Advertisements
Advertisements
प्रश्न
निम्नलिखित सर्वसमिकाएँ को सिद्ध कीजिए, जहाँ वे कोण जिनके लिए व्यंजक परिभाषित किया गया है, न्यून कोण हैं:
`(tantheta)/(1-cottheta) + (cottheta)/(1-tantheta) = 1+secthetacosec theta`
[संकेत: व्यंजक को sin θ और cosθ के पदों में लिखिए]
Advertisements
उत्तर
L.H.S
= `(tantheta)/(1-cottheta) + (cottheta)/(1-tantheta) `
= `(sintheta/costheta)/(1-costheta/sintheta) + (costheta/sintheta)/(1-sintheta/costheta)`
= `(sintheta/costheta)/((sintheta-costheta)/(sintheta))+ (costheta/sintheta)/((costheta-sintheta)/costheta)`
= `(sin^2theta)/(costheta(sintheta-costheta)) - (cos^2theta)/(sintheta(sintheta-costheta))`
= `1/(sintheta - costheta)[(sin^2theta)/costheta - cos^2theta/sintheta]`
= `(1/(sintheta-costheta))[(sin^3theta-cos^3theta)/(sinthetacostheta)]`
= `(1/(sintheta-costheta))[((sintheta-costheta)(sin^2theta+cos^2theta+sinthetacostheta))/(sinthetacostheta)]`
= `((1+sinthetacostheta))/((sinthetacostheta))`
= sec θ cosec θ + 1
= R.H.S
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
(1 + tan θ + sec θ) (1 + cot θ − cosec θ) बराबर है:
निम्नलिखित सर्वसमिकाएँ को सिद्ध कीजिए, जहाँ वे कोण जिनके लिए व्यंजक परिभाषित किया गया है, न्यून कोण हैं:
`((1+tan^2A)/(1+cot^2A))=((1-tanA)/(1-cotA))^2=tan^2A`
2sinθ का मान `a + 1/a` हो सकता है, जहाँ a एक धनात्मक संख्या है और a ≠ 1 है।
cos θ = `(a^2 + b^2)/(2ab)` है, जहाँ a और b ऐसी दो भिन्न संख्याएँ हैं कि ab > 0 है।
निम्नलिखित को सिद्ध कीजिए:
(sin α + cos α) (tan α + cot α) = sec α + cosec α
यदि `sqrt(3)` tan θ = 1 है, तो sin2θ – cos2θ का मान ज्ञात कीजिए।
यदि 2sin2θ – cos2θ = 2 है, तो θ का मान ज्ञात कीजिए।
यदि 1 + sin2θ = 3sinθ cosθ है, तो सिद्ध कीजिए कि tanθ = 1 या `1/2` है।
यदि a sinθ + b cosθ = c है, तो सिद्ध कीजिए कि a cosθ – b sinθ = `sqrt(a^2 + b^2 - c^2)` है।
सिद्ध कीजिए कि `(1 + sec theta - tan theta)/(1 + sec theta + tan theta) = (1 - sin theta)/(cos theta)` है।
