English

रस्त्याच्या दुतर्फा असलेल्या इमारतीच्या भिंती एकमेकींना समांतर आहेत. 5.8 मी लांबीच्या शिडीचे एक टोक रस्त्यावर ठेवले असता तिचे वरचे टोक पहिल्या इमारतीच्या 4 मीटर उंच असलेल्या खिडकीपर्यंत टेकते. - Mathematics 2 - Geometry [गणित २ - भूमिती]

Advertisements
Advertisements

Question

रस्त्याच्या दुतर्फा असलेल्या इमारतीच्या भिंती एकमेकींना समांतर आहेत. 5.8 मी लांबीच्या शिडीचे एक टोक रस्त्यावर ठेवले असता तिचे वरचे टोक पहिल्या इमारतीच्या 4 मीटर उंच असलेल्या खिडकीपर्यंत टेकते. त्याच ठिकाणी शिडी ठेवून रस्त्याच्या दुसऱ्या बाजूस वळविल्यास तिचे वरचे टोक दुसऱ्या इमारतीच्या 4.2 मीटर उंच असलेल्या खिडकीपर्यंत येते, तर रस्त्याची रुंदी काढा.

Sum
Advertisements

Solution

समजा, AC आणि CE ही 5.8 मी लांबीची शिडी आहे. A आणि E ह्या रस्त्याच्या दुतर्फा असलेल्या इमारतींच्या खिडक्या आहेत.

BD ही रस्त्याची रुंदी आहे.

AB = 4 मी व ED = 4.2 मी

ΔABC मध्ये, ∠B = 90° ......[पक्ष]

AC2 = AB2 + BC .....[पायथागोरसचे प्रमेय]

∴ 5.82 = 42 + BC2

∴ 5.82 - 42 = BC2

∴ (5.8 - 4) (5.8 + 4) = BC2

∴ 1.8 × 9.8 = BC2

∴ `(18 xx 98)/100` = BC2

∴ `(9 xx 2 xx 49 xx 2)/100 = "BC"^2`

∴ `(9 xx 4 xx 49)/100 = "BC"^2`

∴ BC = `(3 xx 2 xx 7)/10` ....[दोन्ही बाजूंचे वर्गमूळ घेऊन]

∴ BC = `42/10 = 4.2` सेमी ...(i)

ΔCDE मध्ये, ∠CDE = 90° ......[पक्ष]

∴ CE2 = CD2 + DE .....[पायथागोरसचे प्रमेय]

∴ 5.82 = CD2 + 4.22

∴ 5.82 - 4.22 = CD2

∴ (5.8 - 4.2) (5.8 + 4.2) = CD2

∴ 1.6 × 10 = CD2

∴ CD= 16

∴ CD = 4 मीटर .....(ii) [दोन्ही बाजूंचे वर्गमूळ घेऊन]

आता, BD = BC + CD ...[B-C-D]

= 4.2 + 4 .....[(i) व (ii) वरून]

= 8.2 मीटर

∴ रस्त्याची रुंदी 8.2 मीटर आहे.

shaalaa.com
पायथागोरसचे प्रमेय
  Is there an error in this question or solution?
Chapter 2: पायथागोरसचे प्रमेय - सरावसंच 2.1 [Page 39]

APPEARS IN

Balbharati Ganit 2 [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board
Chapter 2 पायथागोरसचे प्रमेय
सरावसंच 2.1 | Q 10. | Page 39

RELATED QUESTIONS

एका चौरसाचा कर्ण 10 सेमी आहे तर त्याच्या बाजूची लांबी व परिमिती काढा.


आकृती मध्ये ∠DFE = 90°, रेख FG ⊥ रेख ED. जर GD = 8, FG = 12, तर (1) EG (2) FD आणि (3) EF काढा.

 


प्रणाली आणि प्रसाद एकाच ठिकाणावरून पूर्व आणि उत्तर दिशेला सारख्या वेगाने निघाले. दोन तासांनंतर त्यांच्यामधील अंतर `15sqrt2` किमी असेल तर त्यांचा ताशी वेग काढा.


ΔABC मध्ये ∠BAC = 90°, रेख BL व रेख CM या ΔABC च्या मध्यगा आहेत, तर सिद्ध करा : 4(BL2 + CM2 ) = 5BC2.


समलंब चौकोन ABCD मध्ये, रेख AB || रेख DC रेख BD ⊥ रेख AD, रेख AC ⊥ रेख BC, जर AD = 15, BC = 15 आणि AB = 25 असेल तर A(`square`ABCD) किती?


एका काटकोन त्रिकोणामध्ये काटकोन करणाऱ्या बाजू 24 सेमी व 18 सेमी असतील, तर त्याच्या कर्णाची लांबी काढा.


एका काटकोन त्रिकोणामध्ये कर्णाची लांबी 25 सेमी व उंची 7 सेमी असेल, तर त्याच्या पायाची लांबी काढा.


∆LMN मध्ये, l = 5, m = 13, n = 12, तर ∆LMN हा काटकोन त्रिकोण आहे किंवा नाही ते ठरवण्यासाठी कृती करा.  [l, m, n या ∠L, ∠M, व ∠N यांच्या समोरील बाजू आहेत.]

कृती: ∆LMN मध्ये, l = 5, m = 13, n = `square`

l2 = `square`, m2 = 169; n2 = 144.

l2 + n2 = 25 + 144 = `square`

`square^2` + l2 = m2

∴ पायथागोरसच्या प्रमेयानुसार, ∆LMN हा काटकोन त्रिकोण आहे.


वरील आकृतीत `square`ABCD हा आयत आहे. जर AB = 5, AC = 13, तर बाजू BC ची लांबी काढण्यासाठी खालील कृती पर्ण करा.

कृती: ΔABC हा `square` त्रिकोण आहे.

∴ पायथागोरसच्या प्रमेयानुसार,

AB2 + BC2 = AC2

∴ 25 + BC2 = `square`

∴ BC2 = `square`

∴ BC = `square`


3 सेमी व 5 सेमी त्रिज्या आणि केंद्र O असलेली दोन एककेंद्री वर्तुळे काढा. मोठया वर्तुळावर कोणताही एक A बिंदू घ्या. बिंदू  A मधून लहान वर्तुळाला स्पर्शिका काढा. त्या स्पर्शिकाखंडाची लांबी मोजा व लिहा. पायथागोरसच्या प्रमेयाचा उपयोग करून स्पर्शिकाखंडाची लांबी काढा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×