Advertisements
Advertisements
प्रश्न
\[\int \cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]
बेरीज
Advertisements
उत्तर
\[\text{ Let I} = \int \cos^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) \text{ dx }\]
\[ = 2 \int 1_{II} . \tan^{- 1}_I \text{ x dx } \left[ \because \cos {}^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) = 2 \tan^{- 1} x \right] \]
\[ = 2\left[ \tan^{- 1} x\int1\text{ dx } - \int\left\{ \frac{d}{dx}\left( \tan^{- 1} x \right)\int1 \text{ dx }\right\}dx \right]\]
\[ = 2\left[ \tan^{- 1} x . x - \int\frac{1}{1 + x^2} \times\text{ x dx } \right]\]
\[ = 2 x \tan^{- 1} x - \int\frac{2x}{1 + x^2} \text{ dx }\]
\[\text{ Putting 1 }+ x^2 = t\]
\[ \Rightarrow \text{ 2x dx } = dt\]
\[ \therefore I = 2x \tan^{- 1} x - \int \frac{dt}{t}\]
\[ = 2x \tan^{- 1} x - \text{ ln }\left| t \right| + C\]
\[ = 2x \tan^{- 1} x - \text{ ln }\left| 1 + x^2 \right| + C \left[ \because t = 1 + x^2 \right]\]
\[ = 2 \int 1_{II} . \tan^{- 1}_I \text{ x dx } \left[ \because \cos {}^{- 1} \left( \frac{1 - x^2}{1 + x^2} \right) = 2 \tan^{- 1} x \right] \]
\[ = 2\left[ \tan^{- 1} x\int1\text{ dx } - \int\left\{ \frac{d}{dx}\left( \tan^{- 1} x \right)\int1 \text{ dx }\right\}dx \right]\]
\[ = 2\left[ \tan^{- 1} x . x - \int\frac{1}{1 + x^2} \times\text{ x dx } \right]\]
\[ = 2 x \tan^{- 1} x - \int\frac{2x}{1 + x^2} \text{ dx }\]
\[\text{ Putting 1 }+ x^2 = t\]
\[ \Rightarrow \text{ 2x dx } = dt\]
\[ \therefore I = 2x \tan^{- 1} x - \int \frac{dt}{t}\]
\[ = 2x \tan^{- 1} x - \text{ ln }\left| t \right| + C\]
\[ = 2x \tan^{- 1} x - \text{ ln }\left| 1 + x^2 \right| + C \left[ \because t = 1 + x^2 \right]\]
shaalaa.com
या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
\[\int\frac{x^5 + x^{- 2} + 2}{x^2} dx\]
If f' (x) = x − \[\frac{1}{x^2}\] and f (1) \[\frac{1}{2}, find f(x)\]
If f' (x) = x + b, f(1) = 5, f(2) = 13, find f(x)
\[\int\sin x\sqrt{1 + \cos 2x} dx\]
` ∫ sin x \sqrt (1-cos 2x) dx `
\[\int\frac{\cos 4x - \cos 2x}{\sin 4x - \sin 2x} dx\]
\[\int\frac{\sin 2x}{\sin 5x \sin 3x} dx\]
\[\int\frac{1 + \cot x}{x + \log \sin x} dx\]
\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + a^2} + \sqrt{x^2 - a^2}} dx\]
\[\int\frac{1}{x \left( x^6 + 1 \right)} dx\]
\[\int\frac{x}{x^4 - x^2 + 1} dx\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{7 - 3x - 2 x^2}} dx\]
\[\int\frac{1}{\sqrt{16 - 6x - x^2}} dx\]
\[\int\frac{\sec^2 x}{\sqrt{4 + \tan^2 x}} dx\]
\[\int\frac{\sin x}{\sqrt{4 \cos^2 x - 1}} dx\]
\[\int\frac{a x^3 + bx}{x^4 + c^2} dx\]
\[\int\frac{x^2}{x^2 + 7x + 10} dx\]
\[\int\frac{x^3 + x^2 + 2x + 1}{x^2 - x + 1}\text{ dx }\]
\[\int\frac{6x - 5}{\sqrt{3 x^2 - 5x + 1}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{x}{\sqrt{x^2 + x + 1}} \text{ dx }\]
\[\int\frac{x + 1}{\sqrt{x^2 + 1}} dx\]
\[\int\frac{1}{3 + 4 \cot x} dx\]
\[\int e^x \left( \frac{1 + \sin x}{1 + \cos x} \right) dx\]
\[\int e^x \left[ \sec x + \log \left( \sec x + \tan x \right) \right] dx\]
\[\int\left( \frac{1}{\log x} - \frac{1}{\left( \log x \right)^2} \right) dx\]
\[\int\frac{\sqrt{16 + \left( \log x \right)^2}}{x} \text{ dx}\]
\[\int\left( x - 2 \right) \sqrt{2 x^2 - 6x + 5} \text{ dx }\]
\[\int\frac{x^2 + x - 1}{x^2 + x - 6} dx\]
\[\int\frac{1}{x \log x \left( 2 + \log x \right)} dx\]
\[\int\frac{1}{x\left[ 6 \left( \log x \right)^2 + 7 \log x + 2 \right]} dx\]
\[\int\frac{1}{x^4 + 3 x^2 + 1} \text{ dx }\]
\[\int\frac{x}{\left( x - 3 \right) \sqrt{x + 1}} \text{ dx}\]
\[\int\frac{1}{\text{ sin} \left( x - a \right) \text{ sin } \left( x - b \right)} \text{ dx }\]
\[\int\frac{\cos x}{\frac{1}{4} - \cos^2 x} \text{ dx }\]
\[\int\sqrt{a^2 - x^2}\text{ dx }\]
\[\int\frac{x}{x^3 - 1} \text{ dx}\]
\[\int\frac{x^2 - 2}{x^5 - x} \text{ dx}\]
\[\int\frac{x + 3}{\left( x + 4 \right)^2} e^x dx =\]
