मराठी

∫ √ cosec x − 1 dx

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\sqrt{\text{ cosec  x} - 1} \text{ dx }\]
बेरीज
Advertisements

उत्तर

\[\text{ Let I }= \int\sqrt{\text{ cosec x} - 1} \text{ dx}\]

\[ = \int\sqrt{\frac{1}{\sin x} - 1} \text{ dx }\]

\[ = \int\frac{\sqrt{1 - \sin x}}{\sqrt{\sin x}} \text{ dx }\]

\[ = \int\frac{\sqrt{\left( 1 - \sin x \right) \left( 1 + \sin x \right)}}{\sqrt{\sin x \left( 1 + \sin x \right)}}\text{ dx }\]

\[ = \int\frac{\sqrt{1 - \sin^2 x}}{\sqrt{\sin^2 x + \sin x}}\text{ dx}\]

\[ = \int\frac{\cos x}{\sqrt{\sin^2 x + \sin x}}\text{ dx }\]

\[\text{ Putting sin x = t }\]

\[ \Rightarrow \text{ cos  x  dx  = dt}\]

\[ \therefore I = \int\frac{dt}{\sqrt{t^2 + t}}\]

\[ = \int\frac{dt}{\sqrt{t^2 + t + \left( \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2}}\]

\[ = \int\frac{dt}{\sqrt{\left( t + \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2}}\]

\[ = \text{ ln }\left| t + \frac{1}{2} + \sqrt{\left( t + \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{1}{2} \right)^2} \right| + C  ..............\left[ \because \int\frac{1}{\sqrt{x^2 - a^2}}dx = \text{ ln }\left| x + \sqrt{x^2 - a^2} \right| + C \right]\]

\[ = \text{ ln} \left| t + \frac{1}{2} + \sqrt{t^2 + t} \right| + C\]

\[ = \text{ ln }\left| \left( \sin x + \frac{1}{2} \right) + \sqrt{\sin^2 x + \sin x} \right| + C ............\left[ \because t = \sin x \right]\]

shaalaa.com
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 18: Indefinite Integrals - Revision Excercise [पृष्ठ २०४]

APPEARS IN

आर.डी. शर्मा Mathematics Volume 1 and 2 [English] Class 12
पाठ 18 Indefinite Integrals
Revision Excercise | Q 49 | पृष्ठ २०४
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×