मराठी

∫ X 3 + X 2 + 2 X + 1 X 2 − X + 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1}\text{ dx }\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let } I = \int\left( \frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1} \right) dx\]

\[\text{ Therefore }, \]
\[\frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1} = x + 2 + \frac{3x - 1}{x^2 - x + 1} . . . . . \left( 1 \right)\]
\[\text{ Let }\]
\[3x - 1 = A\frac{d}{dx} \left( x^2 - x + 1 \right) + B\]
\[3x - 1 = A \left( 2x - 1 \right) + B\]
\[3x - 1 = \left( 2A \right) x + B - A\]
\[ \text{Equating  Coefficients  of  like } terms\]
\[2A = 3\]
\[A = \frac{3}{2}\]
\[B - A = - 1\]
\[B - \frac{3}{2} = - 1\]
\[B = \frac{1}{2}\]
\[\int\left( \frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1} \right) dx = \int\left( x + 2 \right) dx + \int\left( \frac{\frac{3}{2} \left( 2x - 1 \right) + \frac{1}{2}}{x^2 - x + 1} \right) dx\]


\[ = \int\left( x + 2 \right) dx + \frac{3}{2} \int\left( \frac{2x - 1}{x^2 - x + 1} \right) dx + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 - x + 1}\]
\[ = \int\left( x + 2 \right) dx + \frac{3}{2}\int\frac{\left( 2x - 1 \right) dx}{x^2 - x + 1} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 - x + \frac{1}{4} - \frac{1}{4} + 1}\]
\[ = \int\left( x + 2 \right) dx + \frac{3}{2}\int\frac{\left( 2x - 1 \right) dx}{x^2 - x + 1} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\left( x - \frac{1}{2} \right)^2 + \left( \frac{\sqrt{3}}{2} \right)^2}\]
\[ = \frac{x^2}{2} + 2x + \frac{3}{2} \text{ log }\left| x^2 - x + 1 \right| + \frac{1}{2} \times \frac{2}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{x - \frac{1}{2}}{\frac{\sqrt{3}}{2}} \right) + C\]
\[ = \frac{x^2}{2} + 2x + \frac{3}{2} \text{ log } \left| x^2 - x + 1 \right| + \frac{1}{\sqrt{3}} \tan^{- 1} \left( \frac{2x - 1}{\sqrt{3}} \right) + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.2 [पृष्ठ १०६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.2 | Q 8 | पृष्ठ १०६

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\left( 3x\sqrt{x} + 4\sqrt{x} + 5 \right)dx\]

` ∫  1/ {1+ cos   3x}  ` dx


\[\int\frac{1}{\text{cos}^2\text{ x }\left( 1 - \text{tan x} \right)^2} dx\]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\left( 5x + 3 \right) \sqrt{2x - 1} dx\]

\[\int\frac{1 - \cot x}{1 + \cot x} dx\]

\[\int\frac{1 - \sin 2x}{x + \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin \left( x - \frac{\pi}{6} \right) \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + a^2} + \sqrt{x^2 - a^2}} dx\]

` ∫    x   {tan^{- 1} x^2}/{1 + x^4} dx`

\[\int \tan^3 \text{2x sec 2x dx}\]

\[\ \int\ x \left( 1 - x \right)^{23} dx\]

 


` ∫  tan^5 x   sec ^4 x   dx `

\[\int \cos^5 x \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\sqrt{4 + \tan^2 x}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( 1 - x^2 \right)\left\{ 9 + \left( \sin^{- 1} x \right)^2 \right\}}} dx\]

\[\int\frac{2x - 3}{x^2 + 6x + 13} dx\]

\[\int\frac{x - 1}{3 x^2 - 4x + 3} dx\]

\[\int\frac{\left( 1 - x^2 \right)}{x \left( 1 - 2x \right)} \text
{dx\]

\[\int\frac{1}{1 + 3 \sin^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( \sin x - 2 \cos x \right)\left( 2 \sin x + \cos x \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} dx\]

\[\int\left( 4x + 1 \right) \sqrt{x^2 - x - 2} \text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 6x - 8}{x^3 - 4x} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{dx}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 4 \right)}\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 2x + 2 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{\left( 2 x^2 + 3 \right) \sqrt{x^2 - 4}} \text{ dx }\]

Write the anti-derivative of  \[\left( 3\sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} \right) .\]


\[\int\frac{\cos 2x - 1}{\cos 2x + 1} dx =\]

\[\int\frac{x^9}{\left( 4 x^2 + 1 \right)^6}dx\]  is equal to 

\[\int\frac{1}{e^x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin x + \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx }\]
 
 

\[\int\frac{1}{1 - x - 4 x^2}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{\sec x + cosec x}\text{  dx }\]

\[\int \left( x + 1 \right)^2 e^x \text{ dx }\]

\[\int x^3 \left( \log x \right)^2\text{  dx }\]

Evaluate : \[\int\frac{\cos 2x + 2 \sin^2 x}{\cos^2 x}dx\] .


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×