मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता ९ वी

आपली मराठी भाषा वाक्प्रचार, म्हणी व सुभाषिते यांनी समृद्ध आहे. शरीर अवयव, प्राणी, पक्षी, मानवी भावभावना, अन्न वा इतर अशा अनेक गोष्टींवरून आपल्याला वाक्प्रचार व म्हणी पाहायला मिळतात.

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

आपली मराठी भाषा वाक्प्रचार, म्हणी व सुभाषिते यांनी समृद्ध आहे. शरीर अवयव, प्राणी, पक्षी, मानवी भावभावना, अन्न वा इतर अशा अनेक गोष्टींवरून आपल्याला वाक्प्रचार व म्हणी पाहायला मिळतात. खाली एक तक्ता दिला आहे. तक्त्यातील प्रत्येक रकान्यात दिलेल्या उदाहरणाप्रमाणे आणखी म्हणी व वाक्प्रचार शोधा व लिहा.

  शरीर अवयवावर आधारित प्राणी व पक्षी यांवर आधारित मानवी भावभावना अन्नघटक इतर घटक
(१)  चेहरा काळवंडणे. पोटात कावळे ओरडणे. जिवाची उलघाल होणे. खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. दगडापेक्षा वीट मऊ.
(२)          
(३)          
(४)          
(५)          
तक्ता
Advertisements

उत्तर

  शरीर अवयवावर आधारित प्राणी व पक्षी यांवर आधारित मानवी भावभावना अन्नघटक इतर घटक
(१)  चेहरा काळवंडणे. पोटात कावळे ओरडणे. जिवाची उलघाल होणे. खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशी. दगडापेक्षा वीट मऊ.
(२) डोळे मिटणे. चिमणीच्या चोचीने खाणे. हृदयात कालवाकालव होणे. वड्याचे तेल वांग्यावर एक ना धड भाराभर चिंध्या 
(३) पोटात दुखणे. कोल्ह्याला द्राक्षे आंबट मन चिंती ते वैरी न चिंती खाई त्याला खवखवे इकडे आड, तिकडे विहीर
(४) डोके फिरणे. गाढवाला गुळाची चव काय? भित्यापाठी ब्रह्मराक्षस तेल गेले, तूप गेले, हाती धुपाटणे राहिले. पळसाला पाने तीनच
(५) बुडत्याचा पाय खोलात. माकडाला चढली भांग प्राणपणाने लढणे. दुधाची तहान ताकावर तळे राखी तो पाणी चाखी.
shaalaa.com
व्याकरण
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 11: मातीची सावली - स्वाध्याय [पृष्ठ ५१]

APPEARS IN

बालभारती Marathi Kumarbharati [Marathi] Standard 9 Maharashtra State Board
पाठ 11 मातीची सावली
स्वाध्याय | Q 1. | पृष्ठ ५१

संबंधित प्रश्‍न

पुढील वाक्प्रचाराचा अर्थ लिहून वाक्यात उपयोग करा :
हरवलेला काळ मुठीत पकडणे.


विशेष्य-विशेषणांच्या जोड्या पाठाधारे जुळवा.
कडूगोड, थेट, अभूतपूर्व, जीवघेणी, अंजन, केरळ,फावला, प्रक्षेपण, असहकार,आठवणी, पोकळ, कार्यक्रम, वेळ, पुळका

विशेष्य विशेषणे
   

खालील वाक्यातील उपमेय, उपमान, साधर्म्यदर्शक शब्द व समान गुण ओळखा.

आईचे प्रेम सागरासारखे असते.


खालील वाक्यातील उपमेय, उपमान, साधर्म्यवाचक शब्द, साधर्म्य ओळखा.

त्याचे अक्षर मोत्यासारखे सुंदर आहे.


गटात न बसणारा शब्द ओळखा व लिहा. तो शब्द गटात का बसत नाही ते सांगा.


‘बे’ हा उपसर्गलावून खालील शब्द तयार करा व लिहा.

शिस्त-


खालील शब्दाना कवितेतील शब्द शोधा.

पावा-


वाचा. सांगा. लिहा.

नादमय शब्द

उदा., छुमछुम, झुकझुक.


‘बिन’ हा उपसर्ग लावून तयार होणारे शब्द लिहा.


खालील शब्दात लपलेले शब्द शोधा व लिहा.

उदा., वाचनाला - वाचन, नाच, नाला, लावा, चना.

तुझ्याजवळ - 


खालील चित्राला दोन-दोन विशेषणे लावा.


खालील वाक्यातील काळ ओळखा.

मला लाडू आवडला.


खालील शब्दाचे अनेकवचन लिहा.

बिजागरी - 


खालील चित्र पाहून आपल्या भावना व्यक्त करणारी वाक्ये लिहा.


खालील वाक्यात योग्य नाम लिहा.

______ हा माझा जिवलग मित्र आहे. 


खाली दिलेल्या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा. 

चढणे 


खाली दिलेल्या शब्दाचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा. 

उंच ×


खालील शब्दाचे लिंग ओळखा.

सुगी - ______


खाली दिलेल्या शब्दाचा उपसर्ग बदलून विरुद्धार्थी शब्द लिहा.

दुश्चिन्ह ×


खाली दिलेले उदाहरण वाचा. त्यातील भाव समजून घ्या व त्यातील रसाचे नाव लिहा.

आम्ही कोण म्हणूनी काय पुसता,
दाताड वेंगाडुनी
फोटो मासिक, पुस्तकांत न तुम्ही
का आमुचा पाहिला?


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×