हिंदी

∫ X − 1 3 X 2 − 4 X + 3 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\int\left( \frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} \right)dx\]
\[x - 1 = A\frac{d}{dx}\left( 3 x^2 - 4x + 3 \right) + B\]
\[x - 1 = A \left( 6x - 4 \right) + B\]
\[x - 1 = \left( 6 A \right) x + B - 4 A\]

Comparing the Coefficients of like powers of x

\[\text{6 } A = 1\]
\[A = \frac{1}{6}\]
\[B - \text{ 4 A }= - 1\]
\[B - 4 \times \frac{1}{6} = - 1\]
\[B = - 1 + \frac{2}{3}\]
\[B = \frac{1}{3}\]

\[Now, \int\frac{\left( x - 1 \right) dx}{3 x^2 - 4x + 3}\]
\[ = \int\left[ \frac{\frac{1}{6}\left( 6x - 4 \right) + \frac{1}{3}}{3 x^2 - 4x + 3} \right]dx\]
\[ = \frac{1}{6}\int\frac{\left( 6x - 4 \right) dx}{3 x^2 - 4x + 3} + \frac{1}{3}\int\frac{dx}{3 x^2 - 4x + 3}\]
\[ = \frac{1}{6}\int\frac{\left( 6x - 4 \right) dx}{3 x^2 - 4x + 3} + \frac{1}{9}\int\frac{dx}{x^2 - \frac{4}{3}x + 1}\]
\[ = \frac{1}{6}\int\frac{\left( 6x - 4 \right) dx}{3 x^2 - 4x + 3} + \frac{1}{9}\int\frac{dx}{x^2 - \frac{4}{3}x + \left( \frac{2}{3} \right)^2 \left( \frac{2}{3} \right)^2 + 1}\]
\[ = \frac{1}{6}\int\frac{\left( 6x - 4 \right) dx}{3 x^2 - 4x + 3} + \frac{1}{9}\int\frac{dx}{\left( x - \frac{2}{3} \right)^2 - \frac{4}{9} + 1}\]
\[ = \frac{1}{6}\int\frac{\left( 6x - 4 \right) dx}{3 x^2 - 4x + 13} + \frac{1}{9}\int\frac{dx}{\left( x - \frac{2}{3} \right)^2 + \left( \frac{\sqrt{5}}{3} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{6} \text{ log } \left| 3 x^2 - 4x + 3 \right| + \frac{1}{9} \times \frac{3}{\sqrt{5}} \text{ tan }^{- 1} \left( \frac{x^{- \frac{2}{3}}}{\frac{\sqrt{5}}{3}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{6} \text{ log } \left| 3 x^2 - 4x + 3 \right| + \frac{1}{3\sqrt{5}} \text{ tan}^{- 1} \left( \frac{3 x - 2}{\sqrt{5}} \right) + C\]
\[ = \frac{1}{6} \text{ log }\left| 3 x^2 - 4x + 3 \right| + \frac{\sqrt{5}}{15} \text{ tan }^{- 1} \left( \frac{3x - 2}{\sqrt{5}} \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.19 [पृष्ठ १०४]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.19 | Q 5 | पृष्ठ १०४

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{2 x^4 + 7 x^3 + 6 x^2}{x^2 + 2x} dx\]

\[\int \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{1 - \cos 2x}{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int \left( a \tan x + b \cot x \right)^2 dx\]

If f' (x) = 8x3 − 2xf(2) = 8, find f(x)


\[\int\frac{1 + \cos 4x}{\cot x - \tan x} dx\]

\[\int\frac{x^3}{x - 2} dx\]

\[\int\text{sin mx }\text{cos nx dx m }\neq n\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - a \right)}{\text{sin}\left( x - b \right)} dx\]

\[\int\frac{\tan x}{\sqrt{\cos x}} dx\]

\[\int \sin^5\text{ x }\text{cos x dx}\]

\[\int\frac{e^\sqrt{x} \cos \left( e^\sqrt{x} \right)}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{x + \sqrt{x + 1}}{x + 2} dx\]

\[\int \cos^7 x \text{ dx  } \]

Evaluate the following integrals:

\[\int\cos\left\{ 2 \cot^{- 1} \sqrt{\frac{1 + x}{1 - x}} \right\}dx\]

\[\int\frac{e^{3x}}{4 e^{6x} - 9} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{2x}{2 + x - x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2 \tan x + 3}{3 \tan x + 4} \text{ dx }\]

\[\int x^3 \text{ log x dx }\]

\[\int\cos\sqrt{x}\ dx\]

\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]

\[\int x\sqrt{x^4 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{3 - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 - 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 - 1} dx\]

Find \[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)^2}dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x + 2}}\text{  dx}\]

\[\int\frac{1}{1 + \tan x} dx =\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt{x + 1}}  \text{ dx }\]


\[\int\frac{x^4 + x^2 - 1}{x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin x \left( 2 + 3 \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×