हिंदी

∫ 1 1 + X + X 2 + X 3 Dx - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{1 + x + x^2 + x^3} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{We have}, \]
\[I = \int\frac{dx}{1 + x + x^2 + x^3}\]
\[ = \int\frac{dx}{\left( 1 + x \right) + x^2 \left( 1 + x \right)}\]
\[ = \int \frac{dx}{\left( 1 + x \right) \left( 1 + x^2 \right)}\]
\[\text{ Let }\frac{1}{\left( x + 1 \right) \left( 1 + x^2 \right)} = \frac{A}{x + 1} + \frac{Bx + C}{x^2 + 1}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{A \left( x^2 + 1 \right) + \left( Bx + C \right) \left( x + 1 \right)}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)}\]
\[ \Rightarrow 1 = A \left( x^2 + 1 \right) + B x^2 + Bx + Cx + C\]
\[ \Rightarrow 1 = \left( A + B \right) x^2 + \left( B + C \right) x + \left( A + C \right)\]
\[\text{Equating Coefficient of like terms}\]
\[A + B = 0 . . . . . \left( 1 \right)\]
\[B + C = 0 . . . . . \left( 2 \right)\]
\[A + C = 1 . . . . . \left( 3 \right)\]
\[\text{Solving} \left( 1 \right), \left( 2 \right) \text{ and }\left( 3 \right), \text{we get}, \]
\[A = \frac{1}{2}\]
\[B = - \frac{1}{2}\]
\[C = \frac{1}{2}\]
\[ \therefore \frac{1}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{1}{2 \left( x + 1 \right)} + \frac{- \frac{x}{2} + \frac{1}{2}}{x^2 + 1}\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} = \frac{1}{2 \left( x + 1 \right)} - \frac{1}{2} \left( \frac{x}{x^2 + 1} \right) + \frac{1}{2 \left( x^2 + 1 \right)}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} - \frac{1}{2}\int\frac{x dx}{\left( x^2 + 1 \right)} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1}\]
\[\text{ Putting x}^2 + 1 = t\]
\[ \Rightarrow 2x\ dx\ = dt\]
\[ \Rightarrow x\ dx\ = \frac{dt}{2}\]
\[ \therefore I = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x + 1} - \frac{1}{4}\int\frac{dt}{t} + \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 + 1}\]
\[ = \frac{1}{2} \text{ log }\left| x + 1 \right| - \frac{1}{4} \text{ log }\left| t \right| + \frac{1}{2} \text{ tan}^{- 1} x + C\]
\[ = \frac{1}{2} \text{ log }\left| x + 1 \right| - \frac{1}{4} \text{ log }\left| x^2 + 1 \right| + \frac{1}{2} \text{ tan}^{- 1} \left( x \right) + C\]
\[ = \frac{1}{2} \text{ log } \left| x + 1 \right| - \frac{1}{2} \text{ log } \left( \sqrt{x^2 + 1} \right) + \frac{1}{2} \text{ tan}^{- 1} \left( x \right) + C\]
\[ = \frac{1}{2} \text{ log } \left( \frac{\left| x + 1 \right|}{\sqrt{x^2 + 1}} \right) + \frac{1}{2} \text{ tan}^{- 1} \left( x \right) + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०५]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 124 | पृष्ठ २०५

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sqrt{x}}\left( 1 + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\sqrt{x}\left( 3 - 5x \right) dx\]

 


\[\int\frac{5 \cos^3 x + 6 \sin^3 x}{2 \sin^2 x \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{1 - \cos 2x}{1 + \cos 2x} dx\]

\[\int\frac{x^2 + 3x - 1}{\left( x + 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{2x - 1}{\left( x - 1 \right)^2} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos \left( x - a \right)} dx\] 

\[\int\frac{\cos x}{2 + 3 \sin x} dx\]

` ∫  tan 2x tan 3x  tan 5x    dx  `

\[\int\frac{1}{1 + \sqrt{x}} dx\]

\[\int\frac{e^\sqrt{x} \cos \left( e^\sqrt{x} \right)}{\sqrt{x}} dx\]

\[\int x^2 \sqrt{x + 2} \text{  dx  }\]

\[\int\frac{1}{\sin x \cos^3 x} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\sqrt{4 - \sin^2 x}} dx\]

\[\int\frac{x}{x^2 + 3x + 2} dx\]

\[\int\frac{x + 2}{\sqrt{x^2 - 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x - 1}{\sqrt{x^2 + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{4 \sin^2 x + 5 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\sin^4 x + \cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{2 + \sin x + \cos x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{1 - \cot x} dx\]

\[\int x\left( \frac{\sec 2x - 1}{\sec 2x + 1} \right) dx\]

\[\int \sin^3 \sqrt{x}\ dx\]

\[\int e^x \sec x \left( 1 + \tan x \right) dx\]

\[\int\sqrt{3 - 2x - 2 x^2} \text{ dx}\]

\[\int\sqrt{2x - x^2} \text{ dx}\]

\[\int\left( x + 2 \right) \sqrt{x^2 + x + 1} \text{  dx }\]

\[\int\left( 2x + 3 \right) \sqrt{x^2 + 4x + 3} \text{  dx }\]

\[\int\frac{\sin 2x}{\left( 1 + \sin x \right) \left( 2 + \sin x \right)} dx\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{\left( x + 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{1}{\sin x + \sin 2x} dx\]

\[\int\frac{\left( x^2 + 1 \right) \left( x^2 + 2 \right)}{\left( x^2 + 3 \right) \left( x^2 + 4 \right)} dx\]

 


\[\int\frac{x}{\left( x^2 + 4 \right) \sqrt{x^2 + 9}} \text{ dx}\]

\[\int\frac{\sin^5 x}{\cos^4 x} \text{ dx }\]

\[\int x \sec^2 2x\ dx\]

\[\int\log \left( x + \sqrt{x^2 + a^2} \right) \text{ dx}\]

\[\int\frac{1}{x\sqrt{1 + x^3}} \text{ dx}\]

\[\int \sin^3  \left( 2x + 1 \right)  \text{dx}\]


\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×