मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (इंग्रजी माध्यम) इयत्ता ९ वी

पर-सवर्णाने लिहा. मंगल - ______ - Marathi - Composite [[मराठी - संयुक्त (द्वितीय भाषा)]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

पर-सवर्णाने लिहा.

मंगल - ______

रिकाम्या जागा भरा
Advertisements

उत्तर

मंगल - मड्गल

shaalaa.com
व्याकरण
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 14: दिव्य - भाषाभ्यास [पृष्ठ ४४]

APPEARS IN

बालभारती Marathi (Composite) Antarbharati [English] Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 14 दिव्य
भाषाभ्यास | Q १. ५ | पृष्ठ ४४
बालभारती Marathi Aksharbharati [English] Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 16.2 विश्वकोश
भाषाभ्यास | Q 1. 5. | पृष्ठ ६२
बालभारती Marathi Kumarbharati [Marathi] Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 18 हसरे दु:ख
भाषाभ्यास | Q १. ५ | पृष्ठ ८१

संबंधित प्रश्‍न

खालील वाक्यातील उपमेय, उपमान, साधर्म्यवाचक शब्द, साधर्म्य ओळखा.

त्याचे अक्षर मोत्यासारखे सुंदर आहे.


खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द तयार करा.

शब्दसमूह सामासिक शब्द
ज्ञानरूपी अमृत  

खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे वचन बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.

कार्बनचा तुकडा जोडून प्रकाश तयार करण्याचे काम खर्चीक होते.


खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे वचन बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.

फसलेल्या प्रयोगांची पद्‍धतशीर नोंद एडिसनने वहीमध्ये ठेवली.


तक्ता पूर्ण करा.

खालील चौकटीतून शब्द किंवा शब्दसमूह योग्य ठिकाणी भरून नंतर उरलेल्या चौकटी भरा.

घडोघडी, बरेवाईट, पाप किंवा पुण्य, प्रतिक्षण, मीठभाकरी, जन्मापासून मरेपर्यंत, खरेखोट

 

अ.क्र. सामासिक शब्द विग्रह समासाचे नाव
(१)      
(२) बरेवाईट बरे किंवा वाईट वैकल्पिक द्‌वंद्‌व
(३)      
(४)       
(५)      
(६)       
(७)       

खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

गावोगाव- 


खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द बनवा.

विधीप्रमाणे- 


खालील वाक्यातील काळ ओळखा.

सकाळी आई माझ्या खोलीत येऊन गेली.


विशेष्य विशेषणाच्या योग्य जोड्या जुळवा.

‘अ’ गट ‘ब’ गट
(१) भव्य (अ) मन
(२) अमूल्य (आ) युग
(३) नवे (इ) शिकवण
(४) सुंदर (ई) पटांगण
(५) विशाल (उ) जग

खाली दिलेल्या शब्दांच्या विरुद्ध अर्थाचे शब्द चौकटीतून शोधून लिहा.

थंड, सापडणे, सुगंध, थोरला, जुना, लक्ष, स्मृती

दुर्गंध, विस्मृती, नवीन, गरम, दुर्लक्ष, धाकटा, हरवणे

समूहदर्शक शब्दाची यादी करा.

उदा. धान्याची रास

पक्ष्यांचा - 


समूहदर्शक शब्दाची यादी करा.

उदा. धान्याची रास

प्राण्यांचा - 


खालील शब्दाचा वापर करून प्रत्येकी एक वाक्य तयार करा.

गिर्यारोहण


‘बे’ हा उपसर्गलावून खालील शब्द तयार करा व लिहा.

जबाबदार-


‘बे’ हा उपसर्गलावून खालील शब्द तयार करा व लिहा.

रोजगार-


खालील शब्दाना कवितेतील शब्द शोधा.

पावा-


दिलेल्या शब्दापुढे पर्यायातील विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

मऊमऊ × ______


खालील शब्दासाठी प्रमाणभाषेतील शब्द लिहा.

माय - 


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द लिहा.

शेत - 


खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.

खुदकन हसणे -


खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.

कडकडून भेटणे -


खालील दिलेले शब्द योग्य ठिकाणी भरून वाक्य पूर्ण करा.

सचिन तेंडुलकरच्या यशस्वी फलंदाजीचे अनेक ______ साक्षीदार आहेत.


खालील शब्दाचे वचन बदला.

वह्या -


खालील शब्दाचे वचन बदला.

पत्र -


खाली म्हणीचे अर्थ दिले आहेत ते वाचा. त्यावरून म्हणी ओळखा व लिहा.

न आवडणाऱ्या माणसाने कितीही चांगली गोष्ट केली, तरी ती वाईट दिसते. त्या व्यक्तीचे काम आवडत नाही.


खालील म्हणीचे अर्थ दिले आहेत ते वाचा. त्यावरून म्हणी ओळखा व लिहा.

एखादी गोष्ट तत्काळ व्हावी याकरता काही लोक उतावळेपणाने जे उपाय करतात त्यांना हे म्हटले जाते.


खालील वाक्यातील रिकाम्या जागी पर्यायातील योग्य सर्वनाम लिहा.

आईने ______ डबा भरून दिला.


खालील वाक्यातील क्रियाविशेषण अव्यय अधोरेखित करा.

सभोवार दाट झाडी होती.


खालील वाक्यातील रिकाम्या जागी पर्यायातील योग्य सर्वनाम लिहा.

आज ______ खूप मजा केली.


खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

दूरवर ×


वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.

उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर

गर - गार


खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.

माती - 


खालील वाक्यात (? ! ‘-’ ‘‘-’’ . ,) घालून वाक्य पुन्हा लिहा.

मधू राजा रझिया व मारिया गप्पा मारत बसले


विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

अवघड × ......


खालील शब्दाला मराठी भाषेतील पर्यायी शब्द लिहा.

ऑपरेशन -


खालील शब्दाला मराठी भाषेतील पर्यायी शब्द लिहा.

मेडिसीन -


खाली दिलेल्या चौकोनातील चित्रासंबंधी काही शब्द दिलेले आहेत, त्या शब्दांचा उपयोग करून वाक्ये तयार करा.


सुलेमानचाचा रोज सकाळी फिरायला जातात, त्यामुळे त्यांची तब्येत ______.


खालील विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

गार × ______


खालील विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

तृप्त × ______


खालील विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

सज्जन × ______


खालील शब्दाला कवितेत आलेली विशेषणे लिहा.

...... - वाट.


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द पर्यायातून शोधून लिहा.

मदत - 


खाली दिलेल्या शब्दाचे पहिले अक्षर बदलून कंसात दिलेल्या अर्थाचा शब्द बनवा.

उदा., खजूर (कामगार) - मजूर

घागर (समुद्र) - ......


खालील वाक्यात योग्य नामे लिहा.

माझ्या दप्तरात ______, ______, ______ या वस्तू आहेत. 


खाली दिलेल्या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा. 

स्वच्छ ×


खाली दोन प्रकारचे शब्दसमूह दिलेले आहेत, ते वाचा. कोणत्या शब्दसमूहांचा अर्थ कळतो व कोणत्या शब्दांवरून कळतो ते समजून घ्या.

शब्दसमूह शब्दसमूह शब्दसमूहाचा अर्थ कळतो तो शब्द
१. मारियाने कुलूप  मारियाने कुलूप उघडले. उघडले
२. मारियाने दारे, खिडक्या  मारियाने दारे, खिडक्या बंद केल्या. बंद केल्या   
३. मारिया आईला मारिया आईला बिलगली बिलगली

मागील तक्त्यातील दुसऱ्या शब्दसमूहांत कोणती क्रिया झाली हे दाखवणारे शब्द दिले आहेत. उदा., उघडले, बंद केल्या, बिलगली. क्रिया सांगणाऱ्या या शब्दांमुळे वाक्यांचा अर्थ कळतो. या शब्दांना क्रियापद म्हणतात. 


खालील शब्दसमूह वाचा. त्यातील क्रियापदे ओळखा. त्याखाली रेघ ओढा.

दारावरची बेल वाजली.


क्रियापदे घालून वाक्य पूर्ण करा.

ताई पुस्तक ______ 


रिकाम्या जागी योग्य नाम लिहा. वाक्यातील क्रियापद ओळखा.

______ पत्र लिहिते.


रिकाम्या जागी योग्य क्रियापद लिहा.

सुधीर गोष्ट ______ .


विरुद्ध अर्थाचे शब्द माहीत करून घ्या. लिहा.

मऊ × ______ 


विरुद्ध अर्थाचे शब्द माहीत करून घ्या. लिहा.

चांगला × ______ 


कवितेतील यमक जुळणारा शब्द लिहा.

चांगला - 


खाली दिलेल्या शब्दाला (क्रियापदाला) ‘ईव’ प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार करा व त्याच्यासाठी समर्पक विशेष्य शोधून लिहा.

उदा., आखणे - आखीव - आखीव कागद.

कोरणे


खालील शब्दाच्या अर्थातील फरक समजून घ्या व त्याचा स्वतंत्र वाक्यात उपयोग करा.

विनंती-तक्रार


खालील शब्द वाचा.

कुस्ती, मुक्काम, पुष्कळ, शिस्त, दुष्काळ, पुस्तक, चिठ्ठी, डुक्कर, बिल्ला, चिक्की.

वरील प्रत्येक उदाहरणात एक जोडाक्षर आहे. या जोडाक्षरयुक्त अक्षरापूर्वीच्या अक्षराचे नीट निरीक्षण करा. काय आढळले? या अक्षरांतील उकार, इकार हे ऱ्हस्व आहेत.
मराठी शब्दांत जोडाक्षर असल्यास जोडाक्षरापूर्वीचे इकार, उकार, सामान्यत: ऱ्हस्व असतात.
लक्षात ठेवा: तत्सम शब्दांतील जोडाक्षरापूर्वीचे इकार व उकार ऱ्हस्व व दीर्घ अशा दोन्ही प्रकारचे आढळतात.
उदा., पुण्य, तीक्ष्ण, पूज्य
वर दिलेल्या वर्णनानुसार किमान दहा शब्द लिहा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×