हिंदी

∫ 5 X ( X + 1 ) ( X 2 − 4 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 - 4 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\int\frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 - 4 \right)}dx\]
\[\text{Let }\frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x + 2 \right)} = \frac{A}{x + 1} + \frac{B}{x - 2} + \frac{C}{x + 2}\]
\[ \Rightarrow \frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x + 2 \right)} = \frac{A \left( x - 2 \right) \left( x + 2 \right) + B \left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right) + C \left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x + 2 \right)}\]
\[ \Rightarrow 5x = A \left( x - 2 \right) \left( x + 2 \right) + B \left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right) + C \left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right)...........(1)\]
\[\text{Putting }x - 2 = 0\text{ or }x = 2\text{ in eq. (1)}\]
\[ \Rightarrow 5 \times 2 = B \left( 2 + 1 \right) \left( 2 + 2 \right)\]
\[ \Rightarrow B = \frac{10}{3 \times 4}\]
\[ = \frac{5}{6}\]
\[\text{Putting }x + 2 = 0\text{ or }x = - 2\text{ in eq. (1)}\]
\[ \Rightarrow 5 \times - 2 = C \left( - 2 + 1 \right) \left( - 2 - 2 \right)\]
\[ \Rightarrow \frac{- 10}{- 1 \times - 4} = C\]
\[ \Rightarrow C = \frac{- 5}{2}\]
\[\text{Putting }x + 1 = 0\text{ or }x = - 1\text{ in eq. (1)}\]
\[ \Rightarrow - 5 = A \left( - 1 - 2 \right) \left( - 1 + 2 \right)\]
\[ \Rightarrow \frac{- 5}{- 3} = A\]
\[ \Rightarrow A = \frac{5}{3}\]
\[ \therefore \frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x + 2 \right)} = \frac{5}{3} \times \frac{1}{x + 1} + \frac{5}{6 \left( x - 2 \right)} - \frac{5}{2 \left( x + 2 \right)}\]
\[ \Rightarrow \frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x + 2 \right)} = \frac{5}{6} \times \frac{2}{x + 1} + \frac{5}{6 \left( x - 2 \right)} - \frac{5}{6} \left( \frac{3}{x + 2} \right)\]
\[ \therefore \int\frac{5x}{\left( x + 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x + 2 \right)}dx = \frac{5}{6}\int\frac{2}{x + 1} dx + \frac{5}{6}\int\frac{1}{x - 2}dx - \frac{5}{6}\int\frac{3}{x + 2} dx\]
\[ = \frac{5}{6}\left[ 2 \ln \left| x + 1 \right| + \ln \left| x - 2 \right| - 3 \ln \left| x + 2 \right| \right] + C\]
\[ = \frac{5}{6} \left[ \ln \left| x + 1 \right|^2 + \ln \left| x - 2 \right| - \ln \left| x + 2 \right|^3 \right] + C\]
\[ = \frac{5}{6} \ln \left| \frac{\left( x + 1 \right)^2 \left( x - 2 \right)}{\left( x + 2 \right)^3} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 7 | पृष्ठ १७६

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left( 2 - 3x \right) \left( 3 + 2x \right) \left( 1 - 2x \right) dx\]

\[\int \left( \sqrt{x} - \frac{1}{\sqrt{x}} \right)^2 dx\]

\[\int\frac{\sin^3 x - \cos^3 x}{\sin^2 x \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos 2x} dx\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{\sin 2x}{1 + \cos 2x} \right) dx\]

` ∫  1/ {1+ cos   3x}  ` dx


\[\int\sqrt{\frac{1 + \cos 2x}{1 - \cos 2x}} dx\]

\[\int\frac{\cos 4x - \cos 2x}{\sin 4x - \sin 2x} dx\]

` ∫  tan 2x tan 3x  tan 5x    dx  `

\[\int x^3 \sin x^4 dx\]

\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

 


\[\int\frac{1}{\sin^4 x \cos^2 x} dx\]

` = ∫1/{sin^3 x cos^ 2x} dx`


\[\int\frac{1}{4 x^2 + 12x + 5} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{1 - \tan^2 x} dx\]

\[\int\frac{x^2}{x^6 + a^6} dx\]

\[\int\frac{e^x}{\left( 1 + e^x \right)\left( 2 + e^x \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^4 + a^4}} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{8 + x - x^2}} dx\]


\[\int\frac{1}{\cos x \left( \sin x + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\cos 2x + 3 \sin^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \tan x} \text{ dx }\]

\[\int x \sin x \cos 2x\ dx\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^3 - 1}{x^3 + x} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{4 + x^4} \text{ dx }\] is equal to

If \[\int\frac{\cos 8x + 1}{\tan 2x - \cot 2x} dx\]


\[\int e^x \left( \frac{1 - \sin x}{1 - \cos x} \right) dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x} + \sqrt{x + 1}}  \text{ dx }\]


\[\int \text{cosec}^2 x \text{ cos}^2 \text{  2x  dx} \]

\[\int\frac{5x + 7}{\sqrt{\left( x - 5 \right) \left( x - 4 \right)}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sec x + cosec x}\text{  dx }\]

\[\int x \sec^2 2x\ dx\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{e^{m \tan^{- 1} x}}{\left( 1 + x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} \text{ dx }\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×