हिंदी

∫ X 2 + 1 ( 2 X + 1 ) ( X 2 − 1 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{\left( x^2 + 1 \right) dx}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( x^2 + 1 \right) dx}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{\left( x^2 + 1 \right)}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A}{2x + 1} + \frac{B}{x - 1} + \frac{C}{x + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{\left( x^2 + 1 \right)}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 - 1 \right) + B \left( 2x + 1 \right) \left( x + 1 \right) + C \left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right)}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow x^2 + 1 = A \left( x^2 - 1 \right) + B \left( 2x + 1 \right) \left( x + 1 \right) + C \left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right)\]

Putting `x - 1 = 0`

\[ \Rightarrow x = 1\]

\[1 + 1 = A \times 0 + B \left( 2 + 1 \right) \left( 1 + 1 \right) + C \times 0\]

\[ \Rightarrow 2 = B\left( 3 \right)\left( 2 \right)\]

\[ \Rightarrow B = \frac{1}{3}\]

Putting `x + 1 = 0`

\[ \Rightarrow x = - 1\]

\[1 + 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - 2 + 1 \right) \left( - 1 - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow 2 = C \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]

\[ \Rightarrow C = 1\]

Putting `2x + 1 = 0`

\[ \Rightarrow x = - \frac{1}{2}\]

\[ \left( - \frac{1}{2} \right)^2 + 1 = A \left( \frac{1}{4} - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{4} + 1 = A \left( - \frac{3}{4} \right)\]

\[ \Rightarrow \frac{5}{4} = A \left( - \frac{3}{4} \right)\]

\[A = - \frac{5}{3}\]

\[ \therefore I = - \frac{5}{3}\int\frac{dx}{2x + 1} + \frac{1}{3}\int\frac{dx}{x - 1} + \int\frac{dx}{x + 1}\]

\[ = - \frac{5}{3} \times \frac{\log \left| 2x + 1 \right|}{2} + \frac{1}{3} \log \left| x - 1 \right| + \log \left| x + 1 \right| + C\]

\[ = - \frac{5}{6} \log \left| 2x + 1 \right| + \frac{1}{3} \log \left| x - 1 \right| + \log \left| x + 1 \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 21 | पृष्ठ १७६

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{1 - \cos 2x}{1 + \cos 2x} dx\]

 
\[\int\frac{\cos x}{1 - \cos x} \text{dx }or \int\frac{\cot x}{\text{cosec         } {x }- \cot x} dx\]

\[\int\frac{\cos^2 x - \sin^2 x}{\sqrt{1} + \cos 4x} dx\]

` ∫  {cosec x} / {"cosec x "- cot x} ` dx      


If f' (x) = x − \[\frac{1}{x^2}\]  and  f (1)  \[\frac{1}{2},    find  f(x)\]

 


\[\int\frac{1}{2 - 3x} + \frac{1}{\sqrt{3x - 2}} dx\]

\[\int\frac{1 + \cos x}{1 - \cos x} dx\]

\[\int\frac{2x + 3}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - \cos 2x}} dx\]

\[\int\sqrt{\frac{1 + \cos 2x}{1 - \cos 2x}} dx\]

\[\int\frac{\text{sin} \left( x - a \right)}{\text{sin}\left( x - b \right)} dx\]

\[\int\frac{e^x + 1}{e^x + x} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{2 + 3 \sin x} dx\]

\[\int\frac{- \sin x + 2 \cos x}{2 \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{\cos\sqrt{x}}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{\text{sin }\left( \text{2 + 3 log x }\right)}{x} dx\]

\[\int 5^{5^{5^x}} 5^{5^x} 5^x dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sin^2 x + 4 \sin x + 5} dx\]

\[\int\frac{3 x^5}{1 + x^{12}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{\left( x - \alpha \right)\left( \beta - x \right)}} dx, \left( \beta > \alpha \right)\]

\[\int\frac{1}{3 + 2 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{3 + 2 \cos x + 4 \sin x}{2 \sin x + \cos x + 3} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \text{ cos x dx }\]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} dx\]

\[\int e^\sqrt{x} \text{ dx }\]

\[\int\left( \tan^{- 1} x^2 \right) x\ dx\]

\[\int x \sin^3 x\ dx\]

\[\int\frac{e^x \left( x - 4 \right)}{\left( x - 2 \right)^3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right) \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)} dx\]

If \[\int\frac{1}{5 + 4 \sin x} dx = A \tan^{- 1} \left( B \tan\frac{x}{2} + \frac{4}{3} \right) + C,\] then


\[\int\frac{2}{\left( e^x + e^{- x} \right)^2} dx\]

\[\int\frac{\cos 2x - 1}{\cos 2x + 1} dx =\]

\[\int\text{ cos x  cos  2x   cos  3x  dx}\]


\[\int \cot^5 x\ dx\]

\[\int x^2 \tan^{- 1} x\ dx\]

\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx}\]

\[\int\frac{x}{x^3 - 1} \text{ dx}\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×