हिंदी

∫ 1 2 X 2 − X − 1 D X - Mathematics

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

\[\int\frac{1}{2 x^2 - x - 1} dx\]
योग
Advertisements

उत्तर

\[\int\frac{dx}{2 x^2 - x - 1}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 - \frac{x}{2} - \frac{1}{2}}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{x^2 - \frac{x}{2} + \left( \frac{1}{4} \right)^2 - \left( \frac{1}{4} \right)^2 - \frac{1}{2}}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\left( x - \frac{1}{4} \right)^2 - \frac{1}{16} - \frac{1}{2}}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\left( x - \frac{1}{4} \right)^2 - \left( \frac{1 + 8}{16} \right)}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\left( x - \frac{1}{4} \right)^2 - \left( \frac{3}{4} \right)^2}\]
\[\text{ let x } - \frac{1}{4} = t\]
\[ \Rightarrow dx = dt\]

\[Now, \frac{1}{2}\int\frac{dx}{\left( x - \frac{1}{2} \right)^2 - \left( \frac{3}{4} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - \left( \frac{3}{4} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2}\int\frac{dt}{t^2 - \left( \frac{3}{4} \right)^2}\]
\[ = \frac{1}{2 \times \frac{3}{4}} \times \frac{1}{2} \text{ log }\left| \frac{t - \frac{3}{4}}{t + \frac{3}{4}} \right| + C\]
\[ = \frac{2}{3} \times \frac{1}{2} \text{ log }\left| \frac{x - \frac{1}{4} - \frac{3}{4}}{x - \frac{1}{4} + \frac{3}{4}} \right| + C\]
\[ = \frac{2}{3} \times \frac{1}{2} \text{ log } \left| \frac{x - 1}{x + \frac{1}{2}} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{3} \text{ log }\left| \frac{2\left( x - 1 \right)}{2x + 1} \right| + C\]
\[ = \frac{1}{3} \left[ \text{ log }\left| \frac{\left( x - 1 \right)}{2x + 1} \right| + \text{ log }\left| 2 \right| \right] + C\]
\[ = \frac{1}{3} \text{ log }\left| \frac{x - 1}{2x + 1} \right| + \frac{1}{3} \text{ log }\left| 2 \right| + C\]
\[ = \frac{1}{3} \text{ log }\left| \frac{x - 1}{2x + 1} \right| + C' \left[ \because C' = \frac{1}{3} \text{ log } \left| 2 \right| + C \right]\]

shaalaa.com
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 19: Indefinite Integrals - Exercise 19.15 [पृष्ठ ८६]

APPEARS IN

आरडी शर्मा Mathematics [English] Class 12
अध्याय 19 Indefinite Integrals
Exercise 19.15 | Q 4 | पृष्ठ ८६

वीडियो ट्यूटोरियलVIEW ALL [1]

संबंधित प्रश्न

\[\int\frac{\sin^3 x - \cos^3 x}{\sin^2 x \cos^2 x} dx\]

\[\int\frac{1}{1 - \cos 2x} dx\]

\[\int \cos^{- 1} \left( \sin x \right) dx\]

\[\int\frac{\left( x^3 + 8 \right)\left( x - 1 \right)}{x^2 - 2x + 4} dx\]

\[\int\frac{x + 3}{\left( x + 1 \right)^4} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{1 - \cos 2x}} dx\]

\[\int\frac{\cos x}{\cos \left( x - a \right)} dx\] 

\[\int\left\{ 1 + \tan x \tan \left( x + \theta \right) \right\} dx\]

\[\int x^2 \sqrt{x + 2} \text{  dx  }\]

\[\int \sec^4 2x \text{ dx }\]

\[\int \sin^5 x \cos x \text{ dx }\]

\[\int x \cos^3 x^2 \sin x^2 \text{ dx }\]

\[\int\frac{\cos x}{\sin^2 x + 4 \sin x + 5} dx\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]

\[\int\frac{\sec^2 x}{\sqrt{4 + \tan^2 x}} dx\]

\[\int\frac{x + 1}{x^2 + x + 3} dx\]

\[\int\frac{1 - 3x}{3 x^2 + 4x + 2}\text{  dx}\]

\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6}\text{  dx }\]

\[\int\frac{1}{3 + 2 \cos^2 x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{\sqrt{3} \sin x + \cos x} dx\]

\[\int\frac{4 \sin x + 5 \cos x}{5 \sin x + 4 \cos x} \text{ dx }\]

 
` ∫  x tan ^2 x dx 

\[\int\frac{\sin^{- 1} x}{x^2} \text{ dx }\]

\[\int \cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \left( \sqrt{x} \right) \text{dx }\]

\[\int e^x \left( \log x + \frac{1}{x} \right) dx\]

\[\int\frac{x^3}{\left( x - 1 \right) \left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x^2 - a^2 \right) \left( x^2 - b^2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x - 1 \right)^2 \left( x + 2 \right)} dx\]

\[\int\frac{x}{\left( x + 1 \right) \left( x^2 + 1 \right)} dx\]

\[\int\frac{2x + 1}{\left( x - 2 \right) \left( x - 3 \right)} dx\]

The primitive of the function \[f\left( x \right) = \left( 1 - \frac{1}{x^2} \right) a^{x + \frac{1}{x}} , a > 0\text{ is}\]


\[\int\frac{\sin x}{1 + \sin x} \text{ dx }\]

\[\int\frac{\sin x - \cos x}{\sqrt{\sin 2x}} \text{ dx }\]
 
 

\[\int\frac{5x + 7}{\sqrt{\left( x - 5 \right) \left( x - 4 \right)}} \text{ dx }\]

\[\int\frac{1}{5 - 4 \sin x} \text{ dx }\]

\[\int \tan^{- 1} \sqrt{x}\ dx\]

\[\int\frac{x^2 + 1}{x^2 - 5x + 6} \text{ dx }\]
 

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×