हिंदी

∫ X 2 + 1 ( 2 X + 1 ) ( X 2 − 1 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{\left( x^2 + 1 \right) dx}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( x^2 + 1 \right) dx}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{\left( x^2 + 1 \right)}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A}{2x + 1} + \frac{B}{x - 1} + \frac{C}{x + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{\left( x^2 + 1 \right)}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 - 1 \right) + B \left( 2x + 1 \right) \left( x + 1 \right) + C \left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right)}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow x^2 + 1 = A \left( x^2 - 1 \right) + B \left( 2x + 1 \right) \left( x + 1 \right) + C \left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right)\]

Putting `x - 1 = 0`

\[ \Rightarrow x = 1\]

\[1 + 1 = A \times 0 + B \left( 2 + 1 \right) \left( 1 + 1 \right) + C \times 0\]

\[ \Rightarrow 2 = B\left( 3 \right)\left( 2 \right)\]

\[ \Rightarrow B = \frac{1}{3}\]

Putting `x + 1 = 0`

\[ \Rightarrow x = - 1\]

\[1 + 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - 2 + 1 \right) \left( - 1 - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow 2 = C \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]

\[ \Rightarrow C = 1\]

Putting `2x + 1 = 0`

\[ \Rightarrow x = - \frac{1}{2}\]

\[ \left( - \frac{1}{2} \right)^2 + 1 = A \left( \frac{1}{4} - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{4} + 1 = A \left( - \frac{3}{4} \right)\]

\[ \Rightarrow \frac{5}{4} = A \left( - \frac{3}{4} \right)\]

\[A = - \frac{5}{3}\]

\[ \therefore I = - \frac{5}{3}\int\frac{dx}{2x + 1} + \frac{1}{3}\int\frac{dx}{x - 1} + \int\frac{dx}{x + 1}\]

\[ = - \frac{5}{3} \times \frac{\log \left| 2x + 1 \right|}{2} + \frac{1}{3} \log \left| x - 1 \right| + \log \left| x + 1 \right| + C\]

\[ = - \frac{5}{6} \log \left| 2x + 1 \right| + \frac{1}{3} \log \left| x - 1 \right| + \log \left| x + 1 \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 21 | पृष्ठ १७६

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\left( 2^x + \frac{5}{x} - \frac{1}{x^{1/3}} \right)dx\]

\[\int\left( \frac{m}{x} + \frac{x}{m} + m^x + x^m + mx \right) dx\]

\[\int\frac{\sin^2 x}{1 + \cos x}   \text{dx} \]

Write the primitive or anti-derivative of
\[f\left( x \right) = \sqrt{x} + \frac{1}{\sqrt{x}} .\]

 


\[\int\frac{1}{1 - \sin\frac{x}{2}} dx\]

\[\int \left( e^x + 1 \right)^2 e^x dx\]

\[\int\frac{2x + 3}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{2 \cos 2x + \sec^2 x}{\sin 2x + \tan x - 5} dx\]

\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\cos^5 x}{\sin x} dx\]

\[\int\frac{\sin\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{2x - 3}{x^2 + 6x + 13} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{4 + 5x - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{8 + x - x^2}} dx\]


\[\int\frac{1}{\sqrt{3} \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} dx\]

\[\int \sec^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int x^2 \tan^{- 1} x\text{ dx }\]

\[\int e^x \left( \frac{x - 1}{2 x^2} \right) dx\]

\[\int\frac{\sqrt{16 + \left( \log x \right)^2}}{x} \text{ dx}\]

\[\int\frac{2x}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 6x - 8}{x^3 - 4x} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 9}{x^4 + 81} \text{ dx }\]

 


\[\int\frac{\left( x - 1 \right)^2}{x^4 + x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x}{4 + x^4} \text{ dx }\] is equal to

\[\int\frac{\sin x}{3 + 4 \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{e^x \left( 1 + x \right)}{\cos^2 \left( x e^x \right)} dx =\]

\[\int\frac{x^4 + x^2 - 1}{x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{e^x + 1} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\text{ cos }\left( x - a \right) \text{ cos }\left( x - b \right)} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^3}{\sqrt{x^8 + 4}} \text{ dx }\]


\[\int\frac{1}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx}\]


\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x \sin^{- 1} x}{\left( 1 - x^2 \right)^{3/2}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} \text{ dx}\]

Find: `int (3x +5)/(x^2+3x-18)dx.`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×