मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएचएससी विज्ञान (सामान्य) इयत्ता ११ वी

शब्दसमूहांचा अर्थ स्पष्ट करा : बावनकशी सोने- _________ सोन्याची खाण - __________ करमाची रेखा - ___________ चतकोर चोपडी - _________ - Marathi

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

शब्दसमूहांचा अर्थ स्पष्ट करा :

  1. बावनकशी सोने-  _________
  2. सोन्याची खाण - __________
  3. करमाची रेखा - ___________
  4. चतकोर चोपडी - _________
टीपा लिहा
Advertisements

उत्तर

  1. बावनकशी सोने - अतिशय शुद्ध गोष्ट
  2. सोन्याची खाण - दुर्मीळ खजिना
  3. करमाची रेखा - भाग्यरेषा
  4. चतकोर चोपडी - लहानशी वही
shaalaa.com
व्याकरण
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 1.05: परिमळ - कृती [पृष्ठ २३]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Yuvakbharati [English] Standard 11 Maharashtra State Board
पाठ 1.05 परिमळ
कृती | Q (२) (आ) | पृष्ठ २३

संबंधित प्रश्‍न

पुढील शब्दातील अक्षरे निवडून अर्थपूर्ण शब्द तयार करा :
इशारतीबरहुकूम


खालील वाक्यातील उपमेय, उपमान, साधर्म्यदर्शक शब्द व समान गुण ओळखा.

राधाचा आवाज कोकिळेसारखा मधुर आहे.


खालील ओळीमधील उपमेय, उपमान, साधर्म्यदर्शक शब्द व साधर्म्यदर्शक गुण ओळखा व अलंकाराचे नाव द्या.

तिचे डोळे कमळाच्या पाकळ्यांसारखे सुंदर आहेत.


समूहदर्शक शब्दाची यादी करा.

उदा. धान्याची रास

प्राण्यांचा - 


कवितेतील यमक जुळणाऱ्या शब्दाच्या जोड्या शोधून लिहा.

व्हावे- 


खालील शब्दाना कवितेतील शब्द शोधा.

ताजेपणा-


खालील शब्दाना कवितेतील शब्द शोधा.

बोट- 


खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.

कडकडून भेटणे -


खालील वाक्याचे वचन बदलून वाक्ये पुन्हा लिहा.

उदा., भिंत कोसळली - भिंती कोसळल्या.

त्याने खुर्ची ठेवली.


खालील दिलेले शब्द योग्य ठिकाणी भरून वाक्य पूर्ण करा.

______ काम करणारा विद्यार्थी सर्वांना नेहमीच आवडतो.


खालील वाक्यातील रिकाम्या जागी पर्यायातील योग्य सर्वनाम लिहा.

आज ______ खूप मजा केली.


खालील वाक्यातील रिकाम्या जागी पर्यायातील योग्य सर्वनाम लिहा.

दादा धावपटू आहे. ______ रोज पळतो.


खालील शब्दाचे वचन बदला.

शब्द -


खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

लवकर ×


खालील चित्राला दोन-दोन विशेषणे लावा.


वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.

उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर

कप - काप


खालील शब्दांचे समानार्थी शब्द लिहा.


पाठामध्ये दुखणेकरी हा शब्द आलेला आहे. दुखणेकरी म्हणजे सतत आजारी पडणारी व्यक्ती. खाली काही वाक्प्रचार व म्हणी दिलेल्या आहेत. शिक्षक व पालक यांच्याशी चर्चा करून त्यांचा अर्थ समजून घ्या. त्यांचा वाक्यांत उपयोग करा.

कळीचा नारद - 


तो रस्ता खासगी असल्यामुळे आपले वाहन तेथून नेण्याला ______.


खालील शब्दाचा वाक्यात उपयोग करा.

अवांतर - 


खालील संवादातील उभयान्वयी अव्यये अधोरेखित करा.

आई: आपल्याकडे पाहुणे येणार आहेत, म्हणून आपण पुरणपोळी करूया.
अंकुश: आई, तू बटाट्याची भाजी अन् पुऱ्या कर म्हणजे मी तुला मदत करू शकेन, शिवाय स्वयंपाकही लवकर होईल. जर पाहुणे लवकर आले, तर त्यांना वेळेवर जेवायला मिळेल; पण पाहुण्यांना आवडेल ना आपण केलेला स्वयंपाक?

खाली दिलेल्या शब्दाचे पहिले अक्षर बदलून कंसात दिलेल्या अर्थाचा शब्द बनवा.

उदा., खजूर (कामगार) - मजूर

पुस्तक (डोके) - ......


खाली काही शब्द दिलेले आहेत. त्या शब्दांचा विरुद्धार्थी शब्द भरून कोडे पूर्ण करा.

  1. उद्योगी ×
  2. गरम ×
  3. मोठा ×
  4. जुने ×
  5. होकार ×
  6. हसणे ×

खालील वाक्यात पूर्णविराम, प्रश्नचिन्ह व स्वल्पविराम घाला.

मी संगणक सुरु केला मामाचा ई-मेल वाचला मामा चार दिवसांनी येणार होता आम्ही आनंदित झालो


खालील उदाहरणे वाचा व अभ्यासा.

  1. मुलांनी आईवडिलांची आज्ञा पाळावी.
  2. आई गावाहून चार पाच दिवसांत परत येईल.
  3. दूरच्या प्रवासात सोबत अंथरूण पांघरूण घ्यावे.

(१) अधोरेखित शब्दांत किती पदे आहेत?

(२) दोन्ही पदे महत्त्वाची वाटतात काय?

दोन्ही पदे महत्त्वाची - द्‌वंद्‌व समास वैशिष्ट्ये - समासाचा विग्रह आणि, व, अथवा, किंवा या समुच्चयबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी नाहीतर वा, किंवा, अथवा या विकल्पबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करतात.

(१) इतरेतर द्‌वंद्‌व (२) वैकल्पिक द्‌वंद्‌व (३) समाहार द्‌वंद्‌व
दोन्ही पदे महत्त्वाची.
विग्रह - आणि, व या समुच्च्यबोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करावा.
दोन्ही पदे महत्त्वाची.
विग्रह वा, किंवा, अथवा अशा विकल्प बोधक उभयान्वयी अव्ययांनी करावा.
दोन्ही पदे महत्त्वाची.
दोन्ही पदांसोबत त्याच प्रकारच्या इतर पदांचा समावेश (समाहार) गृहीत धरलेला असतो.
उदा., कृष्णार्जुन
कृष्ण आणि अर्जुन
उदा., खरेखोटे
खरे किंवा खोटे
उदा., भाजीपाला
भाजी व इतर गोष्टी

खालील शब्दाचे लिंग ओळखा.

सुगी - ______


पर-सवर्णाने लिहा.

चंचल - ______


खालील वाक्य वाचून दिलेल्या ओळीत उत्तरे लिहा.

मंगल मंगल गीत म्हणे, अस्फुट रजनी मूकपणे.

(१) प्रस्तुत उदाहरणातील अचेतन गोष्ट - ______

(२) अचेतन गोष्टीने केलेली कृती - ______

(३) अचेतन गोष्टीने केलेली कृती कशी आहे? ______


खालील शब्दाचे विशेषण, विशेष्य शोधा व लिहा.

______ - उद्गार


आपली मराठी भाषा वाक्प्रचार, म्हणी व सुभाषिते यांनी समृद्ध आहे. शरीर अवयव, प्राणी, पक्षी, मानवी भावभावना, अन्न वा इतर अशा अनेक गोष्टींवरून आपल्याला वाक्प्रचार व म्हणी पाहायला मिळतात. खाली एक तक्ता दिला आहे. तक्त्यातील प्रत्येक रकान्यात दिलेल्या उदाहरणाप्रमाणे आणखी म्हणी व वाक्प्रचार शोधा व लिहा.

  शरीर अवयवावर आधारित प्राणी व पक्षी यांवर आधारित मानवी भावभावना अन्नघटक इतर घटक
(१)  चेहरा काळवंडणे. पोटात कावळे ओरडणे. जिवाची उलघाल होणे. खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. दगडापेक्षा वीट मऊ.
(२)          
(३)          
(४)          
(५)          

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×