English

बिंदू A(2, 7) आणि B(-4, -8) यांना जोडणाऱ्या रेख AB चे त्रिभाजन करणाऱ्या बिंदूंचे निर्देशक काढा. - Mathematics 2 - Geometry [गणित २ - भूमिती]

Advertisements
Advertisements

Question

बिंदू A(2, 7) आणि B(-4, -8) यांना जोडणाऱ्या रेख AB चे त्रिभाजन करणाऱ्या बिंदूंचे निर्देशक काढा.

Sum
Advertisements

Solution

A(2, 7), B(–4, –8) 

समजा, बिंदू P आणि Q रेख AB चे त्रिभाजन करतात.

∴ AP = PQ = QB

समजा, AP = PQ = QB = x

`"AP"/"PB" = "AP"/("PQ" + "QB")`  .....[P-Q-B]

∴ `"AP"/"PB" = x/(x + x) = x/(2x) = 1/2`

∴ बिंदू P हा रेख AB चे 1 : 2 या गुणोत्तरात विभाजन करतो.

समजा A(2, 7) = (x1, y1), B (– 4, –8) = (x2, y2)

∴ विभाजनाच्या सूत्रानुसार,

P चा x निर्देशक = `(mx_2 + nx_1)/(m + n)`

= `(1(-4) + 2(2))/(1 + 2) = (-4 + 4)/3 = 0`

P चा y निर्देशक = `(my_2 + ny_1)/(m + n)`

= `(1(-8) + 2(7))/(1 + 2) = (-8 + 14)/3 = 6/3 = 2`

P चे निर्देशक (0, 2) आहेत.

बिंदू Q हा PB चा मध्यबिंदू आहे.

समजा P(0, 2) = (x1, y1), B(– 4, –8) = (x2, y2)

मध्यबिंदूच्या सूत्रानुसार,

Q चा x निर्देशक =`(x_1 + x_2)/2 = (0 + (-4))/2 = (-4)/2 = -2`

Q चा y निर्देशक =`(y_1 + y_2)/2 = (2 + (-8))/2 = (2 - 8)/2 = (-6)/2 = -3`

Q चे निर्देशक (-2, -3) आहेत.

∴ रेख AB चे त्रिभाजन करणाऱ्या बिंदूचे निर्देशक (0, 2) व (– 2, – 3) आहेत.  

shaalaa.com
विभाजनाचे सूत्र (Section formula)
  Is there an error in this question or solution?
Chapter 5: निर्देशक भूमिती - सरावसंच 5.2 [Page 116]

APPEARS IN

Balbharati Ganit 2 [Marathi] Standard 10 Maharashtra State Board
Chapter 5 निर्देशक भूमिती
सरावसंच 5.2 | Q 10. | Page 116

RELATED QUESTIONS

जर P बिंदू हा A(−1, 7) आणि B(4, −3) यांना जोडणाऱ्या रेषाखंडाचे 2 : 3 या गुणोत्तरात विभाजन करत असेल तर P बिंदूचे निर्देशक काढा.


A(-14, -10), B(6, -2) असलेल्या रेख AB चे चार एकरूप रेषाखंडांत विभाजन करणाऱ्या बिंदूंचे निर्देशक काढा.


A(20, 10), B(0, 20) असलेल्या रेख AB चे पाच एकरूप रेषाखंडांत विभाजन करणाऱ्या बिंदूंचे निर्देशक काढा.


खालील दिलेल्या उदाहरणात रेख PQ चे a : b या गुणोत्तरात विभाजन करणाऱ्या A या बिंदूचे निर्देशक काढा.

P(-3, 7), Q(1, -4), a : b = 2 : 1


खालील दिलेल्या उदाहरणात रेख PQ चे a : b या गुणोत्तरात विभाजन करणाऱ्या A या बिंदूचे निर्देशक काढा.

P(2, 6), Q(-4, 1), a : b = 1 : 2


जर A(–5, 3) आणि B(3, –5) यांना जोडणाऱ्या रेषाखंडाला बिंदू P हा 1:3 या गुणोत्तरात विभागत असेल, तर P चे निर्देशक ______ 


बिंदू A(3, 5) आणि B(7, 9) असून बिंदू Q हा रेख AB चे 2:3 या गुणोत्तरात विभाजन करत असेल तर Q या बिंदूचे x निर्देशक काढा.


बिंदू P(–4, 6) हा A(–6, 10) आणि B(m, n) यांना जोडणाऱ्या रेषाखंडाला 2:1 या गुणोत्तरात विभागतो, तर बिंदू B चे निर्देशक काढा.


A(3, 5) आणि B(–6, 7) या बिंदूंना जोडणाऱ्या रेषाखंडाला Y–अक्ष कोणत्या गुणोत्तरात विभागतो? तसेच त्या बिंदूचे निर्देशक काढा.


जर P हा बिंदू A(4, -3) आणि B(8, 5) यांना जोडणाऱ्या रेषाखंडाचे 3 : 1 या गुणोत्तरात विभाजन करत असेल, तर P बिंदूचे निर्देशक काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.

कृती:

∴ रेषाखंडाच्या विभाजनाच्या सूत्रानुसार,

∴ x = `(mx_2 + nx_1)/square`,

∴ x = `(3 xx 8 + 1 xx 4)/(3 + 1)`,

= `(square + 4)/4`, 

∴ x = `square`

∴ y = `square/(m + n)`

∴ y = `(3 xx 5 + 1 xx (-3))/(3 + 1)`

= `(square - 3)/4`

∴ y = `square`


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×