Question

सखोल उदरनिर्वाह शेतीबद्दल माहिती लिहा.

Answer 1

उदरनिर्वाहासाठी करण्यात येणाऱ्या शेतीला उदरनिर्वाह शेती म्हणतात. उदरनिर्वाह शेती केल्या जाणाऱ्या प्रदेशात शेत जमिनीचा आकार लहान असतो. त्यामुळे कमीत कमी जागेत जास्तीत जास्त उत्पादन काढण्याचा प्रयत्न केला जातो. ही शेती प्रामुख्याने उदरनिर्वाहासाठी केली जात असल्यामुळे साहजिकच तेथे अन्नधान्याच्या उत्पादनास प्राधान्य दिले जाते. लोकसंख्येचा दबाव जास्त आणि शेत जमिनीचा आकार लहान यामुळे मानवी श्रम आणि प्राण्यांचा जास्त वापर केला जातो. त्या तुलनेत यांत्रिकीकरण या शेतीत अतिशय अभावाने आढळते. उष्ण कटिबंधीय प्रदेशात प्रामुख्याने मान्सून हवामान क्षेत्रात, आग्नेय आशियातील जास्त लोकसंख्या असणाऱ्या देशात सखोल उदरनिर्वाह शेती प्रामुख्याने केंद्रित झाली आहे. भारत, जपान, कोरिया, श्रीलंका इत्यादी विविध देशात सखोल निर्वाह शेती आढळते. शेती प्रामुख्याने पारंपरिक पद्धतीने केली जाते. तांदूळ हे सखोल उदरनिर्वाह शेतीमधील प्रमुख पीक आहे.