Advertisements
Advertisements
प्रश्न
चौरसाचा कर्ण `sqrt50` सेमी असून असे वर्तुळ काढा, की जे चौरसाच्या सर्व बाजूंना स्पर्श करेल. वर्तुळाची त्रिज्या मोजून लिहा.
Advertisements
उत्तर

कच्ची आकृती
आकृतीत दर्शवल्याप्रमाणे, `square`ABCD हा चौरस आहे.
∴ ΔABC मध्ये, ∠B = 90° ........[चौरसाचा कोन]
AC = `sqrt50` सेमी ............[पक्ष]
समजा, AB = BC = a सेमी
∴ AC2 = AB2 + BC2 ...........[पायथागोरसचे प्रमेय]
∴ 50 = a2 + a2
∴ 2a2 = 50
∴ a2 = 25
∴ a = 5 सेमी
5 सेमी बाजू असलेला चौरस काढू.
वर्तुळाचे केंद्र मिळवण्यासाठी बाजू AB व BC वर अनुक्रमे बिंदू Q व P वर लंबदुभाजक काढू. हे लंबदुभाजक परस्परांना R बिंदूमध्ये छेदतात.
PR किंवा QR ही त्रिज्या घेऊन व R हे केंद्र घेऊन आपण अपेक्षित वर्तुळ काढू शकतो.

रचनेच्या पायऱ्या:
- 5 सेमी बाजू असलेला ABCD हा चौरस काढा.
- बाजू AB ला बिंदू Q वर छेदणारा लंबदुभाजक काढा. बाजू BC ला बिंदू P वर छेदणारा लंबदुभाजक काढा. ह्या लंबदुभाजकांच्या छेदनबिंदूला R नाव द्या.
- R हे केंद्र व RP ही त्रिज्या घेऊन वर्तुळ काढा.
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
ΔAMT ~ ΔAHE, ΔAMT मध्ये AM = 6.3 सेमी, ∠TAM = 50°, AT = 5.6 सेमी आणि `"AM"/"AH" = 7/5` तर ΔAHE काढा.
जर ΔABC ∼ ΔPQR, `"AB"/"PQ" = 7/5` तर ______
जर ΔABC ~ ΔLBN, ΔABC मध्ये AB= 5.1 सेमी, ∠B = 40°, BC = 4.8 सेमी, `"AC"/"LN" = 4/7` तर ΔABC व ΔLBN काढा.
पुढील उपप्रश्नासाठी चार पर्यायी उत्तरे दिली आहेत. त्यांपैकी अचूक पर्याय निवडून त्यांचे वर्णाक्षर लिहा.
ΔABC ∼ ΔAQR `"AB"/"AQ" = 7/5` असल्यास, खालीलपैकी कोणता पर्याय सत्य आहे?
रेख AB = 9.7 सेमी लांबीचा काढा. त्यावर बिंदू P असा घ्या, की AP = 3.5 सेमी, A – P – B. बिंदू P मधून रेख AB ला लंब काढा.
ΔABC ∼ ΔPBQ, ΔABC मध्ये , AB = 3 सेमी, ∠B = 90°, BC = 4 सेमी व त्रिकोणाच्या संगत बाजूंचे गुणोत्तर 7:4 असल्यास ΔPBQ काढा.
5 सेमी बाजू असलेला समभुज ΔABC काढा. ΔABC ∼ ΔLMN. त्रिकोणाच्या संगत बाजूंचे गुणोत्तर 6:7 असल्यास ΔLMN काढा.
ΔPQR ∼ ΔSTU, ΔPQR मध्ये PQ = 5.2 सेमी, QR = 3.6 सेमी, PR = 7.2 सेमी, `"PQ"/"ST" = 4/5`, तर ΔPQR व ΔSTU काढा.
ΔABC मध्ये, BC = 6 सेमी, ∠B = 45°, ∠A = 100°. ΔABC ∼ ΔPBQ. त्रिकोणाच्या संगत बाजूंचे गुणोत्तर 7:4 असल्यास ΔABC व ΔPBQ काढा.
एक समद्विभुज त्रिकोण असा काढा, की त्याचा पाया 5 सेमी व उंची 4 सेमी आहे. त्या त्रिकोणाला समरूप त्रिकोण असा काढा, की त्याच्या बाजू मूळ त्रिकोणाच्या संगत बाजूंच्या `2/3` पट आहेत.
