मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (इंग्रजी माध्यम) इयत्ता ९ वी

पर-सवर्णाने लिहा. घंटा - ______

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

पर-सवर्णाने लिहा.

घंटा - ______

रिकाम्या जागा भरा
एक शब्द/वाक्यांश उत्तर
Advertisements

उत्तर

घंटा - घण्टा 

shaalaa.com
व्याकरण
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 16.2: विश्वकोश - भाषाभ्यास [पृष्ठ ६२]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Aksharbharati Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 16.2 विश्वकोश
भाषाभ्यास | Q 1. 1 | पृष्ठ ६२
बालभारती Marathi Kumarbharati [Marathi] Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 18 हसरे दु:ख
भाषाभ्यास | Q १. १ | पृष्ठ ८१
बालभारती Marathi Antarbharati (Composite) Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 14 दिव्य
भाषाभ्यास | Q १. १ | पृष्ठ ४४

संबंधित प्रश्‍न

शब्दाच्या शेवटी 'क' असलेले चार शब्द लिहाः
उदा., 'उत्तेजक'


खालील वाकपचाराचा अर्थ लिहून वाक्यांत उपयोग करा :

तोंडात मूग धरून बसणे


खालील विरामचिन्हांची नावे कंसातील यादीतून शोधून लिहा.
(अपूर्णविराम, संयोगचिन्ह, अर्धविराम, अपसारणचिन्ह, लोपचिन्ह)

विरामचिन्हे -

नावे

;

 

.......

 

 

:

 

-

 

खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ लिहून वाक्यांत उपयोग करा.
काजवे चमकणे-


खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द तयार करा.

शब्दसमूह सामासिक शब्द
ज्ञानरूपी अमृत  

खालील वाक्य वाचा. अधोरेखित केलेल्या शब्दांबाबत माहिती भरून तक्ता पूर्ण करा. एखाद्या शब्दाला खालील मुद्दे लागू नसतील तर तिथे − हे चिन्ह लिहा. उदा., ‘व’ यासाठी लिंग, वचन, विभक्ती सगळीकडे − हे चिन्ह येईल.

पुरुषांसाठी स्त्रियांसाठी वेगवेगळे सामने होतात.

अ. क्र. शब्द मूळ शब्द शब्दजात प्रकार लिंग वचन विभक्ती
(१) पुरुषांसाठी            
(२)            
(३) स्त्रियांसाठी            
(४) वेगवेगळे            
(५) सामने            
(६) होतात            

खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे वचन बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.

कार्बनचा तुकडा जोडून प्रकाश तयार करण्याचे काम खर्चीक होते.


तक्ता पूर्ण करा.

खालील चौकटीतून शब्द किंवा शब्दसमूह योग्य ठिकाणी भरून नंतर उरलेल्या चौकटी भरा.

घडोघडी, बरेवाईट, पाप किंवा पुण्य, प्रतिक्षण, मीठभाकरी, जन्मापासून मरेपर्यंत, खरेखोट

 

अ.क्र. सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
(१)      
(२) बरेवाईट बरे किंवा वाईट वैकल्पिक द्‌वंद्‌व
(३)      
(४)       
(५)      
(६)       
(७)       

खालील शब्दासाठी कवितेत आलेले समान अर्थाचे शब्द शोधा.

फुले - 


खालील गटातील लेखननियमानुसार योग्य असलेला शब्द लिहा.


खाली दिलेल्या शब्दांतून नाम व विशेषणे ओळखून त्यांच्या योग्य जोड्या लावा.

हिरवी, सावली, डोंगर, राने, निळे, दाट

 

नामे विशेषणे
   

खालील वाक्यात योग्य विरामचिन्हे घाला.

हो हो आमची तयारी आहे


खालील वाक्प्रचार व त्यांचे अर्थ यांच्या योग्य जोड्या लावा.

‘अ’ गट ‘ब’ गट
(१) काळजाला घरे पडणे. (अ) त्रासून जाणे.
(२) मनमानी करणे. (आ) प्रचंड दु:ख होणे.
(३) हैराण होणे. (इ) मनाप्रमाणे वागणे.

खालील शब्दाचा वापर करून प्रत्येकी एक वाक्य तयार करा.

भूस्खलन


‘बे’ हा उपसर्गलावून खालील शब्द तयार करा व लिहा.

शिस्त-


दिलेल्या शब्दापुढे पर्यायातील विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

रागीट × ______


खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.

खुदकन हसणे -


खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.

टुकुटुकु पाहणे -


खालील वाक्यातील नामांना अधोरेखित करा.

सुमनने गुलाबाचे रोपटे लावले.


खालील परिच्छेद वाचा व त्यातील सर्वनामे अधोरेखित करा.

सलीम नुकताच शाळेत दाखल झाला होता. त्याला शाळेत करमत नव्हते. तो त्याच्या आईबरोबर शाळेत यायचा. तेवढ्यात त्याला त्याची मैत्रीण दिसली. सलीम त्याच्या आईला म्हणाला, ‘‘तू जा. मी आज तिच्याबरोबर घरी येईन."

खालील वाक्यातील क्रियाविशेषण अव्यय अधोरेखित करा.

आईने आशाला शंभरदा बजावले.


खालील वाक्यातील रिकाम्या जागी पर्यायातील योग्य सर्वनाम लिहा.

मोत्याने धावत येऊन ______ स्वागत केले.


खालील शब्दाचे वचन बदला.

पुस्तक


चित्राच्या जागी योग्य शब्दाचा वापर करून खालील म्हणी पूर्ण करा.

अडला हरी पाय धरी


खालील चौकोनांतील अक्षरांमध्ये क्रियाविशेषण अव्यये लपलेली आहेत. उभ्या, आडव्या व तिरप्या पद्धतीने अक्षरे घेऊन क्रियाविशेषण अव्यये बनवा.


खालील वाक्यातील काळ ओळखा.

 तू का रडतेस? -


खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.

तुळई -


खालील वाक्यात (? ! ‘-’ ‘‘-’’ . ,) घालून वाक्य पुन्हा लिहा.

तो प्रामाणिक आहे बाबांनी सांगितले.


पाठामध्ये दुखणेकरी हा शब्द आलेला आहे. दुखणेकरी म्हणजे सतत आजारी पडणारी व्यक्ती. खाली काही वाक्प्रचार व म्हणी दिलेल्या आहेत. शिक्षक व पालक यांच्याशी चर्चा करून त्यांचा अर्थ समजून घ्या. त्यांचा वाक्यांत उपयोग करा.

चोरावर मोर -


खालील शब्दाला मराठी भाषेतील पर्यायी शब्द लिहा.

डॉक्टर - 


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द “मुक्या प्राण्यांची कैफियत” या पाठातून शोधून लिहा.

किनारा -


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द "मुक्या प्राण्यांची कैफियत" या पाठातून शोधून लिहा.

जल - 


खालील वाक्यात पर्यायातील योग्य वाक्प्रचार घाला.

सह्याद्री डोंगर चढताना आमचा जीव पाणी पिण्यासाठी ______ होत होता.


खालील वाक्यात पर्यायातील योग्य वाक्प्रचार घाला.

पाणीटंचाई भासू लागताच पाणी बचतीबाबत सर्वांचे ______ उघडले.


खालील शब्दाला कवितेत आलेली विशेषणे लिहा.

...... - स्वर.


खालील शब्दाला कवितेत आलेली विशेषणे लिहा.

...... - वाट.


मला बूट ______ चप्पल खरेदी करायची आहे.


तुझी तयारी असो ______ नसो, तुला गावी जावेच लागेल.


श्यामचे बंधुप्रेम ते लेक यांमध्ये आलेल्या नवीन शब्दांची शब्दकोशाप्रमाणे मांडणी करा.


एखाद्याकडून काम करून घेताना गोड बोलायचं आणि काम झालं, की त्याला सोडून द्यायचं. - ______


थोडे थोडे करून फार मोठे काम करून दाखवणे. - ______


'गावभर मिरवणे' म्हणजे संपूर्ण गावातून फिरणे. खालील शब्दांना 'भर' हा शब्द जोडा आणि वाक्यांत उपयोग करा. सांगा.

उदा., बाबांनी पोतंभर धान्य आणलं.

 


खाली दिलेल्या वाक्यातील 'नामे' ओळखा. त्यांखाली रेघ ओढा.

दिनेश हा गुणी मुलगा आहे.


विरुद्ध अर्थाचे शब्द लिहा.

जाणे × ______


खालील वाक्यात पूर्णविराम, प्रश्नचिन्ह व स्वल्पविराम घाला.

मी संगणक सुरु केला मामाचा ई-मेल वाचला मामा चार दिवसांनी येणार होता आम्ही आनंदित झालो


खालील वाक्यात पूर्णविराम, प्रश्नचिन्ह व स्वल्पविराम घाला.

सुशांत रघू राजेश हे चांगले मित्र आहेत


खालील वाक्यांतील अधोरेखित नामांचे लिंग ओळखा. तक्ता तयार करून वहीत लिहा.  

वाक्ये लिंग क्रिया क्रिया करणारी व्यक्ती
पुरुष  स्त्री  इतर
(अ) कावळा झाडावर राहतो.  ______ ______ ______ ______ ______
(आ) रेश्माने पत्र वाचले. ______ ______ ______ ______ ______
(इ) पोस्टमनने पत्र दिले. ______ ______ ______ ______ ______
(ई) मायाने पाकीट उघडले.   ______ ______ ______ ______ ______
(उ) मायाने दार उघडले.  ______ ______ ______ ______ ______

रिकाम्या जागी योग्य नाम लिहा. वाक्यातील क्रियापद ओळखा.

______ गवत खातो.


खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द पाठात शोधून लिहा.

डावा × ______


खालील उदाहरणे वाचा व अभ्यासा.

  1. मुलांनी आईवडिलांची आज्ञा पाळावी.
  2. आई गावाहून चार पाच दिवसांत परत येईल.
  3. दूरच्या प्रवासात सोबत अंथरूण पांघरूण घ्यावे.

(१) अधोरेखित शब्दांत किती पदे आहेत?

(२) दोन्ही पदे महत्त्वाची वाटतात काय?

दोन्ही पदे महत्त्वाची - द्‌वंद्‌व समास वैशिष्ट्ये - समासाचा विग्रह आणि, व, अथवा, किंवा या समुच्चयबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी नाहीतर वा, किंवा, अथवा या विकल्पबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करतात.

(१) इतरेतर द्‌वंद्‌व (२) वैकल्पिक द्‌वंद्‌व (३) समाहार द्‌वंद्‌व
दोन्ही पदे महत्त्वाची.
विग्रह - आणि, व या समुच्च्यबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करावा.
दोन्ही पदे महत्त्वाची.
विग्रह वा, किंवा, अथवा अशा विकल्प बोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करावा.
दोन्ही पदे महत्त्वाची.
दोन्ही पदांसोबत त्याच प्रकारच्या इतर पदांचा समावेश (समाहार) गृहीत धरलेला असतो.
उदा., कृष्णार्जुन
कृष्ण आणि अर्जुन
उदा., खरेखोटे
खरे किंवा खोटे
उदा., भाजीपाला
भाजी व इतर गोष्टी

खालील शब्दाचे लिंग ओळखा.

मेळा - ______


पुढील वाक्यात योग्य विरामचिन्हे वापरा. विरामचिन्हे व त्यांची नावे लिहा.

वडील म्हणाले ज्ञानेश्वरी कुणी लिहिली तुला ठाऊक आहे का


खालील शब्दाच्या अर्थातील फरक समजून घ्या व त्याचा स्वतंत्र वाक्यात उपयोग करा.

आभार-अभिनंदन


कंसांत दिलेल्या सूचनेप्रमाणे वाक्याचे रूपांतर करा.

बापरे! रस्त्यावर केवढी ही गर्दी! (विधानार्थी करा.)


खालील कोडे सोडवा व त्याच्या शेवटच्या रकान्यातील वर्णांचे विशेष ओळखा.

(१) पैसे न देता, विनामूल्य.

(२) पाणी साठवण्याचे मातीचे गोल भांडे.

(३) जिच्यात रेतीचे प्रमाण खूप जास्त असते अशी जमिनीची जात.

(४) रहस्यमय.

(५) खास महाराष्ट्रीयन पक्वान्न. पोळ्या, मोदक, करंज्या यांमध्ये हे भरतात.

(१)      
(२) ×    
(३)      
(४) ×    
(५)      

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×