हिंदी

∫ 2 Tan X + 3 3 Tan X + 4 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{2 \tan x + 3}{3 \tan x + 4} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I = } \int\left( \frac{2 \tan x + 3}{3 \tan x + 4} \right)dx\]
\[ = \int\left( \frac{\frac{2 \sin x}{\cos x} + 3}{\frac{3 \sin x}{\cos x} + 4} \right)dx\]
\[ = \int\left( \frac{2 \sin x + 3 \cos x}{3 \sin x + 4 \cos x} \right)dx\]
\[\text{ Let }\left( 2 \sin x + 3 \cos x \right) = A \left( 3 \sin x + 4 \cos x \right) + B \left( 3 \cos x - 4 \sin x \right) . . . . (1) \]
\[ \Rightarrow 2 \sin x + 3 \cos x = \left( 3A - 4B \right) \sin x + \left( 4A + 3B \right) \cos x\]
\[\text{Equating the coefficients of like terms}\]
\[3A - 4B = 2 . . . \left( 2 \right)\]
\[4A + 3B = 3 . . . \left( 3 \right)\]

Multiplying equation (2) by 3 and equation (3) by 4 ,then by adding them we get

  9A     -     12B   =   6 

16A   +    12B  =     12
_________________________

            25 A   = 18

 

` ⇒ A = 18/25 `
\[\text{ Putting  value of  A in  eq } \left( 2 \right) \text{   we get,} \]
\[ \Rightarrow B = \frac{1}{25}\]

\[\text{Thus, by substituting the values of A and B in eq (1) we get}, \]
\[I = \int\left\{ \frac{\frac{18}{25} \left( 3 \sin x + 4 \cos x \right) + \frac{1}{25}\left( 3 \cos x - 4 \sin x \right)}{3 \sin x + 4 \cos x} \right\}dx\]
\[ = \frac{18}{25}\int dx + \frac{1}{25}\int\left( \frac{3 \cos x - 4 \sin x}{3 \sin x + 4 \cos x} \right)dx\]
\[\text{ Putting 3 sin x + 4 cos x = t }\]
\[ \Rightarrow \left( 3 \cos x - 4 \sin x \right)dx = dt\]
\[ \therefore I = \frac{18}{25}x + \frac{1}{25}\int\frac{1}{t}dt\]
\[ = \frac{18x}{25} + \frac{1}{25} \text{ ln }\left| t \right| + C\]
\[ = \frac{18x}{25} + \frac{1}{25} \text{ ln }\left| 3 \sin x + 4 \cos\ x \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.24 [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.24 | Q 8 | पृष्ठ १२२

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left( 2^x + \frac{5}{x} - \frac{1}{x^{1/3}} \right)dx\]

 
\[\int\frac{\cos x}{1 - \cos x} \text{dx }or \int\frac{\cot x}{\text{cosec         } {x }- \cot x} dx\]

` ∫  {cosec x} / {"cosec x "- cot x} ` dx      


\[\int \left( 2x - 3 \right)^5 + \sqrt{3x + 2}  \text{dx} \]

\[\int\sqrt{\frac{1 - \sin 2x}{1 + \sin 2x}} dx\]

\[\int\frac{e^{3x}}{e^{3x} + 1} dx\]

\[\int\frac{\cos^3 x}{\sqrt{\sin x}} dx\]

\[\int x \cos^3 x^2 \sin x^2 \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sin^3 x \cos^5 x} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\left( 1 + e^x \right)\left( 2 + e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 - \sin^2 x}} dx\]

` ∫  {x-3} /{ x^2 + 2x - 4 } dx `


\[\int\frac{1 - 3x}{3 x^2 + 4x + 2}\text{  dx}\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6}\text{  dx }\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{13 + 3 \cos x + 4 \sin x} dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{2x}{1 - x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int \sin^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\sqrt{2ax - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{3 - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 - 4 \right)} dx\]

\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x \log x \left( 2 + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( 5 - 4 \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 - 1}{x^4 + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\left( 2^x + 3^x \right)^2}{6^x} \text{ dx }\] 

\[\int\frac{1}{\left( \sin^{- 1} x \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx} \]

\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 x^2 + 4x + 5} dx\]

\[\int\frac{\sqrt{a} - \sqrt{x}}{1 - \sqrt{ax}}\text{  dx }\]

\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\log \left( x + \sqrt{x^2 + a^2} \right) \text{ dx}\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx}\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

Evaluate : \[\int\frac{\cos 2x + 2 \sin^2 x}{\cos^2 x}dx\] .


\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10}\text{ dx }\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×