \left( x + 1 \right)}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow x = A \left( x^2 + 1 \right) + B x^2 + Bx + Cx + C\]

\[ \Rightarrow x = \left( A + B \right) x^2 + \left( B + C \right) x + \left( A + C \right)\]

\[\text{Equating coefficients of like terms}\]

\[A + B = 0 . . . . . \left( 1 \right)\]

\[B + C = 1 . . . . . \left( 2 \right)\]

\[A + C = 0 . . . . . \left( 3 \right)\]

\[\text{Solving (1), (2) and (3), we get}\]

\[A = - \frac{1}{2}\]

\[B = \frac{1}{2}\]

\[C = \frac{1}{2}\]

\[ \therefore \frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = - \frac{1}{2 \left( x + 1 \right)} + \frac{\frac{x}{2} + \frac{1}{2}}{x^2 + 1}\]

\[ \Rightarrow \int\frac{x dx}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = - \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} + \frac{1}{2}\int\frac{x dx}{x^2 + 1} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1}\]

\[\text{Let }x^2 + 1 = t\]

\[ \Rightarrow 2x dx = dt\]

\[ \Rightarrow x dx = \frac{dt}{2}\]

\[ \therefore I = - \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} + \frac{1}{4}\int\frac{dt}{t} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1^2}\]

\[ = - \frac{1}{2} \log \left| x + 1 \right| + \frac{1}{4} \log \left| t \right| + \frac{1}{2} \tan^{- 1} x + C'\]

\[ = - \frac{1}{2} \log \left| x + 1 \right| + \frac{1}{4} \log \left| x^2 + 1 \right| + \frac{1}{2} \tan^{- 1} x + C'\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 37 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\sqrt{x}\left( x^3 - \frac{2}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x}}\left( 1 + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{x^5 + x^{- 2} + 2}{x^2} dx\]

` ∫  1/ {1+ cos   3x}  ` dx


\[\int\frac{x^2 + 5x + 2}{x + 2} dx\]


\[\int\frac{\text{sin} \left( x - a \right)}{\text{sin}\left( x - b \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - x^2}\left( 2 + 3 \sin^{- 1} x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{x - 1}} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} dx\]

\[\ \int\ x \left( 1 - x \right)^{23} dx\]

 


` ∫      tan^5    x   dx `


\[\int \cos^7 x \text{ dx  } \]

\[\int\frac{1}{1 + x - x^2}  \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{5 x^2 - 2x}} dx\]

` ∫  {x-3} /{ x^2 + 2x - 4 } dx `


\[\int\frac{x^3}{x^4 + x^2 + 1}dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{x^2 + 4x + 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int \sin^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{e^x \left( x - 4 \right)}{\left( x - 2 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int x\sqrt{x^2 + x} \text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]

\[\int\frac{x^4}{\left( x - 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x + 1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 4 \right) \sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( 1 - \cot x + \cot^2 x \right) dx =\]

\[\int \cot^4 x\ dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 + x}{x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1 + \sin x}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)} \text{ dx }\]


\[\int\sqrt{\frac{a + x}{x}}dx\]
 

\[\int\frac{1}{\sec x + cosec x}\text{  dx }\]

\[\int x\sqrt{1 + x - x^2}\text{  dx }\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×