English

एक टाकी दोन नळाच्या साहाय्याने 6 तासात पूर्ण भरते. ती टाकी भरण्यास लहान नळाला मोठ्या नळापेक्षा 5 तास जास्त लागतात तर प्रत्येक नळाने ती टाकी भरण्यास किती वेळ लागेल? - Mathematics 1 - Algebra [गणित १ - बीजगणित]

Advertisements
Advertisements

Question

एक टाकी दोन नळाच्या साहाय्याने 6 तासात पूर्ण भरते. ती टाकी भरण्यास लहान नळाला मोठ्या नळापेक्षा 5 तास जास्त लागतात तर प्रत्येक नळाने ती टाकी भरण्यास किती वेळ लागेल?

Sum
Advertisements

Solution

समजा, मोठ्या नळाने टाकी भरण्यास x तास लागतात.

नंतर लहान नळाला टाकी भरण्यासाठी (x + 5) तास लागतात.

∴ मोठ्या नळाने टाकीचा `1/x` भाग 1 तासात भरतो आणि लहान नळाने टाकीचा `1/(x+5)` भाग 1 तासात भरतो.

∴ दोन्ही नळ मिळून टाकीचा `(1/x + 1/(x + 5))` भाग 1 तासात भरतात.

परंतु, टाकी दोन्ही नळांच्या साहाय्याने 6 तासांत पूर्ण भरते.   ...(दिलेले)

∴ दोन्ही नळ मिळून टाकीचा `1/6` भाग 1 तासात भरेल.

दिलेल्या अटीनुसार,

∴ `1/x+1/(x+5)=1/6`

∴ `(x+5+x)/(x(x+5))=1/6`

∴ `(2x+5)/(x^2+5x)=1/6`

∴ 6(2x + 5) = x2 + 5x

∴ 12x + 30 = x2 + 5x

∴ x2 + 5x − 12x − 30 = 0

∴ x2 − 7x − 30 = 0

∴ x2 − 10x + 3x − 30 = 0   `...[(-30), (/   \backslash),((-10, 3)),(-10 xx 3 = -30),(-10 + 3 = -7)]`

∴ x(x − 10) + 3(x − 10) = 0 

∴ (x − 10) (x + 3) = 0

जर दोन संख्यांचा गुणाकार शून्य असेल, तर त्या दोन संख्यांपैकी किमान एक संख्या शून्य असते, या गुणधर्माच्या उपयोजनाने,

∴ x − 10 = 0 किंवा x + 3 = 0

∴ x = 10 किंवा x = −3

∴ x = −3 ही किंमत अग्राह्य मानू; कारण वेळ ऋण नसते.

∴ x = 10 ही किंमत ग्राह्य आहे.

∴ x + 5

= 10 + 5

= 15

∴ मोठ्या नळाने टाकी भरण्यास 10 तास आणि लहान नळाने टाकी भरण्यास 15 तास लागतील.

shaalaa.com
वर्गसमीकरणाचे उपयोजन
  Is there an error in this question or solution?
2023-2024 (March) Official

RELATED QUESTIONS

प्रगतीच्या 2 वर्षांपूर्वीच्या आणि 3 वर्षांनंतरच्या वयांचा गुणाकार 84 आहे, तर तिचे आजचे वय काढा.


विवेक, हा किशोरपेक्षा 5 वर्षांनी मोठा असून त्यांच्या वयांच्या गुणाकार व्यस्तांची बेरीज `1/6` आहे, तर त्यांची आजची वये काढा.


सुयशला गणिताच्या पहिल्या चाचणीत मिळालेल्या गुणांपेक्षा दुसऱ्या चाचणीत 10 गुण अधिक मिळाले. दुसऱ्या चाचणीतील गुणांची 5 पट ही पहिल्या चाचणीतील गुणांच्या वर्गाइतकी आहे, तर त्याचे पहिल्या चाचणीतील गुण किती?


एका नदीत, बोटीने प्रवाहाच्या विरुद्ध 36 किमी जाऊन परत त्याच जागी येण्यास प्रतीकला 8 तास लागतात. बोटीचा संथ पाण्यातील वेग ताशी 12 किमी असल्यास नदीच्या प्रवाहाचा वेग काढा.


पिंटूला एक काम करण्यासाठी निशूपेक्षा ६ दिवस अधिक लागतात. दोघांनी मिळून काम केल्यास ते काम पूर्ण करण्यासाठी त्यांना ४ दिवस लागतात, तर ते काम एकट्यानेच पूर्ण करण्यास प्रत्येकास किती दिवस लागतील?


समलंब मध्ये `square`ABCD मध्ये AB || CD असून त्याचे क्षेत्रफळ 33 चौसेमी आहे, तर आकृतीतील दिलेल्या माहितीवरून चौकोनाच्या चारही बाजूंची लांबी खालील कृती पूर्ण करून काढा.

उकल:

`square`ABCD समलंब चौकोन आहे. AB || CD

`"A"(square "ABCD") = 1/2 xx ("AB" + "CD") xx square`

∴ `33 = 1/2(x + 2x + 1) xx square`

∴ `square` = (3x + 1) × `square`

∴ 3x+ `square` - `square` = 0

∴ 3x (____) + 10 (____) = 0 

∴ (3x + 10)(_____) = 0

∴ (3x + 10) = 0  किंवा  `square` = 0

∴ x = `- 10/3` किंवा x = `square`

परंतु, लांबी ऋण नसते.

∴ `x ne (- 10)/3`   ∴  x = `square`

AB = ______, CD = ______, AD = BC = _______


दोन संख्यांच्या वर्गांमधील फरक 120 आहे. लहान संख्येचा वर्ग हा मोठ्या संख्येच्या दुपटीइतका आहे, तर त्या संख्या शोधा.


एक टाकी दोन नळांच्या साहाय्याने 2 तासांत पूर्ण भरते. त्यातील फक्त लहान नळाने टाकी भरण्यास लागणारा वेळ, फक्त मोठ्या नळाने टाकी भरण्यास लागणाऱ्या वेळेपेक्षा 3 तास जास्त असतो, तर प्रत्येक नळाने ती टाकी भरण्यास किती वेळ लागतो?


460 या संख्येला एका नैसर्गिक संख्येने भागल्यास भागाकार भाजकाच्या 9 पटीपेक्षा 2 ने अधिक येत असून बाकी 5 येते, तर भागाकार व भाजक किती?


पाच क्रमागत नैसर्गिक संख्यांच्या वर्गाची बेरीज 1455 आहे, तर त्या संख्या शोधा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×