मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (इंग्रजी माध्यम) इयत्ता ९ वी

खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा. यथामती-

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.

यथामती - 

एक शब्द/वाक्यांश उत्तर
Advertisements

उत्तर

यथामती - मतीप्रमाणे

shaalaa.com
व्याकरण
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 8.1: सखू आजी - भाषाभ्यास [पृष्ठ ३०]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Aksharbharati Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 8.1 सखू आजी
भाषाभ्यास | Q १. (१) | पृष्ठ ३०
बालभारती Marathi Antarbharati (Composite) Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 6 बिनभिंतीची शाळा
भाषाभ्यास | Q 3 (1) | पृष्ठ २०

संबंधित प्रश्‍न

पुढील वाक्प्रचाराचा अर्थ लिहून वाक्यात उपयोग करा :
चौवाटा पांगणे 


अधोरेखित शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहून अर्थबदल न करता वाक्य पुन्हा लिहा.

मनुष्य हा प्रेमाच्या आधारावर जगू शकतो.


खालील वाक्यात अधोरेखित शब्दाऐवजी पाठात आलेले योग्य वाक्प्रचार शोधून वाक्य पुन्हा लिहा.

वर्गातील विद्यार्थ्यांनी शिक्षकांचे शिकवणे लक्षपूर्वक ऐकले पाहिजे.


खालील ओळीमधील उपमेय, उपमान, साधर्म्यदर्शक शब्द व साधर्म्यदर्शक गुण ओळखा व अलंकाराचे नाव द्या.

तारांगणही स्पष्ट बिंबले
स्नाना जणुं हे मुनि अवतरले।


जोड्या जुळवा.

‘अ’ गट ‘ब’ गट
(१) आतुर होणे. (अ) खूप आनंद होणे.
(२) हिरमोड होणे. (आ) प्रेम करणे.
(३) उकळ्या फुटणे. (इ) उत्सुक होणे.
(४) पालवी फुटणे. (ई) नाराज होणे.
(५) मायेची पाखर घालणे. (उ) नवीन उत्साह निर्माण होणे.

गटात न बसणारा शब्द ओळखा व लिहा. तो शब्द गटात का बसत नाही ते सांगा.


समूहदर्शक शब्दाची यादी करा.

उदा. धान्याची रास

लाकडाची - 


खालील शब्दाचा वापर करून प्रत्येकी एक वाक्य तयार करा.

भूस्खलन


‘जोडशब्द’ लिहा.

अंथरूण- 


खालील शब्दासाठी शेवट समान असणारा कवितेतील शब्द लिहा.

रास - 


खालील शब्दासाठी प्रमाणभाषेतील शब्द लिहा.

खावा - 


वाचा. सांगा. लिहा.

नादमय शब्द

उदा., छुमछुम, झुकझुक.


खाली म्हणीचे अर्थ दिले आहेत ते वाचा. त्यावरून म्हणी ओळखा व लिहा.

एखाद्या माणसाला काम करता येत नसले, की तो कारणे देत असतो.


खालील वाक्यात योग्य पर्याय निवडून सर्वनाम घाला.

हसिना खेळाडू आहे. ______ रोज पटांगणावर खेळते.


‘बिन’ हा उपसर्ग लावून तयार होणारे शब्द लिहा.


खालील दिलेली क्रियाविशेषण अव्यय वापरून वाक्य पूर्ण करा.

मी ______ पाणी प्यायलो.


खालील शब्दाचे वचन बदला.

शिफारस -


चित्राच्या जागी योग्य शब्दाचा वापर करून खालील म्हणी पूर्ण करा.

अडला हरी पाय धरी


योग्य जोड्या लावा.

नाम विशेषण
(अ) मिनू (१) मुसळधार
(आ) पाणी (२) इवलीशी
(इ) डोळे (३) खारट
(ई) पाऊस (४) बटबटीत

खालील वाक्यातील काळ ओळखा.

मी पोहायला शिकणार आहे.


खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.

झाड - 


खालील वाक्यात (? ! ‘-’ ‘‘-’’ . ,) घालून वाक्य पुन्हा लिहा.

माझे काका मुंबईला राहतात


पाठामध्ये दुखणेकरी हा शब्द आलेला आहे. दुखणेकरी म्हणजे सतत आजारी पडणारी व्यक्ती. खाली काही वाक्प्रचार व म्हणी दिलेल्या आहेत. शिक्षक व पालक यांच्याशी चर्चा करून त्यांचा अर्थ समजून घ्या. त्यांचा वाक्यांत उपयोग करा.

कळीचा नारद - 


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द "मुक्या प्राण्यांची कैफियत" या पाठातून शोधून लिहा.

शेवट - 


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द पर्यायातून शोधून लिहा.

मदत - 


हात व हस्त हे एकाच अर्थाचे शब्द आहेत. खालील शब्द वाचा व त्यांचे अर्थ शिक्षकांच्या मदतीने समजून घ्या.

हस्तकला, हस्ताक्षर, हस्तांदोलन, हातकंकण, हातखंडा, हातमोजे, हस्तक्षेप.


खाली दिलेल्या शब्दाचे पहिले अक्षर बदलून कंसात दिलेल्या अर्थाचा शब्द बनवा.

उदा., खजूर (कामगार) - मजूर

पुस्तक (डोके) - ......


खालील चित्र पाहून आपल्या भावना व्यक्त करणारी वाक्ये लिहा.


खाली दिलेल्या वाक्यातील 'नामे' ओळखा. त्यांखाली रेघ ओढा.

दिनेश हा गुणी मुलगा आहे.


खाली दिलेल्या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा. 

उंच ×


खाली दिलेल्या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा. 

थांबणे ×


खालील शब्दसमूह वाचा. त्यातील क्रियापदे ओळखा. त्याखाली रेघ ओढा.

मारियाने आकाशाकडे पाहिले. 


विरुद्ध अर्थाचे शब्द लिहा.

खाली × ______


खालील शब्दासाठी पाठातील विशेषण शोधा.

विशेषणे विशेष्य
______ झरा

खालील शब्दासाठी पाठातील विशेषण शोधा.

विशेषणे विशेष्य
______ स्वर

खालील उदाहरण वाचा व समजून घ्या.

उदा., ‘अमृताहुनि गोड नाम तुझे देवा’

वरील उदाहरणातील उपमेय - ______

उपमान - ______


खाली दिलेल्या शब्दाचा उपसर्ग बदलून विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

पुरोगामी ×


खालील वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ लिहा.

रया जाणे.


अधोरेखित केलेल्या अर्थाचा वाक्प्रचार पाठातून शोधून लिहा.

आवाक्याबाहेरचे काम समीरने सन्मार्गाने पूर्ण केले.


खालील शब्द वाचा.

कुस्ती, मुक्काम, पुष्कळ, शिस्त, दुष्काळ, पुस्तक, चिठ्ठी, डुक्कर, बिल्ला, चिक्की.

वरील प्रत्येक उदाहरणात एक जोडाक्षर आहे. या जोडाक्षरयुक्त अक्षरापूर्वीच्या अक्षराचे नीट निरीक्षण करा. काय आढळले? या अक्षरांतील उकार, इकार हे ऱ्हस्व आहेत.
मराठी शब्दांत जोडाक्षर असल्यास जोडाक्षरापूर्वीचे इकार, उकार, सामान्यत: ऱ्हस्व असतात.
लक्षात ठेवा: तत्सम शब्दांतील जोडाक्षरापूर्वीचे इकार व उकार ऱ्हस्व व दीर्घ अशा दोन्ही प्रकारचे आढळतात.
उदा., पुण्य, तीक्ष्ण, पूज्य
वर दिलेल्या वर्णनानुसार किमान दहा शब्द लिहा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×