English

पिंटूला एक काम करण्यासाठी निशूपेक्षा ६ दिवस अधिक लागतात. दोघांनी मिळून काम केल्यास ते काम पूर्ण करण्यासाठी त्यांना ४ दिवस लागतात, - Mathematics 1 - Algebra [गणित १ - बीजगणित]

Advertisements
Advertisements

Question

पिंटूला एक काम करण्यासाठी निशूपेक्षा ६ दिवस अधिक लागतात. दोघांनी मिळून काम केल्यास ते काम पूर्ण करण्यासाठी त्यांना ४ दिवस लागतात, तर ते काम एकट्यानेच पूर्ण करण्यास प्रत्येकास किती दिवस लागतील?

Sum
Advertisements

Solution

समजा, निशूला एक काम करण्यासाठी x दिवस लागतात.

∴ निशूचे एका दिवसाचे काम = `1/x`

तसेच, पिंटूला तेच काम पूर्ण करण्यासाठी (x + 6) दिवस लागतील.

∴ पिंटूचे एका दिवसाचे काम = `1/(x + 6)`

∴ एका दिवसात दोघांनी एकत्र मिळून केलेले काम = `(1/x + 1/(x + 6))`

आता, दोघांना मिळून ते काम पूर्ण करण्यासाठी 4 दिवस लागतात.

∴ दोघांनी एका दिवसात केलेले काम = `1/4`

दिलेल्या अटीनुसार, दोघे मिळून ते काम 4 दिवसांत पूर्ण करू शकतात. म्हणजे ते एका दिवसात `1/4` काम करू शकतात.

∴ `1/x + 1/(x + 6)= 1/4`

∴ `(x + 6 + x)/(x(x + 6)) = 1/4`

∴ `(2x + 6)/(x(x + 6)) = 1/4`

∴ 4(2x + 6) = x(x + 6)

∴ 8x + 24 = x2 + 6x

∴ x2 + 6x – 8x – 24 = 0

∴ x2 – 2x – 24 = 0 ...`[(-24= -6; 4),(-6xx4 = - 24),(- 6 + 4 = - 2)]`

∴ x2 – 6x + 4x – 24 = 0

∴ x(x – 6)+ 4(x – 6) = 0

∴ (x – 6) (x + 4) = 0

जर दोन संख्यांचा गुणाकार शून्य असेल, तर त्या दोन संख्यांपैकी किमान एक संख्या शून्य असते, या गुणधर्माच्या उपयोजनाने,

x – 6 = 0 किंवा x + 4 = 0

∴ x = 6  किंवा  x = - 4

परंतु, दिवसांची संख्या ऋण असू शकत नाही.

∴ x = 6  आणि  x + 6 = 6 + 6 = 12

∴ निशू व पिंटू या दोघांना एकट्यानेच काम पूर्ण करण्यास अनुक्रमे 6 दिवस व 12 दिवस लागतील.

shaalaa.com
वर्गसमीकरणाचे उपयोजन
  Is there an error in this question or solution?
Chapter 2: वर्गसमीकरणे - सरावसंच 2.6 [Page 52]

APPEARS IN

Balbharati Ganit 1 [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board
Chapter 2 वर्गसमीकरणे
सरावसंच 2.6 | Q 8. | Page 52

RELATED QUESTIONS

प्रगतीच्या 2 वर्षांपूर्वीच्या आणि 3 वर्षांनंतरच्या वयांचा गुणाकार 84 आहे, तर तिचे आजचे वय काढा.


दोन क्रमागत सम नैसर्गिक संख्यांच्या वर्गाची बेरीज 244 आहे, तर त्या संख्या शोधा.


श्री. कासम यांचा मातीची भांडी बनवण्याचा कुटीर उद्योग आहे. ते दररोज ठरावीक संख्येएवढी भांडी तयार करतात. प्रत्येक भांड्याचे निर्मितीमूल्य, तयार केलेल्या भांड्यांच्या संख्येची 10 पट अधिक ₹ 40 असते. जर एका दिवसातील भांड्यांचे निर्मितीमूल्य ₹ ६०० असेल, तर प्रत्येक भांड्याचे निर्मितीमूल्य व एका दिवसात बनवलेल्या भांड्यांची संख्या काढा.


मुकुंदजवळ सागरपेक्षा 50 रुपये अधिक आहेत. त्यांच्याजवळील रकमांचा गुणाकार 15,000 असेल, तर प्रत्येकाजवळील रक्कम किती?


रंजनाला वाढदिवसानिमित्त 540 संत्री काही विद्यार्थ्यांना समान वाटायची आहेत. जर 30 विद्यार्थी जास्त असते, तर प्रत्येकाला 3 संत्री कमी मिळाली असती, तर विद्यार्थ्यांची संख्या काढा.


एक टाकी दोन नळांच्या साहाय्याने 2 तासांत पूर्ण भरते. त्यातील फक्त लहान नळाने टाकी भरण्यास लागणारा वेळ, फक्त मोठ्या नळाने टाकी भरण्यास लागणाऱ्या वेळेपेक्षा 3 तास जास्त असतो, तर प्रत्येक नळाने ती टाकी भरण्यास किती वेळ लागतो?


खालील शाब्दिक उदाहरण सोडवण्यासाठी कृती पूर्ण करा.

दोन क्रमागत सम नैसर्गिक संख्यांच्या वर्गांची बेरीज 244 आहे, तर त्या संख्या शोधा.

कृती: पहिली सम नैसर्गिक संख्या x मानू.

दुसरी क्रमागत सम नैसर्गिक संख्या = (______)

दिलेल्या अटीनुसार,

x2 + (x + 2)2 = 244 

x2 + x2 + 4x + 4 – (______) = 0

2x2 + 4x – 240 = 0

x2 + 2x – 120 = 0

x2 + (______) – (______) – 120 = 0

x (x + 12) – (______) (x + 12) = 0 

(x + 12) (x – 10) = 0

x = (______) / x = 10

परंतु, नैसर्गिक संख्या ऋण नसते, म्हणून x = -12 शक्य नाही.

म्हणून, पहिली नैसर्गिक संख्या x = 10 असेल.

म्हणून, दुसरी नैसर्गिक संख्या = x + 2 = 10 + 2 = 12 असेल.


एका बागेत 200 झाडे असून प्रत्येक रांगेतील झाडांची संख्या ओळीच्या संख्येपेक्षा 10 ने जास्त आहे, तर प्रत्येक रांगेतील झाडांची संख्या काढा.


460 या संख्येला एका नैसर्गिक संख्येने भागल्यास भागाकार भाजकाच्या 9 पटीपेक्षा 2 ने अधिक येत असून बाकी 5 येते, तर भागाकार व भाजक किती?


पाच क्रमागत नैसर्गिक संख्यांच्या वर्गाची बेरीज 1455 आहे, तर त्या संख्या शोधा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×