मराठी

∫ X 2 + 1 X ( X 2 − 1 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 + 1}{x\left( x^2 - 1 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\int\frac{\left( x^2 + 1 \right)}{x \left( x^2 - 1 \right)}dx\]
\[ = \int\frac{\left( x^2 + 1 \right)}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}dx\]
\[\text{Let }\frac{x^2 + 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A}{x} + \frac{B}{x - 1} + \frac{C}{x + 1}\]
\[ \Rightarrow \frac{x^2 + 1}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) + B \left( x \right) \left( x + 1 \right) + C \left( x \right) \left( x - 1 \right)}{x \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow x^2 + 1 = A \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) + B \left( x \right) \left( x + 1 \right) + C \left( x \right) \left( x - 1 \right) .............(1)\]
\[\text{Putting }x - 1 = 0\text{ or }x = 1\text{ in eq. (1)}\]
\[ \Rightarrow 1 + 1 = A \times 0 + B \left( 1 \right) \left( 1 + 1 \right) + C \times 0\]
\[ \Rightarrow B = 1\]
\[\text{Putting x = 0 in eq. (1)}\]
\[ \Rightarrow 0 + 1 = A \left( 0 - 1 \right) \left( 0 + 1 \right)\]
\[ \Rightarrow A = - 1\]
\[\text{Putting }x + 1 = 0\text{ or }x = - 1\text{ in eq. (1)}\]
\[ \Rightarrow \left( - 1 \right)^2 + 1 = A \times 0 + B \times 0 + C\left( - 1 \right) \left( - 1 - 1 \right)\]
\[ \Rightarrow 2 = C \times 2\]
\[ \Rightarrow C = 1\]
\[ \therefore \frac{x^2 + 1}{x \left( x^2 - 1 \right)} = \frac{- 1}{x} + \frac{1}{x - 1} + \frac{1}{x + 1}\]
\[ \Rightarrow \int\frac{\left( x^2 + 1 \right)}{x \left( x^2 - 1 \right)}dx = - \int\frac{1}{x}dx + \int\frac{1}{x - 1}dx + \int\frac{1}{x + 1}dx\]
\[ = - \ln \left| x \right| + \ln \left| x - 1 \right| + \ln \left| x + 1 \right| + C\]
\[ = - \ln \left| x \right| + \ln \left| x^2 - 1 \right| + C\]
\[ = \ln \left| \frac{x^2 - 1}{x} \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 8 | पृष्ठ १७६

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int \left( 2x - 3 \right)^5 + \sqrt{3x + 2}  \text{dx} \]

\[\int\frac{x^3}{x - 2} dx\]

\[\int \cos^2 \text{nx dx}\]

\[\int\text{sin mx }\text{cos nx dx m }\neq n\]

Integrate the following integrals:

\[\int\text { sin  x  cos  2x     sin 3x   dx}\]

\[\int\frac{e^x + 1}{e^x + x} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{2 + 3 \sin x} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x \left( x + \log x \right)} dx\]

`  =  ∫ root (3){ cos^2 x}  sin x   dx `


\[\int\left( 4x + 2 \right)\sqrt{x^2 + x + 1}  \text{dx}\]

\[\int\frac{\cos x - \sin x}{1 + \sin 2x} dx\]

\[\int2x    \sec^3 \left( x^2 + 3 \right) \tan \left( x^2 + 3 \right) dx\]

\[\int\frac{\cos^5 x}{\sin x} dx\]

` = ∫1/{sin^3 x cos^ 2x} dx`


\[\int\frac{1}{a^2 - b^2 x^2} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 - b^2 x^2}} dx\]

`  ∫ \sqrt{"cosec x"- 1}  dx `

\[\int\frac{x}{x^2 + 3x + 2} dx\]

\[\int\frac{1}{\cos x \left( \sin x + 2 \cos x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{2 + \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3} \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{4 + 3 \tan x} dx\]

\[\int x e^{2x} \text{ dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{x} \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \frac{3x - x^3}{1 - 3 x^2} \right) dx\]

\[\int\frac{\sin^{- 1} x}{x^2} \text{ dx }\]

\[\int \cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \text{ log  x  dx }\]

\[\int \sin^{- 1} \sqrt{\frac{x}{a + x}} \text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 1} dx\]

\[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{x \log x \left( 2 + \log x \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \sqrt{x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2}{\left( e^x + e^{- x} \right)^2} dx\]

\[\int\frac{x^4 + x^2 - 1}{x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{a + b \tan x} \text{ dx }\]

\[\int \sec^6 x\ dx\]

Find : \[\int\frac{dx}{\sqrt{3 - 2x - x^2}}\] .


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×