Advertisements
Advertisements
प्रश्न
निम्नलिखित का योग की सीमा के रूप में मान निकालिए-
`int_0^2 (x^2 + 3)"d"x`
Advertisements
उत्तर
हम जानते हैं कि `int _a^b "f"(x) "d"x = lim_(n -> oo) "h" sum_("r" = 0)^("n" - 1) "f" ("a" + "rh")`
I = `int_0^2 (x^2 + 3) "d"x` के लिए
हमारे पास a = 0 और b = 2 है।
I = `int _00^2 (x^2 + 3)"d"x`
यहाँ, a = 0, b = 2 और h = `("b" - "a")/"n" = (2 -0)/"n" = 2/"n"`
⇒ nh = 2
तथा f(x) = `(x^2 + 3)`
∴ I = `int _0^2 (x^2 + 3) "d"x = lim _("h" -> 0) "h" sum_("r" = 0)^("n" - 1) "f"("a" + "rh")`
= `lim_("h"->0) "h" sum _(r = 0)^("n" - 1) "f"("rh")`
= `lim_(h->0) "h" sum_("r" = 0)^("n" - 1) (3 + "r"^2"h"^2)`
= `lim_("h" -> 0) "h" [3"n" + "h"^2 ((("n" - 1) ("n" - 1 + 1) (2"n" - 2 + 1))/6)`
= `lim_("h" -> 0) "h"[3"n" + "h"^2 ((("n"^2 - "n")(2"n" - 1))/6)]`
= `lim_("h" -> 0) "h" [3"n" + "h"^2/6 (2"n"^3 - 3"n"^2 + "n")]`
= `lim_("h" -> 0) [3"nh" + (2"n"^3"h"^3 - 3"n"^2"h"^2 * "h" + "nh" * "h"^2)/6]`
= `lim_("h" -> 0) [3.2 + (2.2^3 - 3.2^2 * "h" + 2 * "h"^2)/6]`
= `6 + 16/6`
= `26/3`
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
समाकलन की एक प्रतिअवकलज के रूप में अवधारणा का प्रयोग करते हुए, निम्नलिखित का सत्यापन कीजिए-
`int (x^3"d"x)/(x + 1) = x - x^2/2 + x^3/3 - log|x + 1| + "C"`
`int "dx"/sqrt((x - alpha)(beta - x)), beta > alpha` का मान निकालिए।
योग की सीमा के रूप में, `int_-1^2 (7x - 5)"d"x` का मान निकालिए।
`int x^2tan^-1 x"d"x` ज्ञात कीजिए।
`int sqrt(10 - 4x + 4x^2) "d"x` ज्ञात कीजिए।
यदि `int (3"e"^x - 5"e"^-x)/(4"e"6x + 5"e"^-x)"d"x` = ax + b log |4ex + 5e –x| + C है, तो
यदि [0, 1] में f और g ऐसे सतत फलन हैं, जो f (x) = f (a – x) और g (x) + g (a – x) = a, को संतुष्ट करते हैं, तो `int_0^a "f" (x) * "g"(x)"d"x` बराबर है
यदि x = `int_0^y "dt"/sqrt(1 + 9"t"^2)` और `("d"^2y)/("d"x^2)` = ay, है तो a बराबर है
`int_(-2)^2 |x cos pix| "d"x` बराबर है
`int_(-"a")^"a" "f"(x) "d"x` = 0 है, यदि f एक ______ फलन है।
निम्नलिखित का सत्यापन कीजिए-
`int (x - 1)/(2x + 3) "d"x = x - log |(2x + 3)^2| + "C"`
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int ("d"x)/(1 + cos x)`
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int x/sqrt(x + 1)"d"x` (संकेत: `sqrtx` = z रखिए)
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int sqrt(("a" + x)/("a" - x)) "d"x`
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int sqrt(1 + x^2)/x^4 "d"x`
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int ("d"x)/sqrt(16 - 9x^2)`
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int (sin^-1 x)/((1 - x)^(3/2)) "d"x`
निम्नलिखित के मान निकालिए-
`int sqrt(x)/sqrt("a"^3 - x^3)"d"x`
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int_0^(pi/2) (tan x "d"x)/(1 + "m"^2 tan^2 x`
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int_0^1 (x"d"x)/sqrt(1 + x^2`
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int (x^2"d"x)/(x^4 - x^2 - 12)`
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int_"0"^pi (x"d"x)/(1 + sin x)`
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int_(pi/3)^(pi/2) sqrt(1 + cosx)/(1 - cos x)^(5/2) "d"x`
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int "e"^(-3x) cos^3x "d"x`
निम्नलिखित का मान निकालिए-
`int sqrt(tanx) "d"x` (संकेत: tanx = t2 रखिए)
`int (x^9 "d"x)/(4x^2 + 1)^6` बराबर है
यदि `int ("d"x)/((x + 2) (x^2 + 1))= "a" log |1 + x^2| + "b" tan^-1x + 1/5 log |x + 2| + "C"` है, तो ______
यदि `int_0^"a" 1/(1 + 4x^2)"d"x = pi/8` है, तो a = ______
