हिंदी

∫ 1 3 + 4 Cot X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{3 + 4 \cot x} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int\frac{1}{3 + 4 \cot x}dx\]
\[ = \int\frac{1}{3 + \frac{4 \cos x}{\sin x}}dx\]
\[ = \int\frac{\sin x}{3 \sin x + 4 \cos x}dx\]
\[\text{ Let sin x = A }\left( 3 \sin x + 4 \cos x \right) + B \left( 3 \cos x - 4 \sin x \right) . . . (1)\]
\[ \Rightarrow \sin x = \left( 3A - 4B \right) \sin x + \left( 4A + 3B \right) \cos x\]
\[\text{By comparing the coefficients of both sides we get} , \]
\[3A - 4B = 1 . . . \left( 2 \right)\]
\[4A + 3B = 0 . . . \left( 3 \right)\]

Multiplying eq (2) by 3 and equation (3) by 4 , then by adding them we get

\[9A - 12B + 16A + 12B = 3 + 0\]
\[ \Rightarrow 25A = 3\]
\[ \Rightarrow A = \frac{3}{25}\]
\[\text{  Putting value of A in eq }\left( 3 \right) \text{ we get,} \]
\[4 \times \frac{3}{25} + 3B = 0\]
\[ \Rightarrow 3B = - \frac{12}{25}\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{4}{25}\]

\[\text{ Thus, by substituting the value of A and B in eq (1) we get }\]
\[I = \int\left[ \frac{\frac{3}{25}\left( 3 \sin x + 4 \cos x \right) - \frac{4}{25}\left( 3 \cos x - 4 \sin x \right)}{3 \sin x + 4 \cos x} \right]dx\]
\[ = \frac{3}{25}\int dx - \frac{4}{25}\int\left( \frac{3 \cos x - 4 \sin x}{3 \sin x + 4 \cos x} \right)dx\]
\[\text{  Putting   3  sin x + 4  cos x = t}\]
\[ \Rightarrow \left( 3 \cos x - 4 \sin x \right)dx = dt\]
\[ \therefore I = \frac{3}{25}\int dx - \frac{4}{25}\int\frac{dt}{t}\]
\[ = \frac{3}{25}x - \frac{4}{25} \text{ ln }\left| t \right| + C\]
\[ = \frac{3x}{25} - \frac{4}{25} \text{ ln }\left| 3 \sin x + 4 \cos x \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.24 [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.24 | Q 7 | पृष्ठ १२२

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left( x^e + e^x + e^e \right) dx\]

\[\int\frac{\cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \sin\frac{x}{2}} dx\]

\[\int \tan^2 \left( 2x - 3 \right) dx\]


\[\int \sin^2\text{ b x dx}\]

\[\int \cos^2 \text{nx dx}\]

\[\int\frac{1}{      x      \text{log x } \text{log }\left( \text{log x }\right)} dx\]

\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x^2}{\sqrt{1 - x^4}} dx\]

\[\int x^2 e^{x^3} \cos \left( e^{x^3} \right) dx\]

\[\int \cot^n {cosec}^2 \text{ x dx } , n \neq - 1\]

\[\int\frac{x}{x^4 - x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}}\text{  dx }\]

\[\int\frac{5x + 3}{\sqrt{x^2 + 4x + 10}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2}{2 + \sin 2x}\text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \cot x} dx\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{3 - 2x - 2 x^2} \text{ dx}\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 1} dx\]

\[\int\frac{x^2}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{3}{\left( 1 - x \right) \left( 1 + x^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x^4 - 1} dx\]

Evaluate the following integral:

\[\int\frac{x^2}{\left( x^2 + a^2 \right)\left( x^2 + b^2 \right)}dx\]

If \[\int\frac{1}{5 + 4 \sin x} dx = A \tan^{- 1} \left( B \tan\frac{x}{2} + \frac{4}{3} \right) + C,\] then


\[\int x^{\sin x} \left( \frac{\sin x}{x} + \cos x . \log x \right) dx\] is equal to

\[\int\frac{x^3}{\sqrt{1 + x^2}}dx = a \left( 1 + x^2 \right)^\frac{3}{2} + b\sqrt{1 + x^2} + C\], then 


\[\int\frac{\sin x}{1 + \sin x} \text{ dx }\]

\[\int \cos^3 (3x)\ dx\]

\[\int\frac{e^x - 1}{e^x + 1} \text{ dx}\]

\[\int \tan^4 x\ dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 + x}{x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - 2 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1 + \sin x}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)} \text{ dx }\]


\[ \int\left( 1 + x^2 \right) \ \cos 2x \ dx\]


\[\int x^2 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 2 \right) \left( x^2 + 5 \right)} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×