हिंदी

पर-सवर्णाने लिहा. मंगल - ______ - Marathi - Composite [[मराठी - संयुक्त (द्वितीय भाषा)]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

पर-सवर्णाने लिहा.

मंगल - ______

रिक्त स्थान भरें
Advertisements

उत्तर

मंगल - मड्गल

shaalaa.com
व्याकरण
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 14: दिव्य - भाषाभ्यास [पृष्ठ ४४]

APPEARS IN

बालभारती Marathi (Composite) Antarbharati [English] Standard 9 Maharashtra State Board
अध्याय 14 दिव्य
भाषाभ्यास | Q १. ५ | पृष्ठ ४४
बालभारती Marathi Aksharbharati [English] Standard 9 Maharashtra State Board
अध्याय 16.2 विश्वकोश
भाषाभ्यास | Q 1. 5. | पृष्ठ ६२
बालभारती Marathi Kumarbharati [Marathi] Standard 9 Maharashtra State Board
अध्याय 18 हसरे दु:ख
भाषाभ्यास | Q १. ५ | पृष्ठ ८१

संबंधित प्रश्न

अधोरेखित शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहून अर्थबदल न करता वाक्य पुन्हा लिहा.

नव्या जगाची जीवनशैली माणूसपणाशी जवळीक साधत नाही.


खालील विरामचिन्हांची नावे कंसातील यादीतून शोधून लिहा.
(अपूर्णविराम, संयोगचिन्ह, अर्धविराम, अपसारणचिन्ह, लोपचिन्ह)

विरामचिन्हे -

नावे

;

 

.......

 

 

:

 

-

 

खालील शब्दसमूहांचा वाक्यांत उपयोग करा.
न्यून असणे-


खालील शब्दसमूहांचा वाक्यांत उपयोग करा.
अवाक् होणे-


खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द तयार करा.

शब्दसमूह सामासिक शब्द
ज्ञानरूपी अमृत  

खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द बनवा.

प्रत्येक गल्लीत- 


खाली दिलेल्या शब्दांतून नाम व विशेषणे ओळखून त्यांच्या योग्य जोड्या लावा.

हिरवी, सावली, डोंगर, राने, निळे, दाट

 

नामे विशेषणे
   

खालील वाक्यातील विरामचिन्ह ओळखून त्यांची नावे लिहा.

गतकाळातले ‘ते क्षण’ पुन्हा जिवंत होतात.


समूहदर्शक शब्दाची यादी करा.

उदा. धान्याची रास

प्राण्यांचा - 


‘बे’ हा उपसर्गलावून खालील शब्द तयार करा व लिहा.

शिस्त-


खालील शब्दासाठी प्रमाणभाषेतील शब्द लिहा.

माय - 


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द लिहा.

आई - ______


खालील वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग करा.

गाढ झोपणे -


खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दांमधील नामे, सर्वनामे, विशेषणे, क्रियापदे रिकाम्या चौकटींत भरा.

तो लांब पाइप गोपाळने ओढत आणला.

नाम सर्वनाम विशेषण क्रियापद
       

खालील वाक्यातील नामांना अधोरेखित करा.

सुमनने गुलाबाचे रोपटे लावले.


खालील वाक्यातील सर्वनाम अधोरेखित करा.

तुला नवीन दप्तर आणले.


खालील दिलेले शब्द योग्य ठिकाणी भरून वाक्य पूर्ण करा.

भूज येथे घडलेली भूकंपाची घटना ______ होती.


खालील शब्दाचे वचन बदला.

लेखक -


खालील शब्दांचे लिंग ओळखा व वचन बदला.

शब्द लिंग वचन
उदा., घर नपुंसकलिंगी घरे
भिंत स्त्रीलिंगी भिंती
चेहरा पुल्लिंगी चेहरे
निवारा    
आई    
डोंगर    
हवा    
आजोबा    

वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.

उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर

गर - गार


वस्तू आणि वास्तू या दोन शब्दांतील लेखनामध्ये फक्त ‘काना’ दिल्याने फरक पडतो; परंतु अर्थामध्ये खूप फरक आहे. खाली दिलेल्या शब्दाचे अर्थ शोधा. लिहा.

उदा., (१) वस्तू - जिन्नस, नग (२) वास्तू - घर

पर - पार


चित्राच्या जागी योग्य शब्दाचा वापर करून खालील म्हणी पूर्ण करा.

वासरात लंगडी शहाणी.


खालील शब्दांचे समानार्थी शब्द लिहा.


खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द लिहा.

वस्त्र -


खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.

तुळई -


खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.

बिजागरी - 


विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

अवघड × ......


'गुलगुलीत बिछाना' याप्रमाणे खाली दिलेल्या चौकोनांतील शब्दांच्या जोड्या जुळवा.

'अ' गट 'ब' गट
१. टवटवीत अ. जेवण
२. चमचमीत आ. डोळे
३. ठणठणीत इ. दगड
४. बटबटीत ई. भाजी
५. मिळमिळीत उ. आरोग्य
६. गुळगुळीत ऊ. फूल

खालील शब्दाचे समानार्थी शब्द "मुक्या प्राण्यांची कैफियत" या पाठातून शोधून लिहा.

किनारा - 


खालील शब्दाला कवितेत आलेली विशेषणे लिहा.

...... - स्वर.


खालील शब्दाला कवितेत आलेली विशेषणे लिहा.

...... - अंकुर.


खालील शब्दाचा वाक्यात उपयोग करा.

अवांतर - 


खालील शब्दात लपलेले शब्द शोधा.

उदा., गारवा - गार, रवा, वार, गावा, वागा.

आराखडा - 


तुझी तयारी असो ______ नसो, तुला गावी जावेच लागेल.


'मुलगा-मुलगी एकसमान, दोघांनाही द्या सन्मान.' यांसारखे सुविचार शोधून लिहा.


खालील शब्दातील अचूक शब्द लिहा.


कवितेत 'चमचम' शब्द आलेला आहे. यासारखे शब्द माहीत करून घ्या व लिहा.


खालील वाक्यात योग्य नामे लिहा.

माझ्या दप्तरात ______, ______, ______ या वस्तू आहेत. 


खालील शब्दसमूह वाचा. त्यातील क्रियापदे ओळखा. त्याखाली रेघ ओढा.

मारियाने आकाशाकडे पाहिले. 


क्रियापदे घालून वाक्य पूर्ण करा.

मारियाने दार ______


क्रियापदे घालून वाक्य पूर्ण करा.

मी चेंडू ______


क्रियापदे घालून वाक्य पूर्ण करा.

ताई पुस्तक ______ 


खालील शब्द वाचा, त्या शब्दांत आलेली 'र' ची रूपे शोधा. शिक्षकांच्या मदतीने समजुन घ्या.

(अ) सूर्य

(आ) पर्वत

(इ) चंद्र

(ई) समुद्र

(उ) कैऱ्या

(ऊ) पऱ्या

(ए) प्राणी

(ऐ) प्रकाश

(ओ) महाराष्ट्र

(औ) ट्रक


खालील वाक्यात पूर्णविराम, प्रश्नचिन्ह व स्वल्पविराम घाला.

मी आई बाबा राजू पिंकी बाजारात गेलो


खालील वाक्यांतील अधोरेखित नामांचे लिंग ओळखा. तक्ता तयार करून वहीत लिहा.  

वाक्ये लिंग क्रिया क्रिया करणारी व्यक्ती
पुरुष  स्त्री  इतर
(अ) कावळा झाडावर राहतो.  ______ ______ ______ ______ ______
(आ) रेश्माने पत्र वाचले. ______ ______ ______ ______ ______
(इ) पोस्टमनने पत्र दिले. ______ ______ ______ ______ ______
(ई) मायाने पाकीट उघडले.   ______ ______ ______ ______ ______
(उ) मायाने दार उघडले.  ______ ______ ______ ______ ______

खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द पाठात शोधून लिहा.

लहान × ______


खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द तयार करा.

शब्दसमूह सामासिक शब्द
प्रत्येक घरी ______

खालील वाक्यातील अधोरेखित शब्दाचे वचन बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.

त्यांचा खेळातील दम संपत आला.


खालील शब्दाचे लिंग ओळखा.

मेळा - ______


खाली दिलेल्या शब्दाला (क्रियापदाला) ‘ईव’ प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार करा व त्याच्यासाठी समर्पक विशेष्य शोधून लिहा.

उदा., आखणे - आखीव - आखीव कागद.

ऐकणे


खाली दिलेल्या शब्दाचा उपसर्ग बदलून विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

विजातीय ×


खालील ओळी वाचा व ओळी पूर्ण करा.

लहानपण देगा देवा। मुंगी साखरेचा रवा।
ऐरावत रत्न थोर। त्यासी अंकुशाचा मार।।

  1. संत तुकाराम परमेश्वराजवळ हे मागणे मागतात. ______
  2. रत्नासारख्या थोर असलेल्या ऐरावताला सहन करावा लागतो. ______
  3. मुंगीला ही गोष्ट प्राप्त होते. ______
  4. संत तुकाराम ही गोष्ट पटवून देतात. ______
  5. मोठेपणातील यातना या उदाहरणाने पटवून देतात. ______

खालील वाक्यात योग्य विरामचिन्हे वापरून वाक्य पुन्हा लिहा.

गुलाब जास्वंद माेगरा ही माझी आवडती फुले आहेत


खाली दिलेले उदाहरण वाचा. त्यातील भाव समजून घ्या व त्यातील रसाचे नाव लिहा.

‘‘ओढ्यांत भालु ओरडती
वाऱ्यात भुते बडबडती
डोहात सावल्या पडती’’


खाली दिलेले उदाहरण वाचा. त्यातील भाव समजून घ्या व त्यातील रसाचे नाव लिहा.

‘‘जे खळांची व्यंकटी सांडो
तयां सत्कर्मी रती वाढो
भूतां परस्परे जडो। मैत्र जीवांचे’’


पर्यायी वाक्प्रचारांचा खाली दिलेल्या वाक्यात योग्य उपयोग करा.

शालेय स्नेहसंमेलनात प्राचीने स्टेजवर पहिले पाऊल टाकले.


आपली मराठी भाषा वाक्प्रचार, म्हणी व सुभाषिते यांनी समृद्ध आहे. शरीर अवयव, प्राणी, पक्षी, मानवी भावभावना, अन्न वा इतर अशा अनेक गोष्टींवरून आपल्याला वाक्प्रचार व म्हणी पाहायला मिळतात. खाली एक तक्ता दिला आहे. तक्त्यातील प्रत्येक रकान्यात दिलेल्या उदाहरणाप्रमाणे आणखी म्हणी व वाक्प्रचार शोधा व लिहा.

  शरीर अवयवावर आधारित प्राणी व पक्षी यांवर आधारित मानवी भावभावना अन्नघटक इतर घटक
(१)  चेहरा काळवंडणे. पोटात कावळे ओरडणे. जिवाची उलघाल होणे. खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. दगडापेक्षा वीट मऊ.
(२)          
(३)          
(४)          
(५)          

खालील शब्दाच्या अर्थातील फरक समजून घ्या व त्याचा स्वतंत्र वाक्यात उपयोग करा.

आभार-अभिनंदन


खालील वाक्प्रचाराचा योग्य अर्थ लिहा.

रया जाणे.


कंसांत दिलेल्या सूचनेप्रमाणे वाक्याचे रूपांतर करा.

हा तलाव अतिशय सुंदर आहे. (उद्गारार्थी करा.)


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×