Advertisements
Advertisements
प्रश्न
अधोरेखित शब्दाविषयी खालील माहिती भरून तक्ता पूर्ण करा.
सुट्टीत तो मित्रांशी खेळतो.
Advertisements
उत्तर
| सरळरूप | सामान्यरूप | प्रत्यय |
| (१) सुट्टी | सुट्टी | त |
| (२) मित्र | मित्रां | शी |
संबंधित प्रश्न
खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे वचन बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.
फसलेल्या प्रयोगांची पद्धतशीर नोंद एडिसनने वहीमध्ये ठेवली.
खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.
यथामती -
तक्ता पूर्ण करा.
खालील चौकटीतून शब्द किंवा शब्दसमूह योग्य ठिकाणी भरून नंतर उरलेल्या चौकटी भरा.
| घडोघडी, बरेवाईट, पाप किंवा पुण्य, प्रतिक्षण, मीठभाकरी, जन्मापासून मरेपर्यंत, खरेखोट |
| अ.क्र. | सामासिक शब्द | विग्रह | समासाचे नाव |
| (१) | |||
| (२) | बरेवाईट | बरे किंवा वाईट | वैकल्पिक द्वंद्व |
| (३) | |||
| (४) | |||
| (५) | |||
| (६) | |||
| (७) |
खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.
आमरण-
खालील गटातील लेखननियमानुसार योग्य असलेला शब्द लिहा.
खालील वाक्यातील काळ ओळखा.
सकाळी आई माझ्या खोलीत येऊन गेली.
खालील वाक्प्रचार व त्यांचे अर्थ यांच्या योग्य जोड्या लावा.
| ‘अ’ गट | ‘ब’ गट |
| (१) काळजाला घरे पडणे. | (अ) त्रासून जाणे. |
| (२) मनमानी करणे. | (आ) प्रचंड दु:ख होणे. |
| (३) हैराण होणे. | (इ) मनाप्रमाणे वागणे. |
कवितेतील यमक जुळणाऱ्या शब्दाच्या जोड्या शोधून लिहा.
काठी-
खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दांमधील नामे, सर्वनामे, विशेषणे, क्रियापदे रिकाम्या चौकटींत भरा.
कर्णागड नावाचा एक पौराणिक गड आहे.
| नाम | सर्वनाम | विशेषण | क्रियापद |
खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.
गाढ झोपणे -
खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दांमधील नामे, सर्वनामे, विशेषणे, क्रियापदे रिकाम्या चौकटींत भरा.
सर्वांचेच चेहरे उजळले होते.
| नाम | सर्वनाम | विशेषण | क्रियापद |
खालील म्हण पूर्ण करा.
______ चुली.
खालील वाक्यातील सर्वनाम अधोरेखित करा.
त्याचा फोटो छान येतो.
खालील वाक्यातील सर्वनाम अधोरेखित करा.
मी त्यांना सुविचार सांगितला.
खालील वाक्यातील सर्वनाम अधोरेखित करा.
आपण पतंग उडवूया.
खालील वाक्यातील रिकाम्या जागी पर्यायातील योग्य सर्वनाम लिहा.
आईने ______ डबा भरून दिला.
शाळेची सुट्टी झाल्याबरोबर शाळेच्या मैदानात विद्यार्थ्यांचा ______ वाढला.
खालील शब्द शिक्षकांच्या मदतीने समजून घ्या.
दिलेल्या सूचनाप्रमाणे खालील वाक्यात बदल करा.
चंदाने लाडू खाऊन संपवला. (वाक्य वर्तमानकाळी करा.)
दिलेल्या सूचनाप्रमाणे खालील वाक्यात बदल करा.
वंदना अभ्यास करते. (वाक्य भूतकाळी करा.)
पाठामध्ये दुखणेकरी हा शब्द आलेला आहे. दुखणेकरी म्हणजे सतत आजारी पडणारी व्यक्ती. खाली वाक्प्रचार दिले आहेत. शिक्षक व पालक यांच्याशी चर्चा करून त्याचा अर्थ समजून घ्या. त्याचा वाक्यात उपयोग करा.
छत्तीसचा आकडा -
पाठामध्ये दुखणेकरी हा शब्द आलेला आहे. दुखणेकरी म्हणजे सतत आजारी पडणारी व्यक्ती. खाली काही वाक्प्रचार व म्हणी दिलेल्या आहेत. शिक्षक व पालक यांच्याशी चर्चा करून त्यांचा अर्थ समजून घ्या. त्यांचा वाक्यांत उपयोग करा.
गळ्यातला ताईत -
खालील शब्दाला मराठी भाषेतील पर्यायी शब्द लिहा.
ऑपरेशन -
ध्वनिक्षेपकाच्या आवाजामुळे घरात आजोबांना काही ______.
पंडिता रमाबाईंसाठी पाठात आलेली विशेषणे शोधा व लिहा.
मला बूट ______ चप्पल खरेदी करायची आहे.
______! मला गबाळेपणा अजिबात आवडत नाही.
खालील वाक्यात योग्य नाम लिहा.
______ हा माझा जिवलग मित्र आहे.
खाली दिलेल्या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
आठवणे ×
खालील वाक्यात पूर्णविराम, प्रश्नचिन्ह व स्वल्पविराम घाला.
मी आई बाबा राजू पिंकी बाजारात गेलो
रिकाम्या जागी योग्य क्रियापद लिहा.
रोझी गाणे ______.
खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द पाठात शोधून लिहा.
लहान × ______
पर-सवर्णाने लिहा.
चंचल - ______
पर-सवर्णाने लिहा.
मंगल - ______
खालील उदाहरण वाचा व समजून घ्या.
उदा., चंदनाचे हात । पायही चंदन
तुका म्हणे तैसा । सज्जनापासून
पाहता अवगुण । मिळेचिना (संत तुकाराम)
(१) संत तुकाराम कोणत्या दोन गोष्टींची तुलना करतात?
______ आणि ______
(२) (अ) चंदनाचा विशेष गुण - ______
(आ) संतांचा विशेष गुण - ______
खालील शब्दाचे विशेषण, विशेष्य शोधा व लिहा.
______ - यंत्र
खाली दिलेले उदाहरण वाचा. त्यातील भाव समजून घ्या व त्यातील रसाचे नाव लिहा.
ही बोटे चघळत काय बसले हे राम रे लाळ ही
...शी! शी! तोंड अती अमंगळ असे
आधीच हे शेंबडे
आणि काजळ ओघळे वरूनि हे,
त्यातूनि ही हे रडे।
खाली दिलेले उदाहरण वाचा. त्यातील भाव समजून घ्या व त्यातील रसाचे नाव लिहा.
‘‘पाड सिंहासने दुष्ट ही पालथी ओढ
हत्तीवरूनि मत्त नृप खालती
मुकुट रंकास दे करटि भूपाप्रती
झाड खट्खट् तुझे खड्ग क्षुद्रां
धडधड फोड तट, रूद्र। ये चहुकडे।’’
आपली मराठी भाषा वाक्प्रचार, म्हणी व सुभाषिते यांनी समृद्ध आहे. शरीर अवयव, प्राणी, पक्षी, मानवी भावभावना, अन्न वा इतर अशा अनेक गोष्टींवरून आपल्याला वाक्प्रचार व म्हणी पाहायला मिळतात. खाली एक तक्ता दिला आहे. तक्त्यातील प्रत्येक रकान्यात दिलेल्या उदाहरणाप्रमाणे आणखी म्हणी व वाक्प्रचार शोधा व लिहा.
| शरीर अवयवावर आधारित | प्राणी व पक्षी यांवर आधारित | मानवी भावभावना | अन्नघटक | इतर घटक | |
| (१) | चेहरा काळवंडणे. | पोटात कावळे ओरडणे. | जिवाची उलघाल होणे. | खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. | दगडापेक्षा वीट मऊ. |
| (२) | |||||
| (३) | |||||
| (४) | |||||
| (५) |
