मराठी

∫ X 2 + 1 ( 2 X + 1 ) ( X 2 − 1 ) D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{x^2 + 1}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)} dx\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

We have,

\[I = \int\frac{\left( x^2 + 1 \right) dx}{\left( 2x + 1 \right) \left( x^2 - 1 \right)}\]

\[ = \int\frac{\left( x^2 + 1 \right) dx}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[\text{Let }\frac{\left( x^2 + 1 \right)}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A}{2x + 1} + \frac{B}{x - 1} + \frac{C}{x + 1}\]

\[ \Rightarrow \frac{\left( x^2 + 1 \right)}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 - 1 \right) + B \left( 2x + 1 \right) \left( x + 1 \right) + C \left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right)}{\left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right) \left( x + 1 \right)}\]

\[ \Rightarrow x^2 + 1 = A \left( x^2 - 1 \right) + B \left( 2x + 1 \right) \left( x + 1 \right) + C \left( 2x + 1 \right) \left( x - 1 \right)\]

Putting `x - 1 = 0`

\[ \Rightarrow x = 1\]

\[1 + 1 = A \times 0 + B \left( 2 + 1 \right) \left( 1 + 1 \right) + C \times 0\]

\[ \Rightarrow 2 = B\left( 3 \right)\left( 2 \right)\]

\[ \Rightarrow B = \frac{1}{3}\]

Putting `x + 1 = 0`

\[ \Rightarrow x = - 1\]

\[1 + 1 = A \times 0 + B \times 0 + C \left( - 2 + 1 \right) \left( - 1 - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow 2 = C \left( - 1 \right) \left( - 2 \right)\]

\[ \Rightarrow C = 1\]

Putting `2x + 1 = 0`

\[ \Rightarrow x = - \frac{1}{2}\]

\[ \left( - \frac{1}{2} \right)^2 + 1 = A \left( \frac{1}{4} - 1 \right)\]

\[ \Rightarrow \frac{1}{4} + 1 = A \left( - \frac{3}{4} \right)\]

\[ \Rightarrow \frac{5}{4} = A \left( - \frac{3}{4} \right)\]

\[A = - \frac{5}{3}\]

\[ \therefore I = - \frac{5}{3}\int\frac{dx}{2x + 1} + \frac{1}{3}\int\frac{dx}{x - 1} + \int\frac{dx}{x + 1}\]

\[ = - \frac{5}{3} \times \frac{\log \left| 2x + 1 \right|}{2} + \frac{1}{3} \log \left| x - 1 \right| + \log \left| x + 1 \right| + C\]

\[ = - \frac{5}{6} \log \left| 2x + 1 \right| + \frac{1}{3} \log \left| x - 1 \right| + \log \left| x + 1 \right| + C\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.30 [पृष्ठ १७६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
पाठ 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.30 | Q 21 | पृष्ठ १७६

व्हिडिओ ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्‍न

\[\int\frac{x^6 + 1}{x^2 + 1} dx\]

\[\int\frac{x^{- 1/3} + \sqrt{x} + 2}{\sqrt[3]{x}} dx\]

\[\int\frac{\tan x}{\sec x + \tan x} dx\]

\[\int \left( 2x - 3 \right)^5 + \sqrt{3x + 2}  \text{dx} \]

\[\int\sin x\sqrt{1 + \cos 2x} dx\]

` ∫  1/ {1+ cos   3x}  ` dx


\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{2x + 3}} dx\]

\[\int\frac{a}{b + c e^x} dx\]

\[\int\frac{1 + \cot x}{x + \log \sin x} dx\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin \left( x - \frac{\pi}{6} \right) \sin \left( x + \frac{\pi}{6} \right)} dx\]

\[\int\frac{\left( 1 + \sqrt{x} \right)^2}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int\left( 4x + 2 \right)\sqrt{x^2 + x + 1}  \text{dx}\]

` ∫   e^{m   sin ^-1  x}/ \sqrt{1-x^2}  ` dx

 


\[\int\frac{\sin^5 x}{\cos^4 x} \text{ dx }\]

` ∫   tan   x   sec^4  x   dx  `


\[\int\frac{1}{\sin^3 x \cos^5 x} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{\sin^2 x - 2 \sin x - 3}} dx\]

\[\int\frac{2x + 5}{x^2 - x - 2} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{8 + x - x^2}} dx\]


\[\int\frac{\cos x}{\cos 3x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{3 + 2 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int x e^x \text{ dx }\]

\[\int x^2 e^{- x} \text{ dx }\]

\[\int x^2 \cos 2x\ \text{ dx }\]

\[\int x\ {cosec}^2 \text{ x }\ \text{ dx }\]


\[\int \sin^{- 1} \left( 3x - 4 x^3 \right) \text{ dx }\]

\[\int\sqrt{2ax - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\left( 2x - 5 \right) \sqrt{2 + 3x - x^2} \text{  dx }\]

\[\int\left( x + 1 \right) \sqrt{x^2 + x + 1} \text{  dx }\]

\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{x^2 + 4x + 3} \text{  dx }\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 1} dx\]

\[\int\frac{2x - 3}{\left( x^2 - 1 \right) \left( 2x + 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} dx\]

\[\int\frac{1}{\left( 1 + x^2 \right) \sqrt{1 - x^2}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x^3}{\sqrt{1 + x^2}}dx = a \left( 1 + x^2 \right)^\frac{3}{2} + b\sqrt{1 + x^2} + C\], then 


\[\int\frac{1}{\sin^2 x + \sin 2x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1 + \sin x}{\sin x \left( 1 + \cos x \right)} \text{ dx }\]


\[\int \tan^3 x\ \sec^4 x\ dx\]

\[\int \left( \sin^{- 1} x \right)^3 dx\]

\[\int e^x \frac{\left( 1 - x \right)^2}{\left( 1 + x^2 \right)^2} \text{ dx }\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×