मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता ९ वी

आपली मराठी भाषा वाक्प्रचार, म्हणी व सुभाषिते यांनी समृद्ध आहे. शरीर अवयव, प्राणी, पक्षी, मानवी भावभावना, अन्न वा इतर अशा अनेक गोष्टींवरून आपल्याला वाक्प्रचार व म्हणी पाहायला मिळतात.

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

आपली मराठी भाषा वाक्प्रचार, म्हणी व सुभाषिते यांनी समृद्ध आहे. शरीर अवयव, प्राणी, पक्षी, मानवी भावभावना, अन्न वा इतर अशा अनेक गोष्टींवरून आपल्याला वाक्प्रचार व म्हणी पाहायला मिळतात. खाली एक तक्ता दिला आहे. तक्त्यातील प्रत्येक रकान्यात दिलेल्या उदाहरणाप्रमाणे आणखी म्हणी व वाक्प्रचार शोधा व लिहा.

  शरीर अवयवावर आधारित प्राणी व पक्षी यांवर आधारित मानवी भावभावना अन्नघटक इतर घटक
(१)  चेहरा काळवंडणे. पोटात कावळे ओरडणे. जिवाची उलघाल होणे. खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. दगडापेक्षा वीट मऊ.
(२)          
(३)          
(४)          
(५)          
तक्ता
Advertisements

उत्तर

  शरीर अवयवावर आधारित प्राणी व पक्षी यांवर आधारित मानवी भावभावना अन्नघटक इतर घटक
(१)  चेहरा काळवंडणे. पोटात कावळे ओरडणे. जिवाची उलघाल होणे. खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. दगडापेक्षा वीट मऊ.
(२) डोळे मिटणे. चिमणीच्या चोचीने खाणे. हृदयात कालवाकालव होणे. वड्याचे तेल वांग्यावर एक ना धड भाराभर चिंध्या 
(३) पोटात दुखणे. कोल्ह्याला द्राक्षे आंबट मन चिंती ते वैरी न चिंती खाई त्याला खवखवे इकडे आड, तिकडे विहीर
(४) डोके फिरणे. गाढवाला गुळाची चव काय? भित्यापाठी ब्रह्मराक्षस तेल गेले, तूप गेले, हाती धुपाटणे राहिले. पळसाला पाने तीनच
(५) बुडत्याचा पाय खोलात. माकडाला चढली भांग प्राणपणाने लढणे. दुधाची तहान ताकावर तळे राखी तो पाणी चाखी.
shaalaa.com
व्याकरण
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 11: मातीची सावली - स्वाध्याय [पृष्ठ ५१]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Kumarbharati [Marathi] Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 11 मातीची सावली
स्वाध्याय | Q 1. | पृष्ठ ५१

संबंधित प्रश्‍न

खालील ओळीमधील उपमेय, उपमान, साधर्म्यदर्शक शब्द व साधर्म्यदर्शक गुण ओळखा व अलंकाराचे नाव द्या.

आईचे प्रेम म्हणजे जणू सागरच!


खालील शब्दासाठी कवितेत आलेले समान अर्थाचे शब्द शोधा.

सजली- 


खालील शब्दसमूहापासून सामासिक शब्द बनवा.

चुकीची शिस्त-


खालील वाक्यातील काळ ओळखा.

आयुष्यात पहिल्यांदाच मला उद्या कधी उगवेल याची उत्कंठा लागली.


खालील शब्दाचा वापर करून प्रत्येकी एक वाक्य तयार करा.

गिर्यारोहण


खालील शब्दाचे वचन बदला.

वह्या -


खाली म्हणीचे अर्थ दिले आहेत ते वाचा. त्यावरून म्हणी ओळखा व लिहा.

जे समोर दिसते त्यासाठी कोणत्याही पुराव्याची गरज भासत नसते.


खालील वाक्याचे वचन बदलून वाक्य पुन्हा लिहा.

उदा., भिंत कोसळली - भिंती कोसळल्या.

मधू आंबा खा.


खालील वाक्यात योग्य पर्याय निवडून सर्वनाम घाला.

जॉनने ______ चहा केला.


खालील शब्दाचे वचन बदला.

पुस्तक


खालील शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

शूर ×


खाली दिलेल्या शब्दाचे पहिले अक्षर बदलून कंसात दिलेल्या अर्थाचा शब्द बनवा.

उदा., खजूर (कामगार) - मजूर

गाजर (पाळीव प्राणी) - ......


खालील चित्र पाहून आपल्या भावना व्यक्त करणारी वाक्ये लिहा.


खाली दिलेल्या वाक्यातील 'नामे' ओळखा. त्यांखाली रेघ ओढा.

आजी, तुम्ही या जागेवर बसा.


रिकाम्या जागी योग्य नाम लिहा. वाक्यातील क्रियापद ओळखा.

______ पत्र लिहिते.


पुढील वाक्यात योग्य विरामचिन्हे वापरा. विरामचिन्हे व त्यांची नावे लिहा.

जया म्हणाली हो जेवणानंतर मी सर्व गोष्टी वाचणार आहे


पुढील वाक्यात योग्य विरामचिन्हे वापरा. विरामचिन्हे व त्यांची नावे लिहा.

वडील म्हणाले ज्ञानेश्वरी कुणी लिहिली तुला ठाऊक आहे का


अनुस्वार वापरून लिहा.

बम्ब - ______


खाली दिलेल्या शब्दाचा उपसर्ग बदलून विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

सुपीक ×


खालील शब्दाचे विशेषण, विशेष्य शोधा व लिहा.

हुबेहूब - ______


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×