हिंदी

पर-सवर्णाने लिहा. घंटा - ______

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

पर-सवर्णाने लिहा.

घंटा - ______

रिक्त स्थान भरें
एक शब्द/वाक्यांश उत्तर
Advertisements

उत्तर

घंटा - घण्टा 

shaalaa.com
व्याकरण
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 16.2: विश्वकोश - भाषाभ्यास [पृष्ठ ६२]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Aksharbharati [English] Standard 9 Maharashtra State Board
अध्याय 16.2 विश्वकोश
भाषाभ्यास | Q 1. 1 | पृष्ठ ६२
बालभारती Marathi Kumarbharati [Marathi] Standard 9 Maharashtra State Board
अध्याय 18 हसरे दु:ख
भाषाभ्यास | Q १. १ | पृष्ठ ८१
बालभारती Marathi (Composite) Antarbharati [English] Standard 9 Maharashtra State Board
अध्याय 14 दिव्य
भाषाभ्यास | Q १. १ | पृष्ठ ४४

संबंधित प्रश्न

पुढील शब्दातील अक्षरे निवडून अर्थपूर्ण शब्द तयार करा:

आमदारसाहेब


खालील शब्दांचे दिलेल्या तक्त्यामध्ये वर्गीकरण करा.
(१) अनुमती
(२) जुनापुराणा
(३) साथीदार
(४) घटकाभर
(५) भरदिवसा
(६) ओबडधोबड
(७) नानतह्रा
(८) गुणवान
(९) अगणित
(१०) अभिवाचन


सुचनेनुसार सोडवा.

'चवदार' सारखे शब्द लिहा.


शब्दाच्या शेवटी 'क' असलेले चार शब्द लिहाः
उदा., 'उत्तेजक'


खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द तयार करा.

शब्दसमूह सामासिक शब्द
पाच आरत्यांचा समूह  

खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे वचन बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.

फसलेल्या प्रयोगांची पद्‍धतशीर नोंद एडिसनने वहीमध्ये ठेवली.


खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

आमरण- 


खालील गटातील लेखननियमानुसार योग्य असलेला शब्द लिहा.


खालील वाक्यातील शब्दयोगी अव्यये ओळखा.

चमचमीत मेनू मजबूत चापायला वरंधा घाटातल्या टपऱ्यांसारखी दुसरी जागा नाही.


समूहदर्शक शब्दाची यादी करा.

उदा. धान्याची रास

द्राक्षांचा - 


खालील तक्त्यात विरामचिन्हांची नावे लिहून, त्यांचा वापर करून वाक्ये तयार करा.

विरामचिन्हे नावे वाक्य
,    
.    
;    
?    
!    
'  '    
"  "    

खालील शब्दाना कवितेतील शब्द शोधा.

छोटी-


‘जोडशब्द’ लिहा.

अंथरूण- 


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द लिहा.

वारा - 


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द लिहा.

तोंड - 


खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.

कडकडून भेटणे -


खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दांमधील नामे, सर्वनामे, विशेषणे, क्रियापदे रिकाम्या चौकटींत भरा.

सर्वांचेच चेहरे उजळले होते.

नाम सर्वनाम विशेषण क्रियापद
       

खालील वाक्यातील नामांना अधोरेखित करा.

पंकजने परीक्षेत पहिला नंबर मिळवला.


खालील वाक्यातील रिकाम्या जागी पर्यायातील योग्य सर्वनाम लिहा.

आज ______ खूप मजा केली.


खालील शब्दाचे वचन बदला.

शाळा -


खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

पुढे ×


चित्राच्या जागी योग्य शब्दाचा वापर करून खालील म्हणी पूर्ण करा.

पाण्यात राहून वैर करू नये.


खालील चौकोनांतील अक्षरांमध्ये क्रियाविशेषण अव्यये लपलेली आहेत. उभ्या, आडव्या व तिरप्या पद्धतीने अक्षरे घेऊन क्रियाविशेषण अव्यये बनवा.


कंपास घ्यायला आईने मला ______ रुपये दिले.


खालील वाक्यातील काळ ओळखा.

मी पोहायला शिकणार आहे.


खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.

माती - 


दिलेल्या सूचनाप्रमाणे खालील वाक्यात बदल करा.

चंदाने लाडू खाऊन संपवला. (वाक्य वर्तमानकाळी करा.)


दिलेल्या सूचनाप्रमाणे खालील वाक्यात बदल करा.

सुभाष माझा मित्र आहे. (वाक्य भूतकाळी करा.)


पाठामध्ये दुखणेकरी हा शब्द आलेला आहे. दुखणेकरी म्हणजे सतत आजारी पडणारी व्यक्ती. खाली वाक्प्रचार दिले आहे. शिक्षक व पालक यांच्याशी चर्चा करून त्याचा अर्थ समजून घ्या. त्याचा वाक्यात उपयोग करा.

इतिश्री -


पाठामध्ये दुखणेकरी हा शब्द आलेला आहे. दुखणेकरी म्हणजे सतत आजारी पडणारी व्यक्ती. खाली काही वाक्प्रचार व म्हणी दिलेल्या आहेत. शिक्षक व पालक यांच्याशी चर्चा करून त्यांचा अर्थ समजून घ्या. त्यांचा वाक्यांत उपयोग करा.

चोरावर मोर -


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द "मुक्या प्राण्यांची कैफियत" या पाठातून शोधून लिहा.

आठवण - 


खालील शब्दाचे लिंग बदला.

वाघ - 


ओळखा पाहू!

पाय आहेत; पण चालत नाही. - ______


खालील चौकटी वाचा. त्याप्रमाणे उरलेल्या चौकटी पूर्ण करा.


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द पर्यायातून शोधून लिहा.

यश - 


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द पर्यायातून शोधून लिहा.

मदत - 


पंडिता रमाबाईंसाठी पाठात आलेली विशेषणे शोधा व लिहा.


कुंदाचा पाय मुरगळला ________ ती शाळेत येऊ शकली नाही.


तुझी तयारी असो ______ नसो, तुला गावी जावेच लागेल.


सर्वत्र/सगळीकडे परिस्थिती समान असणे. - ______


खालील वाक्यात योग्य नामे लिहा.

माझ्या दप्तरात ______, ______, ______ या वस्तू आहेत. 


रिकाम्या जागी विरुद्धार्थी शब्द लिहून वाक्य पूर्ण करा.

पाऊस सुरु झाला. पाऊस ______


खाली दिलेल्या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा. 

चढणे 


खाली दिलेल्या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा. 

उंच ×


विरुद्ध अर्थाचे शब्द लिहा.

जाणे × ______


विरुद्ध अर्थाचे शब्द माहीत करून घ्या. लिहा.

चांगला × ______ 


खालील शब्दासाठी पाठातील विशेषण शोधा.

विशेषण विशेष्य
______ गडी

खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द तयार करा.

शब्दसमूह सामासिक शब्द
प्रत्येक घरी ______

खालील शब्दाचे लिंग ओळखा.

सुगी - ______


खाली दिलेल्या शब्दाचा उपसर्ग बदलून विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

दुश्चिन्ह ×


तक्ता पूर्ण करा.

उपमेय - आईचे प्रेम उपमान - सागर उपमेय - आंबा उपमान - साखर
उपमा आईचे प्रेम सागरासारखे असते.  
उत्प्रेक्षा आईचे प्रेम म्हणजे जणू सागरच.  
रूपक वात्सल्यसिंधू आई.  

खालील वाक्यात योग्य विरामचिन्हे वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.

गुलाब जास्वंद माेगरा ही माझी आवडती फुले आहेत


खाली दिलेले उदाहरण वाचा. त्यातील भाव समजून घ्या व त्यातील रसाचे नाव लिहा.

‘‘पाड सिंहासने दुष्ट ही पालथी ओढ
हत्तीवरूनि मत्त नृप खालती
मुकुट रंकास दे करटि भूपाप्रती
झाड खट्खट् तुझे खड्ग क्षुद्रां
धडधड फोड तट, रूद्र। ये चहुकडे।’’


आपली मराठी भाषा वाक्प्रचार, म्हणी व सुभाषिते यांनी समृद्ध आहे. शरीर अवयव, प्राणी, पक्षी, मानवी भावभावना, अन्न वा इतर अशा अनेक गोष्टींवरून आपल्याला वाक्प्रचार व म्हणी पाहायला मिळतात. खाली एक तक्ता दिला आहे. तक्त्यातील प्रत्येक रकान्यात दिलेल्या उदाहरणाप्रमाणे आणखी म्हणी व वाक्प्रचार शोधा व लिहा.

  शरीर अवयवावर आधारित प्राणी व पक्षी यांवर आधारित मानवी भावभावना अन्नघटक इतर घटक
(१)  चेहरा काळवंडणे. पोटात कावळे ओरडणे. जिवाची उलघाल होणे. खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. दगडापेक्षा वीट मऊ.
(२)          
(३)          
(४)          
(५)          

खालील शब्द वाचा.

कुस्ती, मुक्काम, पुष्कळ, शिस्त, दुष्काळ, पुस्तक, चिठ्ठी, डुक्कर, बिल्ला, चिक्की.

वरील प्रत्येक उदाहरणात एक जोडाक्षर आहे. या जोडाक्षरयुक्त अक्षरापूर्वीच्या अक्षराचे नीट निरीक्षण करा. काय आढळले? या अक्षरांतील उकार, इकार हे ऱ्हस्व आहेत.
मराठी शब्दांत जोडाक्षर असल्यास जोडाक्षरापूर्वीचे इकार, उकार, सामान्यत: ऱ्हस्व असतात.
लक्षात ठेवा: तत्सम शब्दांतील जोडाक्षरापूर्वीचे इकार व उकार ऱ्हस्व व दीर्घ अशा दोन्ही प्रकारचे आढळतात.
उदा., पुण्य, तीक्ष्ण, पूज्य
वर दिलेल्या वर्णनानुसार किमान दहा शब्द लिहा.


खालील कोडे सोडवा व त्याच्या शेवटच्या रकान्यातील वर्णांचे विशेष ओळखा.

(१) पैसे न देता, विनामूल्य.

(२) पाणी साठवण्याचे मातीचे गोल भांडे.

(३) जिच्यात रेतीचे प्रमाण खूप जास्त असते अशी जमिनीची जात.

(४) रहस्यमय.

(५) खास महाराष्ट्रीयन पक्वान्न. पोळ्या, मोदक, करंज्या यांमध्ये हे भरतात.

(१)      
(२) ×    
(३)      
(४) ×    
(५)      

पुढील वाक्याचा काळ ओळखून लिहा:

हे पेन काहीसं वजनदार आहे.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×