हिंदी

∫ X − 1 3 X 2 − 4 X + 3 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\int\left( \frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} \right)dx\]
\[x - 1 = A\frac{d}{dx}\left( 3 x^2 - 4x + 3 \right) + B\]
\[x - 1 = A \left( 6x - 4 \right) + B\]
\[x - 1 = \left( 6 A \right) x + B - 4 A\]

Comparing the Coefficients of like powers of x

\[\text{6 } A = 1\]
\[A = \frac{1}{6}\]
\[B - \text{ 4 A }= - 1\]
\[B - 4 \times \frac{1}{6} = - 1\]
\[B = - 1 + \frac{2}{3}\]
\[B = \frac{1}{3}\]

\[Now, \int\frac{\left( x - 1 \right) dx}{3 x^2 - 4x + 3}\]
\[ = \int\left[ \frac{\frac{1}{6}\left( 6x - 4 \right) + \frac{1}{3}}{3 x^2 - 4x + 3} \right]dx\]
\[ = \frac{1}{6}\int\frac{\left( 6x - 4 \right) dx}{3 x^2 - 4x + 3} + \frac{1}{3}\int\frac{dx}{3 x^2 - 4x + 3}\]
\[ = \frac{1}{6}\int\frac{\left( 6x - 4 \right) dx}{3 x^2 - 4x + 3} + \frac{1}{9}\int\frac{dx}{x^2 - \frac{4}{3}x + 1}\]
\[ = \frac{1}{6}\int\frac{\left( 6x - 4 \right) dx}{3 x^2 - 4x + 3} + \frac{1}{9}\int\frac{dx}{x^2 - \frac{4}{3}x + \left( \frac{2}{3} \right)^2 \left( \frac{2}{3} \right)^2 + 1}\]
\[ = \frac{1}{6}\int\frac{\left( 6x - 4 \right) dx}{3 x^2 - 4x + 3} + \frac{1}{9}\int\frac{dx}{\left( x - \frac{2}{3} \right)^2 - \frac{4}{9} + 1}\]
\[ = \frac{1}{6}\int\frac{\left( 6x - 4 \right) dx}{3 x^2 - 4x + 13} + \frac{1}{9}\int\frac{dx}{\left( x - \frac{2}{3} \right)^2 + \left( \frac{\sqrt{5}}{3} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{6} \text{ log } \left| 3 x^2 - 4x + 3 \right| + \frac{1}{9} \times \frac{3}{\sqrt{5}} \text{ tan }^{- 1} \left( \frac{x^{- \frac{2}{3}}}{\frac{\sqrt{5}}{3}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{6} \text{ log } \left| 3 x^2 - 4x + 3 \right| + \frac{1}{3\sqrt{5}} \text{ tan}^{- 1} \left( \frac{3 x - 2}{\sqrt{5}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{6} \text{ log }\left| 3 x^2 - 4x + 3 \right| + \frac{\sqrt{5}}{15} \text{ tan }^{- 1} \left( \frac{3x - 2}{\sqrt{5}} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.19 [पृष्ठ १०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.19 | Q 5 | पृष्ठ १०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int\frac{x^3 - 3 x^2 + 5x - 7 + x^2 a^x}{2 x^2} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x + a} - \sqrt{x + b}}dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 + \cos x}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos \left( x - a \right)} dx\] 

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin 5x \sin 3x} dx\]

\[\int\sqrt{1 + e^x} .  e^x dx\]

\[\int \tan^{3/2} x \sec^2 \text{x dx}\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin^4 x \cos^2 x} dx\]

Evaluate the following integrals:
\[\int\frac{x^2}{\left( a^2 - x^2 \right)^{3/2}}dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]

\[\int\frac{x}{x^2 + 3x + 2} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^2 + 6x + 12} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \cos^2 x + 9 \sin^2 x}\text{  dx }\]

\[\int\frac{2}{2 + \sin 2x}\text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \cot x} dx\]

\[\int \left( \log x \right)^2 \cdot x\ dx\]

\[\int e^x \left( \frac{1 + \sin x}{1 + \cos x} \right) dx\]

\[\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\left( \frac{1}{\log x} - \frac{1}{\left( \log x \right)^2} \right) dx\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{2 x^2 + 3} \text{ dx}\]

\[\int x\sqrt{x^2 + x} \text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{x \left( x^4 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^4 x} dx =\]

\[\int\frac{x^3}{x + 1}dx\] is equal to

\[\int\frac{\sin 2x}{a^2 + b^2 \sin^2 x}\]

\[\int\frac{1}{e^x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\text{ cos x  cos  2x   cos  3x  dx}\]


\[\int\frac{1}{\text{ sin} \left( x - a \right) \text{ sin } \left( x - b \right)} \text{ dx }\]

\[\int \tan^4 x\ dx\]

\[\int x\sqrt{2x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{\cos^2 x - 2 \cos x - 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]

\[\int x\sqrt{1 + x - x^2}\text{  dx }\]

\[\int\frac{\log \left( 1 - x \right)}{x^2} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×