हिंदी

∫ 1 Sin X + Cos X D X

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{\sin x + \cos x} \text{ dx }\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int\frac{1}{\sin x + \cos x}dx\]
\[\text{ Putting  sin x }= \frac{2 \tan \left( \frac{x}{2} \right)}{1 + \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)} and \cos x = \frac{1 - \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{1 + \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)}\]
\[ = \int \frac{1}{\frac{2 \tan \left( \frac{x}{2} \right)}{1 + \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)} + \frac{1 - \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{1 + \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right)}}dx\]
\[ = \int \frac{\sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)}{1 - \tan^2 \left( \frac{x}{2} \right) + 2 \tan \left( \frac{x}{2} \right)} dx\]
\[\text{ Let tan }\left( \frac{x}{2} \right) = t\]
\[ \Rightarrow \frac{1}{2} \sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = dt\]
\[ \Rightarrow \sec^2 \left( \frac{x}{2} \right)dx = 2dt\]
\[ \therefore I = 2\int \frac{dt}{1 - t^2 + 2t}\]
\[ = - 2 \int \frac{dt}{t^2 - 2t - 1}\]
\[ = - 2 \int \frac{dt}{t^2 - 2t + 1 - 2}\]
\[ = 2\int \frac{dt}{\left( \sqrt{2} \right)^2 - \left( t - 1 \right)^2}\]


\[ = 2 \times \frac{1}{2\sqrt{2}}\text{ ln }\left| \frac{\sqrt{2} + t - 1}{\sqrt{2} - t + 1} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{\sqrt{2}}\text{ ln }\left| \frac{\sqrt{2} + \tan \frac{x}{2} - 1}{\sqrt{2} - \tan \frac{x}{2} + 1} \right| + C\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 18: Indefinite Integrals - Exercise 19.23 [पृष्ठ ११७]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
अध्याय 18 Indefinite Integrals
Exercise 19.23 | Q 9 | पृष्ठ ११७
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×