Advertisements
Advertisements
प्रश्न
पर-सवर्णाने लिहा.
घंटा - ______
Advertisements
उत्तर
घंटा - घण्टा
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
पुढील शब्दातील अक्षरे निवडून अर्थपूर्ण शब्द तयार करा:
आमदारसाहेब
जसे विफलताचे वैफल्य
तसे
सफलता ⇒
कुशलता ⇒
निपुणता ⇒
शब्दसमूहांचा अर्थ स्पष्ट करा :
- बावनकशी सोने- _________
- सोन्याची खाण - __________
- करमाची रेखा - ___________
- चतकोर चोपडी - _________
खालील वाक्प्रचाराचा अर्थ लिहून वाक्यांत उपयोग करा.
मन कातर होणे.
खालील वाक्यातील उपमेय, उपमान, साधर्म्यदर्शक शब्द व समान गुण ओळखा.
राधाचा आवाज कोकिळेसारखा मधुर आहे.
खालील वाक्यातील उपमेय, उपमान, साधर्म्यवाचक शब्द, साधर्म्य ओळखा.
त्याचे अक्षर मोत्यासारखे सुंदर आहे.
खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.
यथामती -
खालील शब्दासाठी कवितेत आलेले समान अर्थाचे शब्द शोधा.
भेटवस्तू - ______
खालील शब्दासाठी कवितेत आलेले समान अर्थाचे शब्द शोधा.
फुले -
जोड्या जुळवा.
| ‘अ’ गट | ‘ब’ गट |
| (१) आतुर होणे. | (अ) खूप आनंद होणे. |
| (२) हिरमोड होणे. | (आ) प्रेम करणे. |
| (३) उकळ्या फुटणे. | (इ) उत्सुक होणे. |
| (४) पालवी फुटणे. | (ई) नाराज होणे. |
| (५) मायेची पाखर घालणे. | (उ) नवीन उत्साह निर्माण होणे. |
खालील गटातील लेखननियमानुसार योग्य असलेला शब्द लिहा.
खालील वाक्यातील काळ ओळखा.
आयुष्यात पहिल्यांदाच मला उद्या कधी उगवेल याची उत्कंठा लागली.
विशेष्य विशेषणाच्या योग्य जोड्या जुळवा.
| ‘अ’ गट | ‘ब’ गट |
| (१) भव्य | (अ) मन |
| (२) अमूल्य | (आ) युग |
| (३) नवे | (इ) शिकवण |
| (४) सुंदर | (ई) पटांगण |
| (५) विशाल | (उ) जग |
गटात न बसणारा शब्द ओळखा व लिहा. तो शब्द गटात का बसत नाही ते सांगा.
समूहदर्शक शब्दाची यादी करा.
उदा. धान्याची रास
प्राण्यांचा -
दिलेल्या शब्दापुढे पर्यायातील विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
मोठे × ______
खालील शब्दासाठी प्रमाणभाषेतील शब्द लिहा.
खावा -
खालील दिलेले शब्द योग्य ठिकाणी भरून वाक्य पूर्ण करा.
शेतकऱ्याला भारताचा ______ म्हणतात.
खालील शब्दाचे वचन बदला.
शब्द -
खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
लवकर ×
वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.
उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर
वर - वार
चित्राच्या जागी योग्य शब्दाचा वापर करून खालील म्हणी पूर्ण करा.
पाण्यात राहून 
वैर करू नये.
योग्य जोड्या लावा.
| नाम | विशेषण |
| (अ) मिनू | (१) मुसळधार |
| (आ) पाणी | (२) इवलीशी |
| (इ) डोळे | (३) खारट |
| (ई) पाऊस | (४) बटबटीत |
खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.
तुळई -
खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.
दागिना -
विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
अवघड × ......
विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
निकृष्ट ×
विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
कीर्ती ×
खालील शब्दांना तो, ती, ते शब्द लावून लिंग ओळखा.
(अ) दरी -
(आ) पान -
(इ) माठ -
(ई) लाडू -
(उ) पुस्तक -
(ऊ) वही -
दिलेल्या सूचनाप्रमाणे खालील वाक्यात बदल करा.
मला आंबा आवडतो. (वाक्य भूतकाळी करा.)
पाठामध्ये दुखणेकरी हा शब्द आलेला आहे. दुखणेकरी म्हणजे सतत आजारी पडणारी व्यक्ती. खाली वाक्प्रचार दिले आहे. शिक्षक व पालक यांच्याशी चर्चा करून त्याचा अर्थ समजून घ्या. त्याचा वाक्यात उपयोग करा.
इतिश्री -
रखरख, गरगर यांसारखे अक्षरांची पुनरावृत्ती होणारे शब्द शोधा व लिहा.
खालील वाक्प्रचाराच्या अर्थाचा योग्य पर्याय निवडा व लिहा.
सफल होणे -
खालील वाक्प्रचाराच्या अर्थाचा योग्य पर्याय निवडा व लिहा.
नवल वाटणे -
खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द पर्यायातून शोधून लिहा.
यश -
खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द पर्यायातून शोधून लिहा.
गोष्ट -
खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द पर्यायातून शोधून लिहा.
आवड -
हात व हस्त हे एकाच अर्थाचे शब्द आहेत. खालील शब्द वाचा व त्यांचे अर्थ शिक्षकांच्या मदतीने समजून घ्या.
हस्तकला, हस्ताक्षर, हस्तांदोलन, हातकंकण, हातखंडा, हातमोजे, हस्तक्षेप.
असे तीन अक्षरी शब्द शोधा, ज्यांच्या मधले अक्षर 'रं' आहे. त्यांची यादी करा.
उदा., करंजी, चौरंग, कारंजे, ......
खाली दिलेल्या शब्दाचे पहिले अक्षर बदलून कंसात दिलेल्या अर्थाचा शब्द बनवा.
उदा., खजूर (कामगार) - मजूर
प्रवास (घर) -
खालील चित्र पाहून आपल्या भावना व्यक्त करणारी वाक्ये लिहा.
खाली दिलेल्या वाक्यातील 'नामे' ओळखा. त्यांखाली रेघ ओढा.
हॅलो काका, मी संजू बोलतोय.
रिकाम्या जागी विरुद्धार्थी शब्द लिहून वाक्य पूर्ण करा.
मारिया सावकाश दाराकडे गेली. मारिया ______
विरुद्ध अर्थाचे शब्द लिहा.
खाली × ______
रिकाम्या जागी योग्य क्रियापद लिहा.
ते झाड उंच ______.
रिकाम्या जागी योग्य क्रियापद लिहा.
ती वेल हिरवीगार ______.
पुढील शब्दातील अक्षरे निवडून अर्थपूर्ण शब्द तयार करा :
समाधान
अनुस्वार वापरून लिहा.
बम्ब - ______
खाली दिलेल्या शब्दाला (क्रियापदाला) ‘ईव’ प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार करा व त्याच्यासाठी समर्पक विशेष्य शोधून लिहा.
उदा., आखणे - आखीव - आखीव कागद.
रेखणे
खाली दिलेल्या शब्दाचा उपसर्ग बदलून विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
विजातीय ×
खालील ओळी वाचा व ओळी पूर्ण करा.
लहानपण देगा देवा। मुंगी साखरेचा रवा।
ऐरावत रत्न थोर। त्यासी अंकुशाचा मार।।
- संत तुकाराम परमेश्वराजवळ हे मागणे मागतात. ______
- रत्नासारख्या थोर असलेल्या ऐरावताला सहन करावा लागतो. ______
- मुंगीला ही गोष्ट प्राप्त होते. ______
- संत तुकाराम ही गोष्ट पटवून देतात. ______
- मोठेपणातील यातना या उदाहरणाने पटवून देतात. ______
खालील ओळी वाचा व समजून घ्या.
| उदा., ‘‘नित्याचेच दु:ख होते उशागती बसलेले ... तोच अवचित आले सुख ठोठावीत दार।’’ (कृ. ब. निकुम्ब) |
- वरील ओळींमधील अचेतन गोष्टी कोणत्या?
- अचेतन गोष्टी कोणत्या क्रिया करतात?
- अचेतन गोष्टी ज्या क्रिया करतात त्या मानवी आहेत का?
खालील वाक्यात योग्य विरामचिन्ह वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.
आकाशकंदील पूर्ण झाल्यावर दादांनी तो खांबावरच्या खिळ्याला टांगला
पर्यायी वाक्प्रचारांचा खाली दिलेल्या वाक्यात योग्य उपयोग करा.
आंब्याच्या झाडाचे मालक समोरून येताना दिसताच कैऱ्या पाडणाऱ्या मुलांच्या चेहऱ्यावर भीती पसरली.
खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे लिंग बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.
तिच्यावर आलेला वाईट प्रसंग या चिमुकल्याने सावरला.
खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे लिंग बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.
सवाई गंधर्व महोत्सव प्रसिद्ध गायकाच्या गायनाने रंगला.
कंसांत दिलेल्या सूचनेप्रमाणे वाक्याचे रूपांतर करा.
बापरे! रस्त्यावर केवढी ही गर्दी! (विधानार्थी करा.)
खालील शब्द वाचा.
कुस्ती, मुक्काम, पुष्कळ, शिस्त, दुष्काळ, पुस्तक, चिठ्ठी, डुक्कर, बिल्ला, चिक्की.
वरील प्रत्येक उदाहरणात एक जोडाक्षर आहे. या जोडाक्षरयुक्त अक्षरापूर्वीच्या अक्षराचे नीट निरीक्षण करा. काय आढळले? या अक्षरांतील उकार, इकार हे ऱ्हस्व आहेत.
मराठी शब्दांत जोडाक्षर असल्यास जोडाक्षरापूर्वीचे इकार, उकार, सामान्यत: ऱ्हस्व असतात.
लक्षात ठेवा: तत्सम शब्दांतील जोडाक्षरापूर्वीचे इकार व उकार ऱ्हस्व व दीर्घ अशा दोन्ही प्रकारचे आढळतात.
उदा., पुण्य, तीक्ष्ण, पूज्य
वर दिलेल्या वर्णनानुसार किमान दहा शब्द लिहा.
पुढील शब्दांतील अक्षरांवरून अर्थपूर्ण दोन शब्द तयार करा:
मिरवणूक
