हिंदी

∫ X ( X + 1 ) ( X 2 + 1 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{x dx}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A}{x + 1} + \frac{Bx + C}{x^2 + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 + 1 \right) + \left( Bx + C \right) \left( x + 1 \right)}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow x = A \left( x^2 + 1 \right) + B x^2 + Bx + Cx + C\]

\[ \Rightarrow x = \left( A + B \right) x^2 + \left( B + C \right) x + \left( A + C \right)\]

\[\text{Equating coefficients of like terms}\]

\[A + B = 0 . . . . . \left( 1 \right)\]

\[B + C = 1 . . . . . \left( 2 \right)\]

\[A + C = 0 . . . . . \left( 3 \right)\]

\[\text{Solving (1), (2) and (3), we get}\]

\[A = - \frac{1}{2}\]

\[B = \frac{1}{2}\]

\[C = \frac{1}{2}\]

\[ \therefore \frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = - \frac{1}{2 \left( x + 1 \right)} + \frac{\frac{x}{2} + \frac{1}{2}}{x^2 + 1}\]

\[ \Rightarrow \int\frac{x dx}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = - \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} + \frac{1}{2}\int\frac{x dx}{x^2 + 1} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1}\]

\[\text{Let }x^2 + 1 = t\]

\[ \Rightarrow 2x dx = dt\]

\[ \Rightarrow x dx = \frac{dt}{2}\]

\[ \therefore I = - \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} + \frac{1}{4}\int\frac{dt}{t} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1^2}\]

\[ = - \frac{1}{2} \log \left| x + 1 \right| + \frac{1}{4} \log \left| t \right| + \frac{1}{2} \tan^{- 1} x + C'\]

\[ = - \frac{1}{2} \log \left| x + 1 \right| + \frac{1}{4} \log \left| x^2 + 1 \right| + \frac{1}{2} \tan^{- 1} x + C'\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७७]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 37 | पृष्ठ १७७

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{x^6 + 1}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{2x + 3}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

Integrate the following integrals:

\[\int\text { sin  x  cos  2x     sin 3x   dx}\]

\[\int\frac{e^{3x}}{e^{3x} + 1} dx\]

`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

 


\[\int \sec^4 2x \text{ dx }\]

Evaluate the following integrals:

\[\int\frac{x^7}{\left( a^2 - x^2 \right)^5}dx\]

\[\int\frac{1}{a^2 - b^2 x^2} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 - \sin^2 x}} dx\]

\[\int\frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} dx\]

\[\int\frac{1 - 3x}{3 x^2 + 4x + 2}\text{  dx}\]

\[\int\frac{a x^3 + bx}{x^4 + c^2} dx\]

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{2 + \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3} \sin x + \cos x} dx\]

\[\int x \cos x\ dx\]

\[\int x\left( \frac{\sec 2x - 1}{\sec 2x + 1} \right) dx\]

\[\int\left( \tan^{- 1} x^2 \right) x\ dx\]

\[\int e^x \left( \frac{x - 1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int x^2 \sqrt{a^6 - x^6} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{x\left( x - 2 \right) \left( x - 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 - 1} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( 1 + x e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^6 x}{\cos^8 x} dx =\]

The primitive of the function \[f\left( x \right) = \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right) a^{x + \frac{1}{x}} , a > 0\text{ is}\]


The value of \[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{1 - \sin 2x}} dx\] is equal to


\[\int \tan^3 x\ dx\]

\[\int \tan^4 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{3 x^2 + 13x - 10} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x + 1}{x^2 + 4x + 5} \text{  dx}\]

\[\int\frac{1 + \sin x}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)} \text{ dx }\]


\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]

\[\int x^2 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×