Question

पुढील संकल्पना स्पष्ट करा:

भ्रष्टाचार

Answer 1

1. कायद्यानुसार, वाजवीपेक्षा अधिक पैसे घेणे, दुसऱ्यांना नाडणे याला ‘भ्रष्टाचार’ असे म्हणतात.
2. भ्रष्टाचार केवळ आर्थिक स्वरूपाचाच असतो, असे नाही; तर सामाजिक, राजकीय, धार्मिक, सरकारी पातळीवर असा सर्वत्र होत असतो.
3. अधिकारांचा गैरवापर हा ही भ्रष्टाचारच असतो. निवडणुकीतील गैरप्रकार, लाच देणे वा स्वीकारणे, मालाची साठवणूक करून अधिक किमतीला विकणे हे सर्व प्रकार भ्रष्टाचाराचे आहेत.
4. भारतात सार्वजनिक आणि खाजगी क्षेत्रांत भ्रष्टाचार ही मोठी समस्या बनलेली आहे. वाढत्या भ्रष्टाचारामुळे लोकशाहीवरील लोकांचा विश्वास उडू शकतो.

Answer 2

1. हे सत्तेच्या पदावर असलेल्या व्यक्तींकडून, स्वतःच्या वैयक्तिक फायद्यासाठी केले जाणारे एक प्रकारचे अप्रामाणिक किंवा अनैतिक वर्तन आहे.
2. हे अर्थकारण, राजकारण, समाजकारण आणि प्रशासन या सर्व स्तरांवर दिसून येते. सत्तेचा गैरवापर हा देखील भ्रष्टाचाराचाच एक प्रकार आहे.
3. निवडणूक प्रक्रियेतील भ्रष्टाचारामध्ये बोगस मतदान आणि मतदारांना लाच देणे यांचा समावेश होतो.
4. वस्तूंचा साठा करणे आणि त्यानंतर त्या वस्तू त्यांच्या बाजारभावापेक्षा अधिक किमतीला विकणे, हा भ्रष्टाचाराचा आणखी एक प्रकार आहे.
5. सार्वजनिक आणि खाजगी (व्यावसायिक) या दोन्ही क्षेत्रांमधील भ्रष्टाचार ही भारतासमोरील सर्वात गंभीर समस्या आहे.
6. या संपूर्ण व्यवस्थेबद्दल लोकांच्या मनात अविश्वास निर्माण होतो आणि ते असमाधानी बनतात. भ्रष्टाचाराचा परिणाम म्हणून, लोकशाहीवरील त्यांचा विश्वास उडाला आहे.