Advertisements
Advertisements
प्रश्न
ΔAMT ~ ΔAHE, ΔAMT मध्ये AM = 6.3 सेमी, ∠TAM = 50°, AT = 5.6 सेमी आणि `"AM"/"AH" = 7/5` तर ΔAHE काढा.
Advertisements
उत्तर
विश्लेषण:

आकृतीत दाखवल्याप्रमाणे,
समजा, A – H – M व A – E – T.
ΔAMT ~ ΔAHE ......[पक्ष]
∴ ∠TAM ≅ ∠EAH ....[समरूप त्रिकोणांचे संगत कोन]
`"AM"/"AH" = "MT"/"HE" = "AT"/"AE"` .....(i) [समरूप त्रिकोणांच्या संगत बाजू]
परंतु, `"AM"/"AH" = 7/5` .....(ii) [पक्ष]
∴ `"AM"/"AH" = "MT"/"HE" = "AT"/"AE" = 7/5` .....[(i) आणि (ii) वरून]
∴ ΔAMT च्या बाजू या ΔAHE च्या संगत बाजूंपेक्षा अधिक लांबीच्या आहेत.
∴ बाजू AH ची लांबी ही बाजू AM च्या लांबीच्या 7 समान भागांपैकी 5 भाग एवढी असेल. त्यामुळे, जर आपण त्यामुळे काढला, तर बिंदू H हा बाजू AM वर असून तो बिंदू A पासून 5 भाग एवढ्या अंतरावर असेल.
आता, बिंदू E हा किरण AT चा छेदनबिंदू असून H बिंदूतून जाणारी रेषा MT ला समांतर आहे.
ΔAHE हा ΔAMT चा इष्ट समरूप त्रिकोण आहे.
रचनेच्या पायऱ्या:
i. दिलेल्या मापाचा ΔAMT काढा. बाजू AM शी लघुकोन करणारा किरण AB काढा.
ii. कंपासमध्ये सोयीस्कर अंतर घेऊन किरण AB वर A1, A2, A3, A4, A5, A6 व A7 हे सात बिंदू असे दाखवा, की AA1 = A1A2 = A2A3 = A3A4 = A4A5 = A5A6 = A6A7.
iii. A7M जोडा. बिंदू A5 मधून A7M ला समांतर रेषा काढा. ही रेषा रेख AM ला बिंदू H मध्ये छेदते.
iv. H बिंदूतून बाजू TM ला समांतर रेषा काढा. ही रेषा व रेख AT यांच्या छेदनबिंदूला E नाव द्या. ΔAHE हा ΔAMT शी समरूप असणारा इष्ट त्रिकोण आहे.
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
पुढील उपप्रश्नासाठी चार पर्यायी उत्तरे दिली आहेत. त्यांपैकी अचूक पर्याय निवडून त्यांचे वर्णाक्षर लिहा.

आकृतीमध्ये ΔABC ∼ ΔADE आहे, तर त्यांच्या संगत बाजूचे गुणोत्तर ______ आहे.
पुढील उपप्रश्नासाठी चार पर्यायी उत्तरे दिली आहेत. त्यांपैकी अचूक पर्याय निवडून त्यांचे वर्णाक्षर लिहा.
ΔABC ∼ ΔAQR `"AB"/"AQ" = 7/5` असल्यास, खालीलपैकी कोणता पर्याय सत्य आहे?
∠PQR हा 115° काढा. त्याचे दोन एकरूप कोनांत विभाजन करा.
रेख AB = 9.7 सेमी लांबीचा काढा. त्यावर बिंदू P असा घ्या, की AP = 3.5 सेमी, A – P – B. बिंदू P मधून रेख AB ला लंब काढा.
ΔRHP ∼ ΔNED, ΔNED मध्ये, NE = 7 सेमी, ∠D = 30°, ∠N = 20° तसेच `"HP"/"ED" = 4/5,` तर ΔRHP व ΔNED काढा.
ΔABC ∼ ΔPBQ, ΔABC मध्ये, AB = 4 सेमी, BC = 5 सेमी, AC = 6 सेमी. त्रिकोणाच्या संगत बाजूंचे गुणोत्तर 2:3 असल्यास ΔPBQ काढा.
ΔABC ∼ ΔLMN, ΔABC मध्ये, AB = 5.5 सेमी, BC = 6 सेमी, CA = 5.5 सेमी, MN = 4.8 सेमी, तर ΔABC व ΔLMN काढा.
ΔAMT ~ ΔAHE, ΔAMT मध्ये AM = 6.3 सेमी, ∠MAT = 120°, AT = 4.9 सेमी, `"AM"/"HA" = 7/5` तर ΔAHE काढा.
ΔSHR ∼ ΔSVU, ΔSHR मध्ये SH = 4.5 सेमी, HR = 5.2 सेमी, SR = 5.8 सेमी, `"HS"/"SV" = 3/5`, तर ΔSVU काढा.
एक समद्विभुज त्रिकोण असा काढा, की त्याचा पाया 5 सेमी व उंची 4 सेमी आहे. त्या त्रिकोणाला समरूप त्रिकोण असा काढा, की त्याच्या बाजू मूळ त्रिकोणाच्या संगत बाजूंच्या `2/3` पट आहेत.
