Advertisements
Advertisements
प्रश्न
खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द तयार करा.
| शब्दसमूह | सामासिक शब्द |
| ज्ञानरूपी अमृत |
Advertisements
उत्तर
| शब्दसमूह | सामासिक शब्द |
| ज्ञानरूपी अमृत | ज्ञानामृत |
संबंधित प्रश्न
पुढील वाक्प्रचाराचा अर्थ लिहून वाक्यात उपयोग करा :
हरवलेला काळ मुठीत पकडणे.
खालील शब्दांना उपसर्ग व प्रत्यय लावून शब्द तयार करा.
उदा., वाद-विवाद, संवाद, निर्विवाद, वादक, वादी
(अ) अर्थ -
(आ) कृपा -
(इ) धर्म -
(ई) बोध -
(उ) गुण -
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ लिहून वाक्यांत उपयोग करा.
डोळे लकाकणे -
खालील वाक्प्रचारांचा अर्थ लिहून वाक्यांत उपयोग करा.
कडेलोट होणे -
खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द तयार करा.
| शब्दसमूह | सामासिक शब्द |
| प्रत्येक घरी |
खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे वचन बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.
फसलेल्या प्रयोगांची पद्धतशीर नोंद एडिसनने वहीमध्ये ठेवली.
सूचनेप्रमाणे कृती करा.
जर्मनी आणि सायबेरिया हे उत्तर येईल असा प्रश्न तयार करा.
जोड्या जुळवा.
| ‘अ’ गट | ‘ब’ गट |
| (१) आतुर होणे. | (अ) खूप आनंद होणे. |
| (२) हिरमोड होणे. | (आ) प्रेम करणे. |
| (३) उकळ्या फुटणे. | (इ) उत्सुक होणे. |
| (४) पालवी फुटणे. | (ई) नाराज होणे. |
| (५) मायेची पाखर घालणे. | (उ) नवीन उत्साह निर्माण होणे. |
खालील गटातील लेखननियमानुसार योग्य असलेला शब्द लिहा.
खालील गटातील लेखननियमानुसार योग्य असलेला शब्द लिहा.
खाली दिलेल्या विशेष्य आणि विशेषणांच्या योग्य जोड्या लावा.
| विशेषण | विशेष्य |
| विहंगम | वारा |
| गरमागरम | पाषाण |
| घोंघावणारा | पायवाट |
| काळाशार | दृश्य |
| अरुंद | कांदाभजी |
गटात न बसणारा शब्द ओळखा व लिहा. तो शब्द गटात का बसत नाही ते सांगा.
खालील वाक्प्रचार व त्यांचे अर्थ यांच्या योग्य जोड्या लावा.
| ‘अ’ गट | ‘ब’ गट |
| (१) काळजाला घरे पडणे. | (अ) त्रासून जाणे. |
| (२) मनमानी करणे. | (आ) प्रचंड दु:ख होणे. |
| (३) हैराण होणे. | (इ) मनाप्रमाणे वागणे. |
खालील शब्दाचा वापर करून प्रत्येकी एक वाक्य तयार करा.
भूस्खलन
‘बे’ हा उपसर्गलावून खालील शब्द तयार करा व लिहा.
पर्वा-
योग्य शब्दसमूहांचा पर्याय निवडून वाक्यातील रिकाम्या जागी वापर करून वाक्ये पुन्हा लिहा.
सुधाकरचा कबडडीच्या सामन्यात आपल्या मित्रासमोर काहीच ______.
‘जोडशब्द’ लिहा.
अंथरूण-
खालील शब्दासाठी प्रमाणभाषेतील शब्द लिहा.
माय -
विरुद्धार्थी शब्दांच्या योग्य जोड्या लावा.
खालील वाक्यात (? ! ‘-’ ‘‘-’’ . ,) घालून वाक्य पुन्हा लिहा.
तुला लाडू आवडतो का
पूर, गाव, नगर, बाद ही अक्षरे शेवटी असणाऱ्या गावांची, शहरांची, ठिकाणांची नावे खालील तक्त्यात लिहा.
| गाव | पूर | नगर | बाद |
| मानगाव | सोलापूर | अहमदनगर | औरंगाबाद |
पाठामध्ये दुखणेकरी हा शब्द आलेला आहे. दुखणेकरी म्हणजे सतत आजारी पडणारी व्यक्ती. खाली काही वाक्प्रचार व म्हणी दिलेल्या आहेत. शिक्षक व पालक यांच्याशी चर्चा करून त्यांचा अर्थ समजून घ्या. त्यांचा वाक्यांत उपयोग करा.
घागरगडचा सुभेदार -
जॉन आज शाळेत नवीन कंपास घेऊन आला होता. वर्गातील सर्व मुलांना दाखवत तो खूप ______ होता.
खालील वाक्यात पर्यायातील योग्य वाक्प्रचार घाला.
रस्त्यावर घडलेला अपघात बघून सर्वांचे ______.
ओळखा पाहू!
नाक आहे; पण श्वास घेत नाही. - _______
खालील शब्दाचा वाक्यात उपयोग करा.
शाबासकी -
खालील संवादातील उभयान्वयी अव्यये अधोरेखित करा.
| आई: | आपल्याकडे पाहुणे येणार आहेत, म्हणून आपण पुरणपोळी करूया. |
| अंकुश: | आई, तू बटाट्याची भाजी अन् पुऱ्या कर म्हणजे मी तुला मदत करू शकेन, शिवाय स्वयंपाकही लवकर होईल. जर पाहुणे लवकर आले, तर त्यांना वेळेवर जेवायला मिळेल; पण पाहुण्यांना आवडेल ना आपण केलेला स्वयंपाक? |
मला बूट ______ चप्पल खरेदी करायची आहे.
खालील शब्दसमूह वाचा. त्यातील क्रियापदे ओळखा. त्याखाली रेघ ओढा.
दारावरची बेल वाजली.
वाक्ये वाचा. क्रिया कोणती ते लिहा. क्रिया करणारी व्यक्ती कोण ते ओळखा. योग्य रकान्यात '✓' अशी खूण करा.
| वाक्ये | क्रिया | क्रिया करणारी व्यक्ती | ||
| पुरुष | स्त्री | इतर | ||
| शिवानी पाचवीत शिकते. | शिकते | ✓ | ||
| आईने पैसे मोजले. | ||||
| भाऊने कपडयांच्या घडया केल्या. | ||||
| बाबांनी आईला पैसे दिले. | ||||
| दामूकाकांनी खिशातून पैसे काढले. | ||||
| पिलू घरटयात बसले. | ||||
खालील शब्दाचा लिंग ओळखा.
पहाट - ______
खालील शब्दाचे लिंग ओळखा.
सुगी - ______
खालील वाक्य वाचून दिलेल्या ओळीत उत्तरे लिहा.
मंगल मंगल गीत म्हणे, अस्फुट रजनी मूकपणे.
(१) प्रस्तुत उदाहरणातील अचेतन गोष्ट - ______
(२) अचेतन गोष्टीने केलेली कृती - ______
(३) अचेतन गोष्टीने केलेली कृती कशी आहे? ______
पर्यायी वाक्प्रचारांचा खाली दिलेल्या वाक्यात योग्य उपयोग करा.
दिव्यांग मुलांची प्रदर्शनातील चित्रे पाहून प्रमुख पाहुणे थक्क झाले.
आपली मराठी भाषा वाक्प्रचार, म्हणी व सुभाषिते यांनी समृद्ध आहे. शरीर अवयव, प्राणी, पक्षी, मानवी भावभावना, अन्न वा इतर अशा अनेक गोष्टींवरून आपल्याला वाक्प्रचार व म्हणी पाहायला मिळतात. खाली एक तक्ता दिला आहे. तक्त्यातील प्रत्येक रकान्यात दिलेल्या उदाहरणाप्रमाणे आणखी म्हणी व वाक्प्रचार शोधा व लिहा.
| शरीर अवयवावर आधारित | प्राणी व पक्षी यांवर आधारित | मानवी भावभावना | अन्नघटक | इतर घटक | |
| (१) | चेहरा काळवंडणे. | पोटात कावळे ओरडणे. | जिवाची उलघाल होणे. | खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. | दगडापेक्षा वीट मऊ. |
| (२) | |||||
| (३) | |||||
| (४) | |||||
| (५) |
खालील शब्दाच्या अर्थातील फरक समजून घ्या व त्याचा स्वतंत्र वाक्यात उपयोग करा.
कृतज्ञ-कृतघ्न
खालील शब्दाच्या अर्थातील फरक समजून घ्या व त्याचा स्वतंत्र वाक्यात उपयोग करा.
आभार-अभिनंदन
कंसांत दिलेल्या सूचनेप्रमाणे वाक्याचे रूपांतर करा.
बापरे! रस्त्यावर केवढी ही गर्दी! (विधानार्थी करा.)
अधोरेखित केलेल्या अर्थाचा वाक्प्रचार पाठातून शोधून लिहा.
स्वत:च्या तत्त्वांशी समझोता करणे योग्य नव्हे.
