हिंदी

सिद्ध कीजिए कि 1+secθ-tanθ1+secθ+tanθ=1-sinθcosθ है।

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

सिद्ध कीजिए कि `(1 + sec theta - tan theta)/(1 + sec theta + tan theta) = (1 - sin theta)/(cos theta)` है।

योग
Advertisements

उत्तर

L.H.S = `(1 + sec theta - tan theta)/(1 + sec theta + tan theta)`

= `(1 + 1//cos theta - sin theta//cos theta)/(1 + 1//cos theta + sin theta//cos theta)`  ...`[∵ sec theta = 1/cos theta and tan theta = sin theta/cos theta]`

= `(cos theta + 1 - sin theta)/(cos theta + 1 + sin theta)`

= `((cos theta + 1) - sin theta)/((cos theta + 1) + sin theta)`

= `(2 cos^2  theta/2 - 2 sin  theta/2 * cos  theta/2)/(2 cos^2  theta/2 + 2 sin  theta/2 * cos  theta/2)`  ...`[∵ 1 + cos theta = 2 cos^2  theta/2 and sin theta = 2sin  theta/2 cos  theta/2]`

= `(2cos^2  theta/2 - 2 sin  theta/2 * cos  theta/2)/(2cos^2  theta/2 + 2sin  theta/2 * cos  theta/2)`

= `(2cos  theta/2 (cos  theta/2 - sin  theta/2))/(2cos  theta/2(cos  theta/2 + sin  theta/2))`

= `(cos  theta/2 - sin  theta/2)/(cos  theta/2 + sin  theta/2) xx ((cos  theta/2 - sin  theta/2))/((cos  theta/2 - sin  theta/2))`  ...[युक्तिकरण द्वारा]

= `(cos  theta/2 - sin  theta/2)^2/((cos^2  theta/2 - sin^2  theta/2))`  ...[∵ (a – b)2 = a2 + b2 – 2ab and (a – b)(a + b) = (a2 – b2)]

= `((cos^2  theta/2 + sin^2  theta/2) - (2 sin  theta/2 * cos  theta/2))/cos theta`   ...`[∵ cos^2  theta/2 - sin^2  theta/2 = cos theta]`

= `(1 - sin theta)/cos theta`   ...`[∵ sin^2  theta/2 + cos^2  theta/2 = 1]`

= R.H.S

अत: सिद्ध हुआ।

shaalaa.com
त्रिकोणमितीय सर्वसमिकाएँ
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 8: त्रिकोणमिति का परिचय और उसके अनुप्रयोग - प्रश्नावली 8.4 [पृष्ठ १०२]

APPEARS IN

एनसीईआरटी एक्झांप्लर Mathematics [Hindi] Class 10
अध्याय 8 त्रिकोणमिति का परिचय और उसके अनुप्रयोग
प्रश्नावली 8.4 | Q 12. | पृष्ठ १०२

संबंधित प्रश्न

निम्नलिखित सर्वसमिकाएँ को सिद्ध कीजिए, जहाँ वे कोण जिनके लिए व्यंजक परिभाषित किया गया है, न्यून कोण हैं:

`(1+ secA)/sec A = (sin^2A)/(1-cosA)`

[संकेत: वाम पक्ष और दायाँ पक्ष को अलग - अलग सरल कीजिए।]


निम्नलिखित सर्वसमिकाएँ को सिद्ध कीजिए, जहाँ वे कोण जिनके लिए व्यंजक परिभाषित किया गया है, न्यून कोण हैं:

`(sin theta-2sin^3theta)/(2cos^3theta -costheta) = tan theta`


यदि cos (α + β) = 0 हो, तो sin (α – β) को निम्नलिखित के रूप में बदला जा सकता ______ है। 


यदि sinθ – cosθ = 0 है, तो (sin4θ + cos4θ) का मान ______ है।


sin(45° + θ) – cos(45° –  θ) बराबर ______ है।


`sqrt((1 - cos^2theta) sec^2 theta) = tan theta` 


(tan θ + 2)(2 tan θ + 1) = 5 tan θ + sec2θ है।


निम्नलिखित को सिद्ध कीजिए:

`tanA/(1 + sec A) - tanA/(1 - sec A)` = 2cosec A


सिद्ध कीजिए कि `sqrt(sec^2 theta + "cosec"^2 theta) = tan theta + cot theta` है।


यदि a sinθ + b cosθ = c है, तो सिद्ध कीजिए कि  a cosθ – b sinθ = `sqrt(a^2 + b^2 - c^2)` है।


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×