हिंदी

निम्नलिखित के मान निकालिए- d∫ xx+1dx (संकेत: x = z रखिए) - Mathematics (गणित)

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int  x/sqrt(x + 1)"d"x`  (संकेत: `sqrtx` = z रखिए)

योग
Advertisements

उत्तर

I = `int x/(sqrt(x) + 1) "d"x` 

`sqrt(x)` = t रखिए

⇒ x = t2

∴ dx = 2t . dt

∴ I = `int ("t" * 2"t" * "dt")/("t" + 1)`

= `2int "t"^3/("t" + 1) "dt"`

= `2int ("t"^3 + 1 - 1)/("t" + 1) "dt"`

= `2int ("t"^3 + 1)/("t" + 1) "dt" - 2int 1/("t" + 1) "dt"`

= `2int (("t" + 1)("t"^2 - "t" + 1))/("t" + 1) "dt" - 2int 1/("t" + 1) "dt"`

= `2int ("t"^2 - "t" + 1) "dt" - 2int 1/("t" + 1) "dt"`

= `2["t"^3/3 - "t"^2/2 + "t"] - 2 log |"t" + 1|`

= `2[x^(3/2)/3 - x/2 + sqrt(x)] - 2 log |sqrt(x) + 1| + "C"`

= `2[(xsqrt(x))/3 - x/2 + sqrt(x) - log |sqrt(x) + 1|] + "C"`

अत:, I = `2[(xsqrt(x))/3 - x/2 + sqrt(x) - log |sqrt(x) + 1|] + "C"`

shaalaa.com
समाकलन
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 7: समाकल - प्रश्नावली [पृष्ठ १६०]

APPEARS IN

एनसीईआरटी एक्झांप्लर Mathematics [Hindi] Class 12
अध्याय 7 समाकल
प्रश्नावली | Q 10 | पृष्ठ १६०

संबंधित प्रश्न

समाकलन की एक प्रतिअवकलज के रूप में अवधारणा का प्रयोग करते हुए, निम्नलिखित का सत्यापन कीजिए-

`int (x^3"d"x)/(x + 1) = x - x^2/2 + x^3/3 - log|x + 1| + "C"`


`int sqrt((1 + x)/(1 - x)) "d"x`, का मान निकालिए।


`int ("d"x)/(2sin^2x + 5 cos^2 x)` ज्ञात कीजिए।


`int sqrt(10 - 4x + 4x^2)  "d"x` ज्ञात कीजिए।


 `(x^3 + x)/(x^4 - 9)"d"x` का मान निकालिए।


`int "e"^x (cosx - sinx)"d"x`  बराबर है


यदि x = `int_0^y "dt"/sqrt(1 + 9"t"^2)` और `("d"^2y)/("d"x^2)` = ay, है तो a बराबर है


`int_(-1)^1 (x^3 + |x| + 1)/(x^2 + 2|x| + 1) "d"x` बराबर है


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int ((1 + cosx))/(x + sinx) "d"x`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int ("d"x)/(1 + cos x)`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int sqrt(("a" + x)/("a" - x)) "d"x`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int x/(x^4 - 1) "d"x`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int (sin^-1 x)/((1 - x)^(3/2)) "d"x`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int (sin^6 x + cos^6 x)/(sin^2 x cos^2 x)"d"x`


निम्नलिखित के मान निकालिए-

`int (cos x - cos 2x)/ (1 - cos x)"d"x`


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int_1^2 ("d"x)/sqrt((x -1) (2 -x))`


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int_0^1 (x"d"x)/sqrt(1 + x^2`


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int (x^2"d"x)/(x^4 - x^2 - 12)`


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int (x^2 "d"x)/((x^2 + "a"^2)(x^2 + "b"^2)) `


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int "e"^(tan^-1x) ((1 + x + x^2)/(1 + x^2)) "d"x`


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int sin^-1 sqrt(x/("a" + x)) "d"x`  (संकेत: x = a tan2θ रखिए)


निम्नलिखित का मान निकालिए-

`int_0^1 x log(1 + 2x)  "d"x`


`int tan^-1 sqrtx  "d"x` बराबर है


`int "e"^x ((1 - x)/(1 + x^2))^2  "d"x` बराबर है


यदि `intx^3/sqrt(1 + x^2) "d"x = "a"(1 + x^2)^(3/2) + "b"sqrt(1 + x^2) + "C"` है, तो ______


`int_0^(pi/2) sqrt(1 - sin2x)  "d"x` बराबर है


यदि `int_0^"a" 1/(1 + 4x^2)"d"x = pi/8` है, तो a = ______


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×