मराठी

∫ X 2 + 1 ( 2 X + 1 ) ( X 2 − 1 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{\left( x^2 + 1 \right) dx}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( x^2 + 1 \right) dx}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{\left( x^2 + 1 \right)}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A}{2x + 1} + \frac{B}{x - 1} + \frac{C}{x + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{\left( x^2 + 1 \right)}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 - 1 \right) + B \left( 2x + 1 \right) \left( x + 1 \right) + C \left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right)}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow x^2 + 1 = A \left( x^2 - 1 \right) + B \left( 2x + 1 \right) \left( x + 1 \right) + C \left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right)\]

Putting `x - 1 = 0`

\[ \Rightarrow x = 1\]

\[1 + 1 = A \times 0 + B \left( 2 + 1 \right) \left( 1 + 1 \right) + C \times 0\]

\[ \Rightarrow 2 = B\left( 3 \right)\left( 2 \right)\]

\[ \Rightarrow B = \frac{1}{3}\]

Putting `x + 1 = 0`

\[ \Rightarrow x = - 1\]

\[1 + 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - 2 + 1 \right) \left( - 1 - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow 2 = C \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]

\[ \Rightarrow C = 1\]

Putting `2x + 1 = 0`

\[ \Rightarrow x = - \frac{1}{2}\]

\[ \left( - \frac{1}{2} \right)^2 + 1 = A \left( \frac{1}{4} - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{4} + 1 = A \left( - \frac{3}{4} \right)\]

\[ \Rightarrow \frac{5}{4} = A \left( - \frac{3}{4} \right)\]

\[A = - \frac{5}{3}\]

\[ \therefore I = - \frac{5}{3}\int\frac{dx}{2x + 1} + \frac{1}{3}\int\frac{dx}{x - 1} + \int\frac{dx}{x + 1}\]

\[ = - \frac{5}{3} \times \frac{\log \left| 2x + 1 \right|}{2} + \frac{1}{3} \log \left| x - 1 \right| + \log \left| x + 1 \right| + C\]

\[ = - \frac{5}{6} \log \left| 2x + 1 \right| + \frac{1}{3} \log \left| x - 1 \right| + \log \left| x + 1 \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 21 | पृष्ठ १७६

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int \left( \tan x + \cot x \right)^2 dx\]

\[\int\frac{1 - \cos x}{1 + \cos x} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{x + 1} + \sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{1 + \cos x}{1 - \cos x} dx\]

\[\int\frac{1 + \cos 4x}{\cot x - \tan x} dx\]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\left( 5x + 3 \right) \sqrt{2x - 1} dx\]

\[\int\frac{1}{x (3 + \log x)} dx\]

\[\int\left\{ 1 + \tan x \tan \left( x + \theta \right) \right\} dx\]

\[\int x^3 \sin x^4 dx\]

\[\int\frac{\left( \sin^{- 1} x \right)^3}{\sqrt{1 - x^2}} dx\]

 


\[\int\frac{x^2}{\sqrt{x - 1}} dx\]

` ∫  sec^6   x  tan    x   dx `

\[\int \cos^5 x \text{ dx }\]

\[\int \sin^3 x \cos^5 x \text{ dx  }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{a^2 + b^2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 + \sin^2 x}} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sqrt{\cos^4 x - \sin^2 x + 2}} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x + 1}{x^2 - x} dx\]

\[\int\frac{x^2 \left( x^4 + 4 \right)}{x^2 + 4} \text{ dx }\]

\[\int\frac{2x + 1}{\sqrt{x^2 + 2x - 1}}\text{  dx }\]

\[\int\sqrt{\frac{1 - x}{1 + x}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \cot x} dx\]

\[\int\frac{2 \sin x + 3 \cos x}{3 \sin x + 4 \cos x} dx\]

\[\int x e^x \text{ dx }\]

\[\int x\left( \frac{\sec 2x - 1}{\sec 2x + 1} \right) dx\]

\[\int\frac{3}{\left( 1 - x \right) \left( 1 + x^2 \right)} dx\]

If \[\int\frac{\cos 8x + 1}{\tan 2x - \cot 2x} dx\]


\[\int\frac{\sin^2 x}{\cos^4 x} dx =\]

\[\int\frac{x^4 + x^2 - 1}{x^2 + 1} \text{ dx}\]

\[\int \tan^5 x\ dx\]

\[\int x\sqrt{2x + 3} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{\cos^2 x - 2 \cos x - 3}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{6x + 5}{\sqrt{6 + x - 2 x^2}} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{a^2 + x^2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\log \left( \log x \right)}{x} \text{ dx}\]

\[\int x \sec^2 2x\ dx\]

\[\int \cos^{- 1} \left( 1 - 2 x^2 \right) \text{ dx }\]

\[\int\frac{3x + 1}{\sqrt{5 - 2x - x^2}} \text{ dx }\]


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×