हिंदी

∫ 1 3 + 4 Cot X D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{3 + 4 \cot x} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int\frac{1}{3 + 4 \cot x}dx\]
\[ = \int\frac{1}{3 + \frac{4 \cos x}{\sin x}}dx\]
\[ = \int\frac{\sin x}{3 \sin x + 4 \cos x}dx\]
\[\text{ Let sin x = A }\left( 3 \sin x + 4 \cos x \right) + B \left( 3 \cos x - 4 \sin x \right) . . . (1)\]
\[ \Rightarrow \sin x = \left( 3A - 4B \right) \sin x + \left( 4A + 3B \right) \cos x\]
\[\text{By comparing the coefficients of both sides we get} , \]
\[3A - 4B = 1 . . . \left( 2 \right)\]
\[4A + 3B = 0 . . . \left( 3 \right)\]

Multiplying eq (2) by 3 and equation (3) by 4 , then by adding them we get

\[9A - 12B + 16A + 12B = 3 + 0\]
\[ \Rightarrow 25A = 3\]
\[ \Rightarrow A = \frac{3}{25}\]
\[\text{  Putting value of A in eq }\left( 3 \right) \text{ we get,} \]
\[4 \times \frac{3}{25} + 3B = 0\]
\[ \Rightarrow 3B = - \frac{12}{25}\]
\[ \Rightarrow B = - \frac{4}{25}\]

\[\text{ Thus, by substituting the value of A and B in eq (1) we get }\]
\[I = \int\left[ \frac{\frac{3}{25}\left( 3 \sin x + 4 \cos x \right) - \frac{4}{25}\left( 3 \cos x - 4 \sin x \right)}{3 \sin x + 4 \cos x} \right]dx\]
\[ = \frac{3}{25}\int dx - \frac{4}{25}\int\left( \frac{3 \cos x - 4 \sin x}{3 \sin x + 4 \cos x} \right)dx\]
\[\text{  Putting   3  sin x + 4  cos x = t}\]
\[ \Rightarrow \left( 3 \cos x - 4 \sin x \right)dx = dt\]
\[ \therefore I = \frac{3}{25}\int dx - \frac{4}{25}\int\frac{dt}{t}\]
\[ = \frac{3}{25}x - \frac{4}{25} \text{ ln }\left| t \right| + C\]
\[ = \frac{3x}{25} - \frac{4}{25} \text{ ln }\left| 3 \sin x + 4 \cos x \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.24 [पृष्ठ १२२]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.24 | Q 7 | पृष्ठ १२२

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 3} - \sqrt{x + 2}} dx\]

\[\int\left( x + 2 \right) \sqrt{3x + 5}  \text{dx} \]

\[\int \sin^2\text{ b x dx}\]

\[\int\text{sin mx }\text{cos nx dx m }\neq n\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 + \cos x}} dx\]

\[\int\frac{1 + \cot x}{x + \log \sin x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin \left( x - \frac{\pi}{6} \right) \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right)} dx\]

\[\int\sqrt{1 + e^x} .  e^x dx\]

`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int \sin^5\text{ x }\text{cos x dx}\]

` ∫  tan^5 x   sec ^4 x   dx `

` ∫      tan^5    x   dx `


` = ∫1/{sin^3 x cos^ 2x} dx`


\[\int\frac{x^4 + 1}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{e^x}{1 + e^{2x}} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^6 + a^6} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\sqrt{16 - e^{2x}}} dx\]

\[\int\frac{1}{13 + 3 \cos x + 4 \sin x} dx\]

\[\int\frac{5 \cos x + 6}{2 \cos x + \sin x + 3} \text{ dx }\]

\[\int x^3 \cos x^2 dx\]

` ∫    sin x log  (\text{ cos x ) } dx  `

\[\int e^\sqrt{x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\text{ log }\left( x + 2 \right)}{\left( x + 2 \right)^2}  \text{ dx }\]

\[\int x^2 \sin^{- 1} x\ dx\]

\[\int e^x \left( \cot x + \log \sin x \right) dx\]

\[\int e^x \cdot \frac{\sqrt{1 - x^2} \sin^{- 1} x + 1}{\sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int x\sqrt{x^4 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{7 + 5 \cos x} dx =\]

\[\int\frac{x^4 + x^2 - 1}{x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin 2x}{a^2 + b^2 \sin^2 x}\]

\[\int \cos^5 x\ dx\]

\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^3}{\sqrt{x^8 + 4}} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx}\]


\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^6 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^2}{\sqrt{1 - x}} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×